Ramazon – taqvo oyi
Alloh taolo bandalariga buyurgan va ularni qaytargan amallarda insonlarning dunyo va oxiratdagi saodatli hayotlari kafolatlangan. Ana shunday ibodatlardan biri Ramazon oyida ro‘za tutish hisoblanadi. Ro‘za tutish orqali inson gunohlariga tavba qiladi va ibodat qilish barobarida jamiyatga ham o‘z hissasini qo‘shadi. Ro‘zaning bir qancha foydalari bor. Jumladan:
- Ro‘za tutish taqvoga vasila hisoblanadi. Chunki inson Alloh taoloning roziligiga erishishdan umid qilib va ro‘za tutmasa azobga qolishdan qo‘rqib kunduz kunlari halol bo‘lgan amallardan ham tiyiladi. Haloldan tiyilgan kishining haromdan saqlanishi esa turgan gap. Demak, ro‘za Alloh taolo harom qilgan amallardan saqlanishga sabab bo‘ladi. Alloh taolo: “Ey, imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo‘lsangiz”, deb marhamat qiladi. “...taqvoli bo‘lsangiz”, iborasi ro‘za tutish hikmatini bayon qilish uchun keltirilgan sabab jumla hisoblanadi. Inson ro‘za tutish orqali gunohlardan saqlanadi. Shahvatini sindiradi va gunohga undovchi omillar zaiflashadi. Ro‘za taqvoga sabab bo‘ladigan eng katta omil hisoblanadi.
- Ro‘za tutish orqali shaytonni bo‘ysindiriladi. Shayton zalolat, ig‘vo va shahvatlarga chorlaydi. Inson yeyish va ichishni kamaytirish bilan shahvatlardan tiyiladi. Safiyya roziyallohu anho Rasululloh sallallohu alayhi va sallamdan qilgan rivoyatlarida: “Shayton insonning qon tomirida yuradi. Ochlik bilan uning yo‘llarini toraytiringlar”, deyilgan.
- Ro‘za inson tabiatini bo‘ysundiradi va shahvatini sindiradi. Insonning qorni to‘q bo‘lganida turli xil gunohlarni xohlaydi. Qorni och bo‘lganda esa nafsu havosi xohlagan narsalardan tiyiladi. Hadisda Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: “Ey yigitlar jamoasi, sizlardan kim uylanishga qodir bo‘lsa uylansin. Zero u ko‘zni to‘suvchiroq va farjni saqlovchiroq. Kim unga qodir bo‘lmasa ro‘za tutsin. Chunki ro‘za uning uchun bichilishdir”, dedilar.
- Ro‘za tutish insonni kambag‘allarga mehribon va rahmli bo‘lishga undaydi. Chunki ro‘za tutgan inson bir kungina ochlik nimaligini his qilsa doim qorni och yuradiganlar haqida o‘ylaydigan bo‘ladi. Qalbi yumshaydi, faqir-miskinlarga ehson qiladi va ularga rahmli bo‘ladi. Bu bilan Alloh taolo tarafidan ham yuksak ajr-mukofotlarga erishadi.
- Ro‘za tutish orqali inson o‘ziga berilgan ne’matga shukr qilishni o‘rganadi. Ro‘za tutish sababli eng katta ne’matlar hisoblanadigan yeyish va ichishdan tiyilish yuzaga keladi. Ne’matlardan ma’lum muddat tiyilish ularning qadrini bilishga sabab bo‘ladi.
Xulosa o‘rnida aytganda, bandalar bu amalni ado qilish orqali taqvo va Alloh taolodan qo‘rqish darajasiga yetadi. Natijada Alloh ulardan rozi bo‘lgan va ular ham Allohdan rozi bo‘lgan insonlar jumlasidan bo‘ladilar. Ro‘za o‘z egasini eng yuqori darajalarga ko‘taradi. Rasululloh sallallohu alayhi vasallam ro‘za haqida: “Ro‘za saqlaguvchi”, deganlar. Ro‘za gunohlardan saqlaydi, oxirat azobidan saqlaydi, yeb-ichishda chegaradan chiqish oqibatida kelib chiqadigan turli kasalliklardan saqlaydi.
Manbalar asosida “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti mudarrisi
Oybek HOSHIMOV tayyorladi
Siz orzu qilasizmi yoki maqsadmi...?
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Agar maqsad va orzularingiz yozilgan kundaligingizni ko‘rsatsangiz, men sizga besh yildan keyin qayerda bo‘lishingizni yoki nima bilan shug‘ullanishingizni aytib bera olmayman. Ammo kundalik odatlaringizni ko‘rsatsangiz, besh yildan keyin qanday insonga aylanishingizni taxmin qila olaman.
Unutmang! Kelajak faqat maqsadlar bilan qurilmaydi. U har kuni takrorlanadigan kichik odatlar ipidan to‘qiladi.
Xulosa shuki, agar kelajagingizni bilmoqchi bo‘lsangiz, maqsadlaringizga emas, kundalik odatlaringizga e’tibor bering.
Har bir insonning o‘z maqsadlari bor. Kimdir 10 million so‘m topishni, kimdir 10 kilogramm vazn tashlashni, yana kimdir esa YouTubeda mashhur bo‘lishni orzu qiladi…
Biroq maqsadning o‘zi yo‘lni belgilamaydi. Yo‘lni kundalik odatlar belgilaydi. Masalan, 10 kilogramm ozishni istagan inson bunga faqat sog‘lom ovqatlanish va muntazam mashq qilishni odatga aylantirsagina erisha oladi.
Aksariyat odamlar esa bir necha kun tartibga amal qiladilar, keyin yana eski odatlariga qaytib ketadilar. Natijada, ularning maqsadlari devorga ilingan chiroyli rasmdek qolib ketadi. Chunki maqsad odatga aylanmadi.
Maqsad qo‘yish oson. Ammo odatni shakllantirish sabr, intizom va mehnat talab qiladi.
Odat bu – muntazam takrorlanadigan, vaqt o‘tishi bilan inson tabiatining bir qismiga aylanadigan xatti-harakatdir. Shunday darajaga yetadiki, uni deyarli o‘ylamasdan bajarasiz.
Aynan kundalik odatlar odamlar o‘rtasidagi eng katta farqni yuzaga keltiradi. Agar odatlaringizni yaxshilasangiz, maqsadlaringizga yaqinlashasiz.
Demak, har kuni odatlarimizni oz bo‘lsa-da, yaxshilashga intilishimiz kerak. Ana shu kichik, ammo barqaror qadamlar hayotimizda katta o‘zgarishlarni boshlaydi.
Biz har kuni yaxshiroq bo‘lishni tanlasak, kelajagimiz ham shunga yarasha go‘zal bo‘ladi.
Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan “Qanday amal Alloh uchun eng mahbubdir?”, deb so‘raldi. U zot alayhissalom: “Oz bo‘lsa ham, davomlisi”, dedilar» (Imom Termiziy rivoyati).
Sizning qanday maqsadlaringiz bor? So‘nggi kunlarda qaysi maqsadlaringizga erishish uchun harakat qilyapsiz?
Davron NURMUHAMMAD