Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Iyul, 2026   |   16 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:08
Quyosh
04:54
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:04
Xufton
21:45
Bismillah
01 Iyul, 2026, 16 Muharram, 1448

Xayr-ehson oyi – Ramazon

31.05.2018   56821   4 min.
Xayr-ehson oyi – Ramazon

Mohi sharifni har bir musulmon chiroyli kutib olib, chiroyli kuzatishni orzu qiladi. Chunki ro‘za oyi yilda bir kelib ketadigan mehmon. Uyimizga mehmon kelsa, uni yaxshi kutib olib, ko‘ngildagidek kuzatish uchun bor bor-budimizni qo‘yamiz. Xuddi shuningdek, mohi ramazonni ham ixlos bilan kutib olib, unda qo‘limizdan kelganicha solih amallarni qilishga xarakat etmog‘imiz lozim. Har bir musulmon bu oyda o‘zining iymon va ixlosini charxlab, unga sayqal berib, e’tiqodu imoni nurini ziyoda qilib olishi zarur.

Ro‘za insonni halol poklikka da’vat etadi, uning qalbini g‘uborlardan tozalaydi. Zero, Qur’oni karimda shunday marhamat qilingan: “Ey, imon keltirganlar, taqvoli bo‘lishlaringiz uchun sizlardan oldingi (ummat) larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za farz qilindi” (Baqara surasining 183-oyati).

Salmoni Forsiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Sha’bon oyining oxirgi kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizlarga xutba o‘qib shunday dedilar:

“Ey odamlar! Sizlarga eng ulug‘ va barokatli oy soya solib kelmoqda. U oyda bir kecha borki, u kecha ming oydan afzaldir. Alloh taolo u oyda ro‘za tutishni farz, kechasida namoz o‘qishni nafl qilgan. U oyda kimda kim biror bir nafl amal qilsa, boshqa oyda farz amalini ado qilgan bilan teng bo‘ladi, kimda kim bu oyda biror farz amalini ado etsa, boshqa oyda yetmishta farz amalini ado qilgan bilan teng bo‘ladi. U – sabr oyi. Sabrning mukofoti esa jannatdir. U – xayr ehson ulashadigan oy. U oyda mo‘minning rizqi ziyoda bo‘ladi. Kimki u oyda birorta ro‘zadorga iftorlik qilib bersa, uning gunohlari kechiriladi va do‘zaxdan ozod bo‘ladi. Shuningdek, unga ham ro‘zadorning savobidan hech qancha kam bo‘lmagan savob beriladi”.

Shunda biz: “Yo Rasululloh! Biz hammamiz ham ro‘zadorga iftorlik qilib bera olmaymiz-ku”, dedik. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taolo bu savobni ro‘zadorga bir qultum sut yoki bitta xurmo yoki bo‘lmasa bir xo‘plam suv bilan iftorlik qilib bergan kishiga beradi. Kimki ro‘zadorni qornini to‘yg‘azsa Alloh qiyomatda unga havzi kavsardan bir qultum suv ichiradi, natijada u to jannatga kirgunicha chanqamaydi”, dedilar”.

Ramazoni sharif – toat-ibodat, qut-baraka, baxt-saodat oyi. Illo, bu oyda gunohlar yuvilajak, tavba-tazarrular, chin ixlos va e’tiqod ila qilingan duolar mustajob bo‘lib, qalblar taskin topajak.

Ulug‘ oyda har bir qilingan amal uchun 70 tadan 700 tagacha savobga ega bo‘lish mumkinligi haqida hadisi shariflarda marhamat qilingan. Biroq ushbu oyda insonlarga yaxshilik qilib, xayru saxovat ko‘rsatib ulkan ajru savoblarga ega bo‘lish o‘rniga xalqimizga qiyinchilik tug‘dirayotganlar ham bor. Afsuski, Ramazon oyi kirib kelishi bilanoq oziq-ovqat mahsulotlarining narxi ko‘tariladi. Sababini so‘rasangiz, uyalmay-netmay “ro‘za keldi-da” deyishadi. Aslida-chi, haqiqiy musulmon ramazon oyida o‘ta saxovatli bo‘lishi lozim.

G‘arb mamlakatlarini kuzatadigan bo‘lsak, ibratli bir holatga guvoh bo‘lamiz. Nasroniylar o‘zlarining “Rojdestvo”, “Pasxa” kabi bayramlari arafasida aksariyat savdo do‘konlarida aksiyalar e’lon qilib narxlarni 50 foizgacha arzonlashtiradi. Aslida bunday saxovatpeshalikda o‘zbek xalqi peshqadam bo‘lishi kerak emasmi!.

Ramazonda inson nafsini tarbiyalash maqsadida yemoq-ichmoqdan tiyiladi. Bizda esa, kimo‘zarga iftorliklar berishga intilishlar sezilib qoladi. Bu ham shar’an durust emas. Iftorlikni me’yorida qilib, ortgan mablag‘larimizni qarindoshlar orasidagi, mahallamizdagi muhtojlarga bersak ana o‘shanisi afzaldir. 

N.XOLIQNAZAROV,

Andijon viloyati bosh imom-xatibi

Ramazon-2018
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Tavba suvi eng pokiza suvdir

30.06.2026   1747   1 min.
Tavba suvi eng pokiza suvdir

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh ko‘p tavba qiluvchilar va ko‘p poklanuvchilarni suyadi. Hatto u bandasining tavbasidan xursand bo‘ladi. Uning xursandligi jazirama, qush uchsa qanoti kuyadigan cho‘lda tuyasida ichimligi va taomlari bilan ketayotib uni yo‘qotib qo‘ygan, qidira-qidira umidini uzib o‘limga tayyorlana boshlagan va xushidan ketgan hamda o‘ziga kelib tuyasini topib olgan kishining xursandchiligidan ko‘ra qattiqroq bo‘ladi. Alloh taolo O‘zining mo‘min bandalariga bunday marhamat qiladi:

﴿وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾

“Allohga barchangiz tavba qiling, ey mo‘minlar! Shoyadki, najot topsangizlar” (Nur surasi, 31-oyat).

Tavba – ko‘z yoshlar suvi va nadomat olovi bilan qalbni poklashdir. Tavba qalbda olov, nafsda alam, ko‘ngilda siniqlik va ko‘zdagi yoshdir. U Alloh tomon yuruvchilar yo‘llarining boshi va muvaffaqiyatga erishganlarning sarmoyasidir. Tavba qiluvchi inson tazarru qilib yolvoradi, ho‘ngrab yig‘laydi, insonlar xotirjam bo‘lsalarda uning qalbi sokinlashmaydi, maxluqotlar tinchlansada uning qo‘rquvi tinmaydi. Shuning uchun ham kechalari Robbisining huzurida mahzun qalbi, g‘amga to‘lgan ko‘ngli bilan qaltirab turadi. Agar xatolari ko‘pligi va gunohlari katta ekanini his qilsa qalbi qaytadan yonib ketadi, ko‘z yoshlari sel bo‘lib oqadi va bu dunyoni oddiy bir matoh deb bila boshlaydi.

Shu’la: Ijobiy va optimist bo‘lib fikrlang. Agar kunlaringiz yomonlashib ketgan bo‘lsa, bu – tez orada keladigan shodlik va sururga to‘lgan kunlarning boshlanishidir.

Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan

Maqolalar