Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Noyabr, 2026   |   7 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:51
Quyosh
07:13
Peshin
12:13
Asr
15:21
Shom
17:05
Xufton
18:22
Bismillah
17 Noyabr, 2026, 7 Jumadul soni, 1448

Ramazon g‘animatdir

24.05.2018   51641   7 min.
Ramazon g‘animatdir

Ramazon – jannat eshiklari ochiladigan, do‘zax eshiklari yopiladigan, shaytonlar zanjirlanadigan, Alloh solih bandalarini o‘tdan ozod etadigan  ulug‘ oy. Bu oy ibodatsiz, toatsiz, kunu soatlari havoda to‘zg‘igan zarradek zoye bo‘lib kirib-chiqib ketmasin. Bu oyda ibodatni tavbadan boshlash maqsadga muvofiq bo‘ladi.

Tavbadan boshlashga maslahat berish bilan biror kishini aybdorsiz demaymiz. Chunki yo‘lning avvali ham, nihoyasi ham tavbadir. Tavba – Alloh subhanahu va taolo tomonga intilayotgan kishining birinchi o‘rindagi amalidir. Demak, tavba ko‘pchilik o‘ylaganidek, faqat osiy va xato qiluvchilarning iltijo qilishidan iborat emas. Nabiy sollallohu alayhi vasallam:

“Ey odamlar! Allohga tavba qilinglar. Chunki men Unga bir kunda yuz bor tavba qilaman”[1], dedilar. Alloh bandalarini tavbaga buyurganda ularga iymon nomi bilan nido qilib dedi:

“Barchalaringiz Allohga tavba qilinglar, ey mo‘minlar! Shoyadki (shunda) najot topsangizlar”[2].

Barchamiz gunohkor bandalarmiz. Alloh subhanahu taolo gunohlarni ko‘p kechiruvchi zot. Kunduzda gunoh qilgan tavba qilsin deb kechasi qo‘lini uzatadi, kechada gunoh qilgan tavba etsin uchun kunduzi qo‘lini cho‘zadi. Tavba qiluvchilarning tavbasidan, osiy va gunohkorlarning pushaymonidan mamnun bo‘ladi. Shuning uchun Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytganlaridek, “Alloh subhanahu tavba qilmoq uchun Mag‘rib tomondan eni yetmish yillik bo‘lgan eshik qilib qo‘ydi. Uni to quyosh Mag‘ribdan chiqqungacha bekitmaydi”[3]. Tavba oson va yengil ishdir. Unda mashaqqat va harakat ko‘rsatish yo‘q. Tavba tiyilish va pushaymondan iborat. Gunoh ishlardan tiyilish, bularning o‘tmishda qilganiga pushaymon, kelgusida ularga qaytmaslikka qaror qilish bo‘ladi.

O‘tgan gunohlarga pushaymon bo‘lish, kelgusida gunohlarni tark qilish, siz uchun umringizni qadrlash va o‘tmish bilan kelgusi vaqt o‘rtasida hozir turgan vaqtingizni isloh qilishni vojib qiladi. Chunki vaqtni zoye qilib qo‘yish najotni bekor qilgandek bo‘ladi. Agar uni yuqorida zikr qilingan narsalar bilan saqlab qolinsa najot topiladi, rohat, ne’mat va lazzatga erishiladi. Inson o‘zining vujudligini fahmlay olishi zarur. Safar ozig‘ini tayyorlash va yurish uchun hozirlik ko‘rish bilan band bo‘lishi lozim. Amal mavsumi bo‘lgan ramazon oyida savobga erishish uchun harakat qilish, vaqtni boy bermaslik kerak. Har bir kishi o‘z zamoni va vaqtining qadru qiymatini bilmog‘i zarurdir. Undan birgina lahzasini ham bekorga o‘tkazmasin.

Allohga ibodat qilishda ulug‘larimizning ahvollaridan xabardor bo‘lib qo‘yishimiz zarar qilmaydi. Ularni yodga olsak, shoyadki, bizda oliyhimmatlik va ibodatga moyillik paydo bo‘lsa:

Mug‘iyra roziyallohu anhu bunday deydilar: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam kechasi namozda shunchalik uzoq turardilarki, hatto oyoqlari shishib ketar edi. Odamlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga: Alloh taolo sizning o‘tgan va kelgusi xatolaringizni mag‘firat qilgan-ku, nega o‘zingizni bunchalar qiynaysiz?” deyishganida, u zot: “Alloh taoloning shu mehribonchiligiga shukr qiluvchi banda bo‘lmaymanmi?»  derdilar»[4].

Abu Bakr roziyallohu anhu, xossatan namozda va Qur’on qiroat qilganda ko‘p yig‘laguvchi kishi edilar.

Umar roziyallohu anhuning yuzida yig‘ining ko‘pligidan ikki qora chiziq paydo bo‘lgan edi.

Usmon roziyallohu anhu Qur’onni namozda uzoq o‘qirdi.

Ali roziyallohu anhu mehrobida yig‘lar, hatto soqoli ko‘z yoshlar bilan ho‘l bo‘lib ketardi. U: “Ey dunyo! Mendan boshqani alda, seni qaytishi yo‘q bo‘lgan uch taloq qo‘ydim”[5], der edi.

Qatoda Qur’onni doimo har haftada, Ramazonda har uch kunda xatm qilardi.

Sufyon Savriy qo‘rqqanidan yig‘lardi.

Said ibn Musayyib masjidni lozim tutgan kishi edi. Qirq yil muddat davomida jamoat bilan bir namoz ham u kishidan o‘tib ketmagan.

Ramazon oyi fursatdir. Alloh bilan savdo qiladigan oydir. Shunday ekan, solih amallarga, yaxshiliklarga, toatga shoshilaylik, Alloh tomonidan ko‘p foyda va ulkan savoblarga erishamiz.

Ramazon ish boshlovchilar yeng shimarib kirishadigan, taqvodorlar o‘z tayyorgarligini ko‘radigan, hushyor insonlar qo‘lga kiritadigan eng ulug‘ fursatdir. U qalbi salomat, a’zolari to‘g‘ri, vaqtini zararli va foydasiz ishlarda zoye qilmaydigan kishi uchun gunohlar kechirilish oyidir.  Quyida bu oy fursatlarini g‘animat bilishga, ularni solih amallar bilan obod etishga yordam beradigan ba’zi ishlarni havola qilamiz:

Ro‘za odat emas, ibodatdir. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kimki ramazonda iymon va ehtisob bilan ro‘za tutsa o‘tgan gunohi kechirilur”[6], dedilar. “Iymon bilan”ning ma’nosi – Allohga va U ro‘za tutgan kishilarga tayyorlab qo‘ygan narsalarga ishonib, degani, “ehtisob bilan”ning ma’nosi – Allohning savobini izlab demakdir. Ya’ni, uni ro‘za tutishga riyo, ovoza qilish, molu obro‘ talabi undamagan.

Ramazon shukri vojib bo‘lgan ne’mat. Alloh umringizni uzaytirib bu ulug‘ oyga yetib keldingiz va Alloh sizni bu ajru savoblarni kasb etishga muyassar qilib qo‘ydi. Bu shukr qilish lozim bo‘lgan eng katta ne’mat va buni berganiga Allohga hamdu sano aytish vojib.

Uyqu va uyqusizlik. Ramazon sanoqli kunlar va kuzatiladigan kechalardir. Kirib keladi, qarabsizki ketishga shay turibdi. Shuning uchun bu oyda toat-ibodatga jiddu jahd qiling. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Ramazon kirib, gunohlari kechirilmasdan chiqib ketgan kishining burni yerga ishqalansin”, dedilar[7].

Qur’on tilovati. Ramazon Qur’on oyidir. Bu oyda Qur’on tilovatiga g‘ayrat qiling. Shoshmasdan tartil, tadabbur va xushu’ bilan o‘qing. Imkoningiz boricha tilovat hukmlariga rioya eting.

Qiyomul-layl (kechani qoim qilish). Qiyomul-layl asosan taroveh namozi bilan bo‘ladi. Bu namozga rag‘bat qilib, imom bilan to‘liq o‘qimoq lozim. Chunki Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kimki imomi bilan u ketguniga qadar tursa, unga kechani qoim qilgani yoziladi”[8], deganlar.

Sadaqa. Ramazon oyidagi sadaqa boshqa oylardagidan ko‘ra fazilatlidir. Nabiy sollallohu alayhi vasallam ramazon kirsa saxovatlari oshib ketar edi. Shunday ekan, bu oyda o‘zingizda ehsonu sadaqaga shoshiling.

Ro‘zadorlarni iftorlantirish. Ro‘zadorlarni iftor qildirishga, miskin va kambag‘allarni taomlantirishga qiziqish kerak. Chunki Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kimki ro‘zadorga iftor qilib bersa, unga ro‘zadorning ajridek savob bo‘ladi. Bu bilan ro‘zadorning ajridan hech bir narsa kam bo‘lmas”[9],  deganlar.

Shuningdek, g‘animat bo‘lgan amallar sirasiga masjidni lozim tutish, iloji bo‘lsa ramazonda umra qilish, ramazonning oxirgi o‘n kunida g‘ayratni yanada oshirish, Qadr kechasidagi ibodatlar, zikr, duo va boshqa toat-ibodatlarni qoim qilish kiradi.

Bu g‘animat damlardan foydalanib qolshimizga Parvardigorimiz ko‘mak berishini so‘rab qolamiz!     

 

Rashidbek  ERNAZAROV,

Xorazm viloyati Bog‘ot tumani  bosh imom-xatibi 

 

 

Ramazon-2018
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘mon Madaniy mutolaa uyi rahbari: «Markaz nashrlari meni nihoyatda hayratlantirdi»

16.11.2026   2697   3 min.
O‘mon Madaniy mutolaa uyi rahbari: «Markaz nashrlari meni nihoyatda hayratlantirdi»

O‘mon Sultonligining Masqat shahrida o‘tkazilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili Markaz nashrlarining badiiy bezaklari va tarixiy mazmunidan katta taassurot olganini bildirib, ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy hamkorlik Mahmudxo‘ja Behbudiy merosiga bag‘ishlangan adabiy uchrashuvlar orqali avvalroq boshlanganini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.

O‘mon Sultonligining Masqat shahrida tashkil etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining taqdimot tadbiri ikki mamlakat o‘rtasidagi madaniy-ma’rifiy hamkorlikning yana bir muloqot maydoniga aylandi.

Tadbir doirasida O‘mon Madaniy mutolaa uyi vakili O‘zbekiston bilan avvaldan yo‘lga qo‘yilgan adabiy aloqalar, mamlakatga amalga oshirilgan madaniy safar va Islom sivilizatsiyasi markazi nashrlari haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi.

Halima al-Balushiy, O‘mon Sultonligi Madaniy mutolaa uyi («Bayt al-Qiroa as-Saqofiy») rahbari

O‘zbekiston bilan hamkorligimiz bugun boshlangani yo‘q. Avvalroq O‘zbekistonning Masqatdagi elchixonasida Mahmudxo‘ja Behbudiy haqidagi kitoblardan birining muhokamasini tashkil etgan edik. Bu juda mazmunli va samarali muloqot bo‘lgan. Tadbir O‘zbekistonning O‘mondagi elchisi janoblari mezbonligida o‘tkazilgan edi.

Shundan so‘ng ikki mamlakat elchixonalari — O‘zbekistonning Masqatdagi va O‘monning Toshkentdagi diplomatik vakolatxonalari bilan hamkorlik va kelishuv asosida Madaniy mutolaa uyi a’zolarining O‘zbekistonga tashrifini tashkil etishga qaror qildik.

Bu tashrif tashkilotimiz amalga oshirgan eng ajoyib safarlardan biri bo‘ldi. Unda biz O‘zbekistonning boy madaniyati bilan yaqindan tanishdik. Taassurotlarimiz nihoyatda hayratlanarli bo‘ldi. A’zolarimiz Toshkent, Samarqand va Buxoro shaharlarini juda yaxshi ko‘rib qolishdi. Biz uchta shaharda bo‘ldik va ularning har biri bizga avvalgisidan ham go‘zalroq tuyuldi.

Ayrim joylar O‘monning ba’zi shaharlariga juda o‘xshash ekani ham e’tiborimizni tortdi. Ayniqsa, Buxorodagi qadimiy tarixiy maskanlar, tor ko‘chalar, eski uylar, derazalar va an’anaviy me’moriy inshootlar bizga o‘zgacha taassurot bag‘ishladi.

Safar ishtirokchilari O‘zbekistonning ulkan madaniy boyliklarga, qadimiy Islom sivilizatsiyasi va yuksak tarixiy merosga ega mamlakat ekanini chuqur his etdilar. Bu jihatlar ikki mamlakat madaniyati o‘rtasidagi yaqinlik va mushtaraklikni yanada yaqqol namoyon etdi.

Hatto ayrim a’zolarimiz Toshkentdan uy sotib olish istagini ham bildirishdi. Ular O‘zbekistonga tez-tez borib turishni xohlashmoqda. O‘zbek taomlari ularga juda-juda yoqdi. O‘zbekiston bozorlari, uylari, saroylari, tarixiy yodgorliklari, shaharlari va tabiati — mamlakatga xos barcha jihatlar ularni maftun etdi.

Islom sivilizatsiyasi markaziga keladigan bo‘lsak, biz O‘zbekistonga tashrif buyurgan paytimizda Markaz hali ochilmagan edi. Ammo u haqida eshitgan edik va uni ko‘rishni juda istaganmiz. Bizga markaz keyinroq ochilishi haqida ma’lum qilishgan edi.

Mana, bugun esa Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi munosabati bilan ushbu masjidning muhtasham zalida turibmiz. Bizni taklif etishgani va ushbu go‘zal ko‘rgazmani tomosha qilish imkoniyati yaratilganidan juda xursandmiz.

Ochig‘ini aytsam, markaz nashrlari meni nihoyatda hayratlantirdi. Kitob muqovalarining ranglari, ularning bezaklari, kitoblar ichidagi go‘zal manzaralar va tarixiy obidalar tasviri menda katta taassurot qoldirdi.

Masqatdagi taqdimot O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-ma’rifiy faoliyati va nashrlarini xorijiy jamoatchilikka tanishtirish bilan bir qatorda, O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasida avvaldan shakllangan adabiy-madaniy aloqalarning davomiyligini ham namoyon etdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari