Ramazon – taqvo oyi
Alloh taolo bandalariga buyurgan va ularni qaytargan amallarda insonlarning dunyo va oxiratdagi saodatli hayotlari kafolatlangan. Ana shunday ibodatlardan biri Ramazon oyida ro‘za tutish hisoblanadi. Ro‘za tutish orqali inson gunohlariga tavba qiladi va ibodat qilish barobarida jamiyatga ham o‘z hissasini qo‘shadi. Ro‘zaning bir qancha foydalari bor. Jumladan:
- Ro‘za tutish taqvoga vasila hisoblanadi. Chunki inson Alloh taoloning roziligiga erishishdan umid qilib va ro‘za tutmasa azobga qolishdan qo‘rqib kunduz kunlari halol bo‘lgan amallardan ham tiyiladi. Haloldan tiyilgan kishining haromdan saqlanishi esa turgan gap. Demak, ro‘za Alloh taolo harom qilgan amallardan saqlanishga sabab bo‘ladi. Alloh taolo: “Ey, imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo‘lsangiz”, deb marhamat qiladi. “...taqvoli bo‘lsangiz”, iborasi ro‘za tutish hikmatini bayon qilish uchun keltirilgan sabab jumla hisoblanadi. Inson ro‘za tutish orqali gunohlardan saqlanadi. Shahvatini sindiradi va gunohga undovchi omillar zaiflashadi. Ro‘za taqvoga sabab bo‘ladigan eng katta omil hisoblanadi.
- Ro‘za tutish orqali shaytonni bo‘ysindiriladi. Shayton zalolat, ig‘vo va shahvatlarga chorlaydi. Inson yeyish va ichishni kamaytirish bilan shahvatlardan tiyiladi. Safiyya roziyallohu anho Rasululloh sallallohu alayhi va sallamdan qilgan rivoyatlarida: “Shayton insonning qon tomirida yuradi. Ochlik bilan uning yo‘llarini toraytiringlar”, deyilgan.
- Ro‘za inson tabiatini bo‘ysundiradi va shahvatini sindiradi. Insonning qorni to‘q bo‘lganida turli xil gunohlarni xohlaydi. Qorni och bo‘lganda esa nafsu havosi xohlagan narsalardan tiyiladi. Hadisda Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: “Ey yigitlar jamoasi, sizlardan kim uylanishga qodir bo‘lsa uylansin. Zero u ko‘zni to‘suvchiroq va farjni saqlovchiroq. Kim unga qodir bo‘lmasa ro‘za tutsin. Chunki ro‘za uning uchun bichilishdir”, dedilar.
- Ro‘za tutish insonni kambag‘allarga mehribon va rahmli bo‘lishga undaydi. Chunki ro‘za tutgan inson bir kungina ochlik nimaligini his qilsa doim qorni och yuradiganlar haqida o‘ylaydigan bo‘ladi. Qalbi yumshaydi, faqir-miskinlarga ehson qiladi va ularga rahmli bo‘ladi. Bu bilan Alloh taolo tarafidan ham yuksak ajr-mukofotlarga erishadi.
- Ro‘za tutish orqali inson o‘ziga berilgan ne’matga shukr qilishni o‘rganadi. Ro‘za tutish sababli eng katta ne’matlar hisoblanadigan yeyish va ichishdan tiyilish yuzaga keladi. Ne’matlardan ma’lum muddat tiyilish ularning qadrini bilishga sabab bo‘ladi.
Xulosa o‘rnida aytganda, bandalar bu amalni ado qilish orqali taqvo va Alloh taolodan qo‘rqish darajasiga yetadi. Natijada Alloh ulardan rozi bo‘lgan va ular ham Allohdan rozi bo‘lgan insonlar jumlasidan bo‘ladilar. Ro‘za o‘z egasini eng yuqori darajalarga ko‘taradi. Rasululloh sallallohu alayhi vasallam ro‘za haqida: “Ro‘za saqlaguvchi”, deganlar. Ro‘za gunohlardan saqlaydi, oxirat azobidan saqlaydi, yeb-ichishda chegaradan chiqish oqibatida kelib chiqadigan turli kasalliklardan saqlaydi.
Manbalar asosida “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti mudarrisi
Oybek HOSHIMOV tayyorladi
O‘zbekiston – Ozarbayjon: diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokamasi
Joriy yilning 30 iyun kuni Ozarbayjon Respublikasining Shusha shahrida bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo davlatlarning din masalalari bo‘yicha mas’ul davlat organlari rahbarlarining birinchi uchrashuvi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisi Sodiq Toshboyev Ozarbayjon Respublikasi Diniy tashkilotlar bilan ishlash bo‘yicha davlat qo‘mitasi raisi Ramin Mammadov bilan uchrashdi.
Muloqot chog‘ida O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlari izchil rivojlanib borayotgani, bu esa din sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish uchun mustahkam zamin yaratayotgani ta’kidlandi.
Tomonlar har ikki mamlakatda milliy va ma’naviy qadriyatlarni asrash, sog‘lom diniy-ma’rifiy muhitni mustahkamlash, aholining diniy-ma’rifiy savodxonligini yuksaltirish hamda davlat va din munosabatlarini yanada takomillashtirish ustuvor yo‘nalishlardan biri ekanini qayd etdilar.
Ramin Mammadov diniy tashkilotlar faoliyati samaradorligini oshirish, zamonaviy tahdid va chaqiriqlarga mos institutsional hamkorlik mexanizmlarini rivojlantirish muhimligini ta’kidlab, Shushada o‘tkazilayotgan uchrashuv Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo mamlakatlarning vakolatli organlari o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlash va qo‘shma tashabbuslarni amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar yaratishini bildirdi.
Sodiq Toshboyev tomonlar o‘rtasida umumiy ma’naviy qadriyatlarni asrash va ularni kelgusi avlodlarga yetkazish yo‘lida olib borilayotgan izchil siyosat alohida ahamiyat kasb etayotganini qayd etdi.
Shuningdek, tomonlar hamkorlikni yanada kengaytirishdan manfaatdor ekanini ta’kidlab, o‘zaro tashriflarni faollashtirish, mutaxassislar va ekspertlar almashinuvini yo‘lga qo‘yish hamda qo‘shma ilmiy-ma’rifiy loyihalarni amalga oshirish ikki tomonlama aloqalarni yangi bosqichga olib chiqishiga ishonch bildirdi.
Shuningdek, Din masalalari bo‘yicha mas’ul davlat organlari rahbarlarining birinchi uchrashuvi yakunlari bo‘yicha qabul qilingan Qo‘shma bayonot ushbu yo‘nalishdagi ko‘p tomonlama hamkorlikni yanada rivojlantirishga xizmat qilishi qayd etildi.
Uchrashuv yakunida tomonlar qo‘shma ma’rifiy loyihalarni amalga oshirish hamda o‘zaro manfaatli boshqa masalalar yuzasidan fikr almashdilar.
Din ishlari bo‘yicha qo‘mita
Axborot xizmati
