Oyatlardagi “hidoyat” ma’nolarini bilasizmi?

24.06.2018 20184 33 min.

Hidoyat bandalar uchun so‘raladigan narsalarning eng sharaflisidir. Alloh taolo O‘zining nozil qilgan eng ulug‘ kitobida, bu eng ulug‘ kitobining eng ulug‘ surasida, eng ulug‘ ibodatda hidoyatni so‘rash ta’limini o‘rgatdi. Bu Alloh taoloning: إهدِنَا الصِّرَاطَ المُستَقِيم “Bizni to‘g‘ri yo‘lga yo‘llagin”[1] oyatidir.

Hidoyat Qur’onda ba’zi o‘rinda Alloh taologa nisbat qilingan:

فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آَمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ

“Alloh imon keltirganlarni ular ixtilof qilgan narsalar (ichi)dan O‘z izni (ilmi) bilan hidoyat sari yo‘lladi”[2] oyati kabi.

Ba’zi o‘rinda esa Qur’onga nisbat qilingan:

إِنَّ هَذَا الْقُرْآَنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ

“Albatta, bu Qur’on eng to‘g‘ri yo‘lga hidoyat etur”[3] oyati kabi.

Ba’zi o‘rinda esa Rasululloh sollollohu alayhi vasallamga nisbat beriladi:

وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

“Albatta, sen to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilursan”[4] oyati karimasiga o‘xshash.

Hidoyat Qur’onda bir necha xil ko‘rinishda vorid bo‘lgan. Hidoyatning birinchi turi umumiy tirik va jonsiz mavjudotlar uchun bo‘lgan hidoyat. Alloh taolo Muso alayhissalomni so‘zida Fir’avnga xitob qilib:

قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى

“(Muso) aytdi: «Rabbimiz har bir narsaga o‘z yaratuvchiligini ato etib (ko‘rsatib), so‘ngra (uni) to‘g‘ri yo‘lga yo‘llagan zotdir”[5], - deydi. Ya’ni Alloh taolo barcha narsalarning o‘zlari sobit turadigan xilqatlarini bergan, har bir a’zoga o‘zining shaklini va hay’atini bergan, har bir mavjudotni o‘ziga xos xilqatini berib, so‘ng o‘z xilqatlariga loyiq bo‘lgan amallarga boshlab qo‘ygan Zotdir. Hidoyatning bu turi, o‘z irodasi bilan manfaatni jalb qilib, zararni daf qiladigan harakatlanuvchi jonli narsalarning hidoyatini ham, musaxxar jonsiz narsalarning hidoyatini ham o‘z ichiga oladi. Barcha jonli narsalarning hidoyati bor, garchi ularning navlari va turlari boshqacha bo‘lsa ham.

Ushbu oyatni Faxrur-Roziy o‘zining "Mafatihul g‘ayb" nomli tafsir kitobida quyidagi gapni keltiradi: “Agar siz asalarining olti burchakli uyining yasashidagi ajoyibotlariga va har turlik hasharotlarning o‘zlariga kerak bo‘lgan narsalarga yo‘l topishidagi ajoyibotlarga nazar solsangiz shunda bularning barchasini barcha narsalarni bilguvchi, barcha ishlarni tadbirni qilguvchi Zotning ilhomisiz hech qachon imkoni yo‘qligini tushungan bo‘lardingiz”.

Alloh taolo barcha maxluqotlarga ularni kuch quvvatlarini saqlab turuvchi taom, sharob, kiyim, juftlarni ne’mat qilib berib, ulardan qanday foydalanishlik yo‘llariga ham yo‘llab qo‘ydi. Tog‘lardan temirni, dengizlardan durlarni chiqaradilar. Turli dorilar va turli shifobaxsh damlamalarni tayyorlaydilar. Turli narsalarni jamlab har xil taomlar hozirlaydilar. Demak, bu chiqarilgan turli narsalarni Alloh taolo yaratdi, so‘ng esa ularga bu narsalardan qanday foydalanishlik uchun aql berdi. Bu faqatgina insonga xos emas, balki barcha tirik jonzotlarga tegishlidir. Shunday qilib, Alloh taolo insonga o‘z juftini, eshakka urg‘ochi eshakni, tuyaga urg‘ochi tuyani berib, ularning o‘zaro nasllari davom etishi uchun ularni qanday ko‘payish yo‘llariga yo‘llab, so‘ngra tug‘ilgan bolalarini onalarining ko‘kraklariga va yelinlariga yo‘llab qo‘ydi. Bular hayvonlarning o‘zlariga xos emas, balki ularning a’zolariga ham tegishlidir. Alloh taolo qo‘lni o‘ziga xos suratda yaratib, unga ushlashlik quvvatini berdi. Oyoqni o‘ziga xos suratda yaratib unga yurishlik quvvatini berdi. Ko‘z, quloq va boshqa barcha a’zolar ham shu kabidir. So‘ng bu a’zolarni bir-biriga maxsus bir ko‘rinishda biriktirib, bu biriktirishdan bir insonni vujudga keltirdi.

Alloh taoloning hidoyatga boshlashining darajalarini O‘zigina biladi. Olamlarning Robbi – Alloh buyukdir. Kimda kim dunyodagi bor hidoyatlarni tafakkur qilib ko‘rsa Allohdan boshqa ibodatga sazovor zot yo‘qligini, U zot g‘aybni ham oshkorani ham biluvchi ekanligini tushunib yetadi. Mana shunda Muso alayhissalomning Fir’avnga keltirgan hujjatini anglaydi. Fir’avn: “Sizlarning ilohingiz kim?”, - deb so‘raganda. Muso: “Rabbimiz har bir narsaga o‘z yaratuvchiligini ato etib (ko‘rsatib), so‘ngra (uni) to‘g‘ri yo‘lga yo‘llagan zotdir”[6], - deb javob bergandilar. Haqiqatda Muso alayhissalom ikkitagina jumla keltirdilar xolos. Agar buning ma’nolarini ochiq bayon qilinadigan bo‘lsa hisobsiz mujalladlar bo‘ladi.

Hidoyatning ikkinchi turi yaxshilik va yomonlik yo‘li, najot topish va halokatga uchrash yo‘llarini bayon qilib beradigan, ularga chorlaydigan va ularni tushuntiradigan hidoyat. Bu hidoyat turini Alloh taolo barcha bandalariga bergan bo‘lib, ulardan buni qabul qilib muvaffaqiyatga erishganlari ham bor va ulardan buni qabul qilishdan bosh tortib ziyonga uchraganlari ham bor. Alloh taoloning quyidagi oyati karimasidan murod ham ushbu hidoyatdir:

وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَى عَلَى الْهُدَى فَأَخَذَتْهُمْ صَاعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُونِ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

“Samud (qabilasi) esa, bas, ularni (to‘g‘ri yo‘lga) hidoyat qilgan edik, ular hidoyatni qo‘yib, ko‘rlikni (zalolatni) ixtiyor qildilar. Bas, o‘z qilmishlari sababli ularni xor etuvchi azob chaqmog‘i urdi”[7]. Ya’ni biz ularga bayon qilib berdik, ularni to‘g‘ri yo‘lga yo‘lladik va ularni dalolat qilib qo‘ydik, ular esa hidoyat topmadilar.

Quyidagi oyati karima elchilar xalqni hidoyatga chorlash uchun uni qabul qilishlari uchun yuborilganliklari haqidagi oyati karimadir:

فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلَالَةُ

“Ular orasida Alloh hidoyat qilganlari ham, shuningdek, yo‘ldan ozishi qat’iy bo‘lganlar ham bo‘lgan”[8].

Yana boshqa oyati karimada:

وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

“Albatta, sen to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilursan”[9] oyati karimasiga o‘xshash.

Hidoyatning uchinchi turi ilhomlantirish va muvaffaq qilish hidoyatidir. Bu hidoyatning ma’nosi hidoyat topmoqdir. Alloh taoloning quyidagi oyati karimisidan shu iroda qilingandir:

إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

“(Ey, Muhammad!) Siz o‘zingiz suygan kishilarni hidoyat qila olmaysiz, lekin Alloh o‘zi xohlagan kishilarni hidoyat qilur. U hidoyat topuvchilarni yaxshi biluvchidir”[10]. Oyati karimada Rasululloh sollollohu alayhi vasallamdan ushbu hidoyat turi nafiy qilindi. Yuqoridagi oyatda esa hidoyatni u zotga nisbatan sobit qilgandi. Allohning kalomini yaxshi tushunib yetgan kishi bu oyati karimalar o‘rtasida hech qanday bir biriga teskarilik yo‘qligini anglab yetadi. Bu hidoyat turi xos hidoyat bo‘lib, uni Alloh taolo O‘zi xohlaganlariga fazl qilib beradi. Alloh kimni hidoyatga boshlashni O‘zi yaxshi biladi. Ammo yuqoridagi hidoyatdan murod esa O‘zi barcha xaloiqga bayon qilib bergan va elchilarni mana shu hidoyatga chaqirishga buyurgan hidoyatidir. Agar ular buni qabul qilsalar Alloh ularni hidoyatlarini ziyoda qiladi. Qur’oni karimda:

وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَآَتَاهُمْ تَقْوَاهُمْ

“Hidoyat topgan zotlarga esa (Alloh) ularga yanada hidoyatni ziyoda qilur va taqvo ato etur”[11], deb marhamat qiladi, ya’ni ular birinchi hidoyatni qabul qilganlarida Alloh taolo ularga hidoyatlarini ziyoda qilishlik bilan fazl qildi, toinki ikkinchi darajaga yetsinlar deb.

Hidoyatning to‘rtinchi turi shuki, bu hidoyat turi ikkinchi hidoyatning eng yuqori darajasi bo‘lib, uning foida va natijasidir. Uning ma’nosi yetkazmoq, olib bormoq ma’nosida. Jannatga tomon hidoyat mana shudir.AllohtaoloningYunussurasi 9 oyatida:

إِنَّ الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ

“Imon keltirgan va ezgu ishlarni qilganlarni esa, imonlari sababli Parvardigorlari hidoyat qilur, ne’mati mo‘l jannat (bog‘)larda ostilaridan anhorlar oqib turgay”[12], deb marhamat qilgan hidoyatdan murod ham shudir. Jannat ahli ham istagan va unga erishib:

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ

“(Shunda) ayturlarki: «Ushbu (hidoyat)ga bizni boshlagan Allohga hamd (aytamiz). Agar bizni (O‘zi) boshlamaganida, to‘g‘ri yo‘lni topa olmagan bo‘lur edik”[13], deb aytgan hidoyatlari ham shu navdandir. Do‘zax ahlining haqqi borasida kelgan hidoyat ham shu ma’noda, ya’ni unga yetib borish ma’nosidadir. Alloh taolo Soffatsurasi 23 oyatida:

فَاهْدُوهُمْ إِلَى صِرَاطِ الْجَحِيمِ

“Bas, ularnido‘zaxyo‘ligaboshlangiz!”[14]deydi.

Demak har kuni farz namozlarida o‘n yetti marotaba o‘qishga buyurilgan Fotiha surasidagi duo “Bizni to‘g‘ri yo‘lga yo‘llagin”[15] oyatidan maqsad bu ikkinchi va uchinchi hidoyat ya’ni “bildirishini”, “ravshan qilishini”, “ilhom qilishini” va “muvaffaq etishini” so‘rash deganidir. Inson o‘zining birodari uchun duo qilib so‘raydigan hidoyat ham shudir.

Alloh taolo butun borliqqa yoyib qo‘ygan hayratlanarli hikmati va ajoyib qurdatini anglash hidoyati ham ilhomiy hidoyat hisoblanadi. Undan tashqari Alloh taoloning borliqdagi narsalarni o‘zlariga xos navlarga ilhomlatirishi ham Uning hidoyatidan hisoblanadi. Allohim hidoyatimizni ziyoda qilgin va bizni adashuv yo‘llaridan chetlashtirgin. Gunohlarimiz ko‘payib ketishidan, hatto gunohlarimiz bu qalblarimizga g‘aflatdan chodir bo‘lib qolishidan panoh bergin.

“JAM’ ASH-SHATIT FI SHARH ABYAT AT-TASBIT”

Asari asosida tayyorlandi.

[1]Fotiha surasi 5-oyat

[2]Baqara surasi 213-oyat

[3]Isro surasi 9-oyat

[4]Zuxruf 52-oyat

[5]Toha surasi 50-oyat

[6]Toha surasi 50-oyat

[7]Fussilat surasi 17-oyat

[8]Nahl surasi 36-oyat

[9]Zuxruf 52-oyat

[10]Qosos surasi 56-oyat

[11]Muhammad surasi 17-oyat

[12]Yunus surasi 9-oyat

[13]A’rof 43-oyat

[14]Soffat surasi 23-oyat

[15]Fotiha surasi 5-oyat

Qur'oni karim

MА`LUMOTNI IJTIMOIY TАRMOQLАRDА ULАSHING

Maqolalar

“Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt”

28.08.2026 51343 9 min.

“Yangi O‘zbekiston” gazetasining shu yil 27 avgust kungi 175-sonida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR hazratlarining “Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt” nomli maqolasi chop etildi.
Ezgulik, bag‘rikenglik markaziga aylanayotgan mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada erishilayotgan tarixiy yutuqlar e’tirofiga bag‘ishlangan qiyosiy-tahliliy maqolaning to‘liq matni bilan quyida tanishishingiz mumkin:

Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Butun xalqimiz tomonidan katta shodiyona qilinayotgan, o‘z taqdirini shu aziz Vatan taqdiri bilan bog‘lagan qirq millionga yaqin yurtdoshimiz qalbini cheksiz faxr-iftixor tuyg‘ulariga to‘ldirayotgan mustaqillik bayrami – istiqlolimizning 35 yillik ayyomi bilan barchani chin qalbimdan muborakbod etaman.

Alloh taologa behisob shukrki, mamlakatimizda so‘nggi yillardagi jadal va keng ko‘lamli islohotlar qatorida e’tiqod erkinligini ta’minlash hamda mo‘min-musulmonlar emin-erkin toat-ibodat qilishi uchun yaratilayotgan sharoitlar yangi bosqichga ko‘tarildi.

Bunyodkorlik va ma’naviy tiklanish solnomasi

So‘nggi o‘n yillik solnomasiga qaraydigan bo‘lsak, yurtimizning har bir hududida ulkan bunyodkorlik ishlariga guvoh bo‘lamiz. Ularning eng mahobatlilari, shubhasiz, poytaxtimizdagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasidir.

Bundan 9 yil oldin Islom sivilizatsiyasi markazini barpo etish haqida maxsus qaror qabul qilinib, amaliy ishlar boshlangan edi. Nihoyat joriy yilda qadimdan Toshkentning ma’naviy markazi bo‘lib kelgan Hazrati Imom majmuasi yonida milliy ruh va zamonaviy sharoitlarga ega muhtasham inshoot barpo etildi. Markazning asosiy zali, ta’bir joiz bo‘lsa, qalbi, hech shubhasiz, muqaddas Qur’on zalidir. Bu yerda dunyodagi eng qadimiy Hazrati Usmon Mus'hafi yuksak maqomiga yarasha munosib o‘rin topdi.

Bu maskanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi ham yangi qarorgohiga ega bo‘ldi. Prezidentimizning oq fotihasi bilan biz ham shu yerda faoliyatimizni davom ettiryapmiz.

Imom Buxoriy majmuasi qurilishi 2019 yilda boshlangan edi. Qariyb 45 gektar maydonni qamrab olgan hududda ulkan maqbara, 10 ming kishilik masjid, innovatsion muzey, kutubxona, mehmonxonalar va boshqa zarur infratuzilma inshootlari barpo etildi.

Shu muazzam majmua foydalanishga topshirilayotganida xayolimga bir fikr keldi. Bilasiz, Imom Buxoriy bobomiz ilm talab qilish yo‘lida qancha mashaqqatlar chekib dunyo kezdilar. Buyuk muhaddis bo‘lib Vatanimizga qaytib keldilar. Lekin unga hozirgidek e’tibor, ehtirom, e’zoz ko‘rsatilmagandi. Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Imom Buxoriy hazratlarining boy ilmiy merosini yuksak darajada qadrlash va targ‘ib etishga yangi bosqichda keng imkoniyatlar yaratildi. Hozir butun islom olami, barcha musulmonlar shu majmuaga talpinmoqda.

Shuningdek, Farg‘onadagi Burhoniddin Marg‘inoniy yangi majmuasi, Namangandagi Sulton Uvays Qaraniy ziyoratgohi, Andijon bosh masjidi, Surxondaryodagi termiziylar maqbaralari, Qashqadaryodagi Abu Muin Nasafiy ziyoratgohi, Buxorodagi Mir Arab oliy madrasasi, Nukusdagi Imom Eshon Muhammad, Urganchdagi Oxun bobo masjidlari, Toshkentdagi Suzuk ota, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf masjid-majmualari, Toshkent viloyatidagi Zangiota ziyoratgohini ham sanab o‘tish mumkin.

Yurtimizning shaharu qishloqlarida, eng chekka hududlarida 130 taga yaqin yangi masjid ochildi. 500 dan ziyod jome butunlay qaytadan bunyod etildi. 3 ta oliy va 1 ta o‘rta maxsus madrasa tashkil etildi. Jumladan, 500 yillik tarixga ega Mir Arab oliy madrasasining tarixiy maqomi tiklandi va uni dunyoga mashhur al-Azhar majmuasi darajasiga yetkazish ishlari davom etmoqda.

Samarqandda Hadis ilmi maktabi, Surxondaryoda Imom Termiziy nomidagi islom instituti, shuningdek, Imom Termiziy nomidagi o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi faoliyat boshladi. Toshkent islom institutida magistratura tashkil qilinib, bu yil ilk bitiruvchilar sohaning nufuzli idoralarida mehnat faoliyatiga kirishdi.

Qur’oni karim va tajvid o‘quv kurslari soni 30 dan oshdi. Mashg‘ulotlarni 100 mingdan ziyod tinglovchi yakunlab, Allohning kalomini o‘qish baxtiga erishdi. Bundan tashqari, internet orqali onlayn qiroat saboqlari yo‘lga qo‘yildi.

Diniy idoramiz huzurida Markaziy Osiyoda yagona bo‘lgan Fatvo markazi tashkil etildi. Bu yerda diniy ulamolarimiz har yili yurtdoshlarimizning 300 mingdan ortiq savoliga javob berib kelmoqda. E’tiborlisi, ishlash yo o‘qish maqsadida chet davlatda bo‘lib turgan vatandoshlarimizning savollariga mobil ilova va ijtimoiy tarmoqlar orqali ham javob berish imkoniyati yaratilgan.

Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband nomidagi 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ta’sis etilib, nodir ilmiy-ma’rifiy asarlar tadqiq qilinmoqda.

Ziyorat va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash

Haj va umra safarlariga keng yo‘l berildi. Haj kvotasi 3 baravar, ya’ni 5 mingdan 15 mingga ko‘paygan bo‘lsa, umraga qo‘yilgan kvota cheklovlari olib tashlandi. Natijada har yili 1 millionga yaqin hamyurtimiz Allohning baytini ziyorat qilishga muvaffaq bo‘lmoqda.

Bu yildan boshlab Prezident hojilari dasturi joriy etilib, el-yurtimizga sidqidildan xizmat qilgan 100 nafar yurtdoshimiz haj safariga imtiyozli borib keldi.

Ramazon oyi, ikki hayit bayrami haqiqiy ma’noda katta ayyomga aylandi. Bu muborak sanalarni Prezident qarori bilan keng nishonlash dunyo mamlakatlari tajribasida yo‘q. Ayniqsa, joriy yilgi ayyomlarda davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilgan ulkan voqeliklarni alohida ta’kidlash kerak: Ramazon oyida 1 trillion 100 million so‘m, Qurbon hayitida 700 milliard so‘m mablag‘ xayriya ishlariga yo‘naltirildi.

Diniy soha xodimlariga bugungidek e’tibor, ijtimoiy, moddiy qo‘llab-quvvatlash ilgari kuzatilmagan edi. Ayniqsa, 15 ulamoning Imom Buxoriy ordeni bilan mukofotlanishi tarixiy voqea bo‘ldi.

Imom-xatiblarimiz xorijiy tajriba almashish va malaka oshirish uchun chet davlatlarga bormoqda. Xususan, AQSH, Rossiya, Buyuk Britaniya, Yevropa mamlakatlari, Saudiya Arabistoni, Misr, BAA, Turkiya, Janubiy Koreya singari davlatlarda malaka oshirish kurslari, Qur’oni karim xatmlari, diniy-ma’rifiy suhbatlarda ishtirok etmoqda. Albatta, bunday yuksak ehtirom va keng imkoniyatlar qalblarimizda cheksiz shukronalik tuyg‘usini uyg‘otadi. Zero, Alloh taolo Qur’oni karimda shukr qiluvchilarga ne’matlarini yanada ziyoda etishni va’da qilib, bunday marhamat qiladi:

“Va Robbingiz sizga: “Qasamki, agar shukr qilsangiz, albatta, sizga ziyoda qilurman. Agar kufr keltirsangiz, albatta, azobim shiddatlidir”, deb bildirganini eslang” (Ibrohim surasi, 7-oyat).

Ushbu ilohiy va’daga muvofiq, tinch va farovon kunlarimizning qadriga yetish, yurtimizda amalga oshirilayotgan xayrli va ezgu ishlarga shukronalik keltirish ne’matlarning bardavom va yanada ziyoda bo‘lishiga sababdir. Zotan, shukr faqat tilda emas, balki mehr-oqibat, saxovat va ezgu amallarda namoyon bo‘lishi bilan o‘z ma’nosini topadi.

Buyuk saodatning ifodasi

Mamlakatimizdagi ochiqlik siyosati natijasida O‘zbekiston musulmonlari idorasining islom olami bilan aloqalari rivojlanmoqda. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik mustahkamlandi. Turkiy davlatlar muftiylari kengashi, Abu Dabi tinchlik forumi, Xalqaro musulmon ulamolari kengashi, Musulmon donishmandlar kengashi, Islomiy fiqh akademiyasi, Islom olami uyushmasi, Podshoh Salmon nomidagi Hadisi sharif akademiyasi va Xalqaro islom fiqhi akademiyasi kabi nufuzli tashkilotlar shular jumlasidan.

Yaqinda mamlakatimizda I xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘tkazildi. U butun dunyo e’tiborini yana bir bor O‘zbekistonga qaratdi. Forum doirasida ko‘plab nufuzli olimlar, ulamolar yurtimizga tashrif buyurib, amalga oshirilayotgan ijobiy o‘zgarishlarning shohidi bo‘ldi.

Yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk mutafakkir allomalarning hayoti va ilmiy merosini o‘rganish yuzasidan 600 dan ortiq kitob, monografiya, risola, roman nashr qilindi.

Umuman olganda, inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan xalqparvar siyosat aholining turmush sifatini yanada oshirish, ilgari adashgan yo‘lidan qaytib, sog‘lom hayot kechirish yo‘lini tanlagan shaxslarni afv etish kabi savobli ishlarda namoyon bo‘layotir.

Bularning bari Alloh taoloning inoyati bilan erishilgan istiqlol sharofatidandir. Tiklangan ma’naviy qadriyatlar, keng ochilgan e’tiqod imkoniyatlari yangi O‘zbekistonda inson qadri naqadar yuksak darajaga ko‘tarilganining yorqin misolidir. Bu ishlar ma’rifat, bag‘rikenglik va ezgulik tamoyillari atrofida birlashgan xalqimizning kelajakka ishonchini yanada mustahkamlaydi.

Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘z ta’limotlarida inson uchun eng ulug‘ saodat tinchlik-osoyishtalik, tansihatlik va xotirjamlik ekanini alohida ta’kidlaganlar:

“Sizlardan kim ahli-oilasi tinch, tani sog‘ va bir kunlik yeguligi bor holda tong ottirsa, go‘yoki unga butun dunyo to‘laligicha berilibdi” (Imom Termiziy rivoyati).

Bugun yurtimizda hukm surayotgan tinchlik va emin-erkinlik mana shunday ulug‘ saodatning amaliy ifodasidir.

Alloh taolo jonajon Vatanimiz istiqlolini abadiy, tinchligimizni barqaror aylasin! Yurtimiz rivoji va xalqimiz farovonligi yo‘lida sidqidildan xizmat qilayotgan Prezidentimiz va barcha mutasaddilarga kuch-g‘ayrat, mustahkam sog‘liq va ulkan zafarlar yor bo‘lsin. El-yurtimiz ahil-inoqligi, xonadonlarimizning qut-barakasi hech qachon arimasin!

Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi

Maqolalar

MА`LUMOTNI IJTIMOIY TАRMOQLАRDА ULАSHING

Muallif

Oʼzbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati