Jajjigina qizaloq mahzun musofirga qarab jilmayib qo‘ydi. Bu mayin jilmayish musofirning ko‘nglini chog‘ qildi va bir vaqtlar o‘ziga yordam bergan do‘stiga minnatdorchilik bildirib qo‘yishi lozimligini xotirlatdi.
Darhol bir SMS yozib unga jo‘natdi. Do‘sti bu tashakkurnomadan shu qadar xursand bo‘ldiki, har kuni tushlik qiladigan restoranda xizmat ko‘rsatadigan ofitsiant qizga xiylagina hadya qoldirib ketdi. Ofitsiant qiz umri bino bo‘lib birinchi marta bunday katta hadya olayotgan edi. Kechqurun uyiga qaytarkan, qo‘liga tushgan pulning bir qismini har zamon ko‘cha boshida o‘tiradigan faqir odamning kepkasiga tashladi.
Faqr odam shu qadar ko‘p pulni ko‘rib shunchalar minnatdor bo‘ldiki, ikki kundir tomog‘idan bir luqma taom o‘tmagan edi. Qornini ilk daf’a rosmana to‘ydirdi, ko‘pqavatli uyning podvalidagi bittagina xonasiga olib boradigan yo‘ldan masrurona yurib keldi, kayfiyati shu qadar chog‘ ediki, sovuqda angillab diydirab turgan kuchuk bolasini ko‘rib qolgani zahoti uni ko‘tarib oldi.
Kuchukvachcha kechaning sovug‘idan qutulganidan xursand edi. Issiqqina xonada saharga qadar chopqillab o‘ynadi. Tunning yarmida uyni tutun qopladi, yong‘in boshlangan edi. Tutunni ko‘rgan kuchukcha shu qadar baland ovozda hura boshladiki, uning ko‘targan shovqinidan dastlab faqir odam uyg‘ondi. Keyin barcha qavatlardagi xonadondagilarni uyg‘otdi. Ota-onalar tutundan bug‘ilishiga sal qolgan farzandlarini quchoqlab, o‘limdan qutqarib qoldilar. Ularning hammasi bir tiyinlik moddiy qiymati bo‘lmagan bir tabassum sharofati edi.
O‘MI Matbuot xizmati
Da’vo: Qur’on xatmining savobi o‘liklarga yetib-boradimi yoki yo‘qmi?
Raddiya: Qur’ondan xatm qilinib uning savobini o‘liklarga bag‘ishlansa, bu savob marhumlarga borib yetadi. Marhumlarimiz haqqiga mag‘firat so‘rab duo qilib turishimiz lozim.
Usmon ibn Affonning roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda bunday deyiladi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam marhum dafn etilgandan so‘ng uning tepasida turib: “Birodaringizga mag‘firat so‘ranglar va unga Allohdan sabot tilanglar, zero, u hozir so‘ralmoqda”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda bunday deyiladi: “Sa’d ibn Uboda yo‘qligida onasi vafot etib qoldi. Shunda Nabiyning oldilariga kelib: “Yo Rasullloh sollallohu alayhi vasallam onam men yo‘g‘imda vafot etdi uning nomidan sadaqa qilsam, savobi yetadimi?” deb so‘radilar.
U zot alayhissalom: “Ha”, dedilar. “Bo‘lmasa, sizni guvoh qilamanki, mening ushbu bog‘im u kishi nomidan sadaqadir” (Imom Buxoriy rivoyati).
Xulosa qilib aytganda, marhumlarimiz haqiga qilinadigan xatmi Qur’on, duolar, sadaqalar savobi o‘tganlarimizga borib yetishida hech qanday shubha yo‘q.
Imom Sha’biy rahimahulloh aytadilar:
كَانَتِ الأَنْصَارُ إِذَا مَاتَ لَهُمُ الْمَيِّتُ يَأْتُونَ قَبْرَهُ فَيَقْرَؤُونَ عِنْدَهُ الْقُرْآنَ مرقاة المفاتيح
“Ansorlar orasida kimning mayyiti vafot etsa, uning qabriga borib, u yerda Qur’on o‘qir edilar”.
Bu amal sahobalar davrida mavjud bo‘lgan. Ibn Umar roziyallohu anhuning vasiyatlari:
إِذَا مَاتَ أَحَدُكُمْ فَلْيُسْرِعْ بِهِ إِلَى قَبْرِهِ وَلْيُقْرَأْ عِنْدَ رَأْسِهِ بِفَاتِحَةِ الْبَقَرَةِ وَعِنْدَ رِجْلَيْهِ بِخَاتِمَتِهَا.
“Agar sizlardan biri vafot etsa, uni tezda qabriga olib boringlar. Bosh tomonida Baqara surasining boshini, oyoq tomonida esa oxiri o‘qilsin” (Imom Tabaroniy, Imom Bayhaqiy rivoyati).
O‘tkirbek Sobirov
O‘zbekiston musulmonlari idorasi bo‘lim boshlig‘i,
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi