Ramazon oyida juda katta tarixiy voqealar sodir bo‘lgan. Bu o‘rinda ulardan ayrimlarini sanab o‘tamiz:
* * *
Milodiy 610 yili, hazrati Muhammadga (sollallohu alayhi va sallam) qirq yoshlarida Ramazonning Qadr kechasida Makka yaqinidagi Hiro g‘orida ilk vahiy – Qur’oni karimning Alaq surasidan dastlabki besh oyat nozil bo‘ldi.
* * *
Ramazoni sharifda hazrati Muhammadga (sollallohu alayhi va sallam) mab’us (payg‘ambarlik) maqomi berildi.
* * *
Hijratdan ikki yil oldin (milodiy 620 yili) Ramazon oyining 10-kuni Xadichai Kubro onamiz (roziyallohu anho) olamdan o‘tdi.
***
Hijriy 2 yili Rasuli akram (sollallohu alayhi va sallam) lashkarlarining mushriklarga qarshi olib borgan va unda musulmonlar g‘alaba qozongan ilk qonli kurashi – Katta Badr g‘azoti bo‘ldi.
* * *
Shu yili Ramazon ro‘zasini tutish va zakot berish farz qilindi.
* * *
Hijratning 3 yili Ramazon oyining 15-kuni (milodiy 625 yil 1 mart) Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning sevikli nabiralari Imom Husayn tug‘ildi.
***
Yigirma yil davom etgan mo‘minlar va mushriklar to‘qnashuviga chek qo‘ygan Makka fathi bo‘ldi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) hijratning 8-yili Ramazon oyining yigirmanchi kuni o‘n ikki ming kishilik muazzam qo‘shin ila butparastlik markaziga aylanib qolgan Makkaga kirib bordilar. Juma kuni insoniyat tarixida buyuk voqea sodir bo‘ldi – Ka’batullohdan shirk, botil ramzi bo‘lgan butlar butunlay yo‘qotildi.
* * *
Hijratning to‘qqizinchi yili Ramazon oyida Soqif qabilasi Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) huzurlariga kelib, Islomga kirganini e’lon qildi.
* * *
Hijratning o‘ninchi yili Ramazon oyida Yamanga Islom keng ko‘lamda kirib keldi.
* * *
Sahih hadislarda keltirilishicha, janob Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) to Ramazon oyi tugagunicha kechalari hazrati Jabroil (alayhissalom) bilan uchrashib, Kur’oni karimni tilovat qilib berar, shu tarzda o‘zlarini imtihon qildirar edilar.
* * *
Rahmat va mag‘firat, buyuk zafarlar oyi bo‘lgan Ramazonda fojeali bir hodisa ham yuz bergan. Rasulullohning (sollallohu alayhi va sallam) amakivachchalari va kuyovlari, xulafoi roshidinning to‘rtinchisi Hazrati Ali ibn Abu Tolib hijriy 40-yilning Ramazonida bomdod namoziga ketayotganida Ibn Muljam tomonidan pichoqlanib, shahid etilgan.
***
Hijriy 56 yil Ramazon oyining 17-kunida (milodiy 676 yil 12 iyul) Oisha onamiz (roziyallohu anho) olamdan o‘tdi.
* * *
Ispaniya fathi. Hijratning to‘qson ikkinchi yili Ramazon oyining 28-kuni (milodiy 711 yili iyul oyining 19-kuni) Tariq ibn Ziyod rahbarligidagi shiddatli urushda kofirlar rahbari bo‘lgan Ruzrik ustidan g‘alaba qozonildi. So‘ngra Kurtuba, G‘urnata va Ispaniyaning poytaxti bo‘lgan Tulaytiliya fath etildi.
* * *
Hijriy 361 yil Ramazon oyining 7-kuni (milodiy 971 yil 22 may) Islom olamining yirik o‘quv markazlaridan biri – Misrdagi Al-Azhar universitetiga asos solindi.
***
Hijriy 256 yil Ramazon oyining o‘ttizinchi kuni (milodiy 869 yil 31 avgust) buyuk muhaddis, “al-Jomi as-Sahih” hadislar to‘plami tuzuvchisi Muhammad ibn Ismoil Buxoriy dunyodan ko‘z yumdi.
“Hidoyat” jurnali maqolalari asosida tayyorlandi
Kuvayt universiteti Til markazi direktori, doktor Holid Al-Fadli mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali yurtdoshlarimizga o‘zining samimiy tabrigi va ezgu tilaklarini yo‘lladi.
– Mustaqillikning 35 yillik bayrami munosabati bilan yaqin do‘st va qardosh O‘zbekiston xalqini chin dildan samimiy muborakbod etaman. O‘zbekistonlik barcha birodarlarimizga yuksak taraqqiyot, farovonlik, tinchlik-xotirjamlik va yangi muvaffaqiyatlar tilayman.
Biz O‘zbekiston bilan azaldan mustahkam do‘stlik, o‘zaro hurmat va samimiy mehr-oqibat rishtalariga egamiz. Ushbu muborak zamindan ko‘plab buyuk va mashhur islom ulamolari yetishib chiqqan. Bu bebaho ilmiy va ma’naviy meros nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulkan boylik hisoblanadi.
Kuvayt universiteti va O‘zbekistonning yetakchi oliy ta’lim muassasalari o‘rtasida yaqin va samarali hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yilganidan mamnunmiz. Ko‘p yillardan buyon o‘zbekistonlik talabalar yurtimizda, xususan, Kuvayt universitetida arab tili va madaniyatimiz bo‘yicha o‘z bilimini oshirib kelmoqda. Ular bir o‘quv yili davomida, ya’ni uch semestr mobaynida arab tilini puxta o‘rganish bilan birga, Kuvayt madaniyati, tarixi va jamiyati bilan yaqindan tanishish imkoniga ega bo‘lmoqda.
O‘zbek talabalari bilan muloqotlar davomida ularning ta’lim va ilmga juda katta qiziqish hamda ishtiyoq bilan yondashishiga alohida e’tibor qaratdim. Ular nafaqat arab tilini o‘rganish, balki boshqa xalqning madaniyati, san’ati, iqtisodiyoti va rivojlanish tendensiyalarini chuqur anglashga intilayotgani quvonarli.
Arablar va o‘zbek xalqi o‘rtasida asrlar davomida shakllangan chuqur tarixiy, ilmiy va ma’naviy aloqalar mavjud. Men ushbu do‘stona va qardoshlik rishtalari kelgusida yanada mustahkamlanib, yangi mazmun bilan boyishini istayman. Bu borada xalqaro konferensiyalar o‘tkazish, qo‘shma ilmiy tadqiqotlarni yo‘lga qo‘yish, professor-o‘qituvchilar va talabalar almashinuvini kengaytirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Kuvaytdagi O‘zbekiston elchixonasi tomonidan bildirilayotgan tashabbus va takliflarni qo‘llab-quvvatlash, ularni amalga oshirishga yanada katta e’tibor qaratish zarur. Biz ham ikki mamlakat o‘rtasidagi ta’lim, ilm-fan va madaniy-gumanitar hamkorlikni rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar va istiqbolli tashabbuslarni amalga oshirishdan manfaatdormiz.
Yana bir bor, qardosh O‘zbekiston xalqini Mustaqillikning 35 yillik qutlug‘ bayrami bilan qutlayman. Alloh taolo qardosh O‘zbekiston diyoriga tinchlik-xotirjamlik, farovonlik, taraqqiyot va ulkan muvaffaqiyatlar ato etsin.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati