Ramazon oyida juda katta tarixiy voqealar sodir bo‘lgan. Bu o‘rinda ulardan ayrimlarini sanab o‘tamiz:
* * *
Milodiy 610 yili, hazrati Muhammadga (sollallohu alayhi va sallam) qirq yoshlarida Ramazonning Qadr kechasida Makka yaqinidagi Hiro g‘orida ilk vahiy – Qur’oni karimning Alaq surasidan dastlabki besh oyat nozil bo‘ldi.
* * *
Ramazoni sharifda hazrati Muhammadga (sollallohu alayhi va sallam) mab’us (payg‘ambarlik) maqomi berildi.
* * *
Hijratdan ikki yil oldin (milodiy 620 yili) Ramazon oyining 10-kuni Xadichai Kubro onamiz (roziyallohu anho) olamdan o‘tdi.
***
Hijriy 2 yili Rasuli akram (sollallohu alayhi va sallam) lashkarlarining mushriklarga qarshi olib borgan va unda musulmonlar g‘alaba qozongan ilk qonli kurashi – Katta Badr g‘azoti bo‘ldi.
* * *
Shu yili Ramazon ro‘zasini tutish va zakot berish farz qilindi.
* * *
Hijratning 3 yili Ramazon oyining 15-kuni (milodiy 625 yil 1 mart) Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning sevikli nabiralari Imom Husayn tug‘ildi.
***
Yigirma yil davom etgan mo‘minlar va mushriklar to‘qnashuviga chek qo‘ygan Makka fathi bo‘ldi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) hijratning 8-yili Ramazon oyining yigirmanchi kuni o‘n ikki ming kishilik muazzam qo‘shin ila butparastlik markaziga aylanib qolgan Makkaga kirib bordilar. Juma kuni insoniyat tarixida buyuk voqea sodir bo‘ldi – Ka’batullohdan shirk, botil ramzi bo‘lgan butlar butunlay yo‘qotildi.
* * *
Hijratning to‘qqizinchi yili Ramazon oyida Soqif qabilasi Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) huzurlariga kelib, Islomga kirganini e’lon qildi.
* * *
Hijratning o‘ninchi yili Ramazon oyida Yamanga Islom keng ko‘lamda kirib keldi.
* * *
Sahih hadislarda keltirilishicha, janob Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) to Ramazon oyi tugagunicha kechalari hazrati Jabroil (alayhissalom) bilan uchrashib, Kur’oni karimni tilovat qilib berar, shu tarzda o‘zlarini imtihon qildirar edilar.
* * *
Rahmat va mag‘firat, buyuk zafarlar oyi bo‘lgan Ramazonda fojeali bir hodisa ham yuz bergan. Rasulullohning (sollallohu alayhi va sallam) amakivachchalari va kuyovlari, xulafoi roshidinning to‘rtinchisi Hazrati Ali ibn Abu Tolib hijriy 40-yilning Ramazonida bomdod namoziga ketayotganida Ibn Muljam tomonidan pichoqlanib, shahid etilgan.
***
Hijriy 56 yil Ramazon oyining 17-kunida (milodiy 676 yil 12 iyul) Oisha onamiz (roziyallohu anho) olamdan o‘tdi.
* * *
Ispaniya fathi. Hijratning to‘qson ikkinchi yili Ramazon oyining 28-kuni (milodiy 711 yili iyul oyining 19-kuni) Tariq ibn Ziyod rahbarligidagi shiddatli urushda kofirlar rahbari bo‘lgan Ruzrik ustidan g‘alaba qozonildi. So‘ngra Kurtuba, G‘urnata va Ispaniyaning poytaxti bo‘lgan Tulaytiliya fath etildi.
* * *
Hijriy 361 yil Ramazon oyining 7-kuni (milodiy 971 yil 22 may) Islom olamining yirik o‘quv markazlaridan biri – Misrdagi Al-Azhar universitetiga asos solindi.
***
Hijriy 256 yil Ramazon oyining o‘ttizinchi kuni (milodiy 869 yil 31 avgust) buyuk muhaddis, “al-Jomi as-Sahih” hadislar to‘plami tuzuvchisi Muhammad ibn Ismoil Buxoriy dunyodan ko‘z yumdi.
“Hidoyat” jurnali maqolalari asosida tayyorlandi
Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi bayrami munosabati bilan “Dunyo” AA orqali O‘zbekiston xalqiga samimiy tabrik va ezgu tilaklarini yo‘lladi:
– Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Qardosh O‘zbekiston xalqini istiqlol ayyomi bilan samimiy muborakbod etib, tinchlik, taraqqiyot va yangi yutuqlar uchun Alloh taolodan xayrli duolar so‘rayman.
Mustaqillik yillarida O‘zbekiston ulug‘vor tarixiy yo‘lni bosib o‘tib, mard va olijanob o‘zbek xalqining mustahkam irodasi tufayli yuksak yutuqlarga erishdi. Bugun mustaqil O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy sohalarda katta taraqqiyotga erishayotganiga guvoh bo‘lib turibmiz.
O‘zbekistonni ikkinchi Vatanim deb bilib, uni hamisha qalbimda asrab kelayotgan inson sifatida qardosh o‘zbek xalqining yutuqlaridan chin dildan quvonaman. O‘zbekiston rivoji va farovonligi yo‘lida bor kuch-quvvatini ayamay kelayotgan fidokor rahbar – Prezident Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylarining beqiyos mehnatlarini alohida e’tirof etaman.
O‘zbekiston Prezidenti boshchiligida mamlakat so‘nggi o‘n yil davomida Uchinchi Renessans davrini boshdan kechirmoqda. O‘zbekiston bugun davlat rahbarining yuksak siyosiy tafakkuri va sa’y-harakatlari tufayli islom olamida yorqin nur sochayotgan madaniy-ma’naviy markazga aylandi.
Ushbu zahmatlarning yorqin namunasi bo‘lgan Islom sivilizatsiyasi markazini butun dunyo musulmonlariga taqdim etilgan bebaho tuhfa desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. O‘zbek mutafakkirlarining qimmatli ilmiy-ma’naviy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish O‘zbekiston zaminining asrlar davomida shakllanib kelgan ma’rifat va irfon markazi maqomini yana bir bor ifodalaydi.
O‘zbekiston yetakchisi bilan har bir uchrashuv va muloqot men uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ko‘rsatayotgan yuksak e’tibori uchun cheksiz minnatdorlik bildiraman. Yaqinda O‘zbekiston Prezidenti tomonidan “El-yurt hurmati” ordenining topshirilishi menda faxr-iftixor tuyg‘ularini uyg‘otdi va bundan benihoya faxrlanaman.
Mustaqil O‘zbekiston bilan barcha sohalarda aloqalarimizni yanada kengaytirish xalqlarimiz uchun ko‘plab imkoniyatlar yaratadi. Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev hamda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev o‘rtasida qaror topgan mustahkam qardoshlik munosabatlari, o‘zaro tashkil etilayotgan uchrashuvlar alohida qadr-qimmatga ega bo‘lib, bizga ma’naviy kuch bag‘ishlaydi.
Davlat rahbarlarimizning sa’y-harakatlari va oqilona siyosati tufayli Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasidagi aloqalar barcha sohalarda kengayib, qardoshligimiz ittifoqchilik darajasiga ko‘tarildi.
O‘zbekiston qalbimda alohida o‘rin tutadi. Bu mamlakatning har bir yutug‘idan behad quvonaman va uning doimo yuksak cho‘qqilarni zabt etishi uchun duolar qilaman.
O‘zbekistonda oliy diniy ta’lim olib, Ozarbayjon va Kavkazda Shayxulislomlik maqomiga ko‘tarilgan inson sifatida Ozarbayjon va O‘zbekistonning milliy-ma’naviy qadriyatlari hamda tarixiy merosimizga berilayotgan e’tiborni yuksak qadrlayman.
Dunyoda kechayotgan murakkab davrda qardosh xalqlarimiz o‘zlarining tarixiy-ma’naviy meroslariga suyangan holda munosib kelajak qurish yo‘lida ishonch bilan odimlamoqda. Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida munosabatlarimizning yanada kengayishi Alloh taoloning bizga ko‘rsatayotgan lutfu karamidir.
Ozarbayjonning ishg‘oldan ozod etilgan hududlarida amalga oshirilayotgan bunyodkorlik va qayta tiklash ishlari, diniy-ma’naviy merosni qayta tiklash jarayoniga turkiy davlatlar orasida birinchi bo‘lib o‘z ezgu tuhfalarini taqdim etgan O‘zbekiston xalqi va davlat rahbariga chin qalbimizdan minnatdorlik bildiramiz.
Yana bir bor O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan qardosh o‘zbek xalqini samimiy muborakbod etib, eng ezgu tilaklarimni yo‘llayman.
Alloh taolo O‘zining ulug‘ rahmati va karamidan barchamizni bahramand etsin. Ezgu orzu-niyatlar va xayrli maqsadlarimizning ro‘yobga chiqishida Alloh madadkor bo‘lsin. Omin!
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati