Dinimizda poklikka alohida e’tibor qaratiladi. Qur’oni karimning bir necha o‘rinlarida qalb, tana, kiyim va taomlar pokligi masalasiga oid oyatlar nozil bo‘lgan. Jumladan, Baqara surasining 222-oyatida: “Albatta, Alloh chin tavba qiluvchilarni va obdon poklanib yuruvchilarni sevadi”, deyiladi.

Shuningdek, Payg‘ambarimiz Muhammad mustafo (sollallohu alayhi va sallam): “Pok bo‘linglar, pok bo‘lmagan kishi jannatga kirmaydi”, deb ogohlantirganlar. Biz bugun poklanishning asosi – g‘usl haqida to‘xtalamiz. “G‘usl” so‘zi arabcha bo‘lib, “yuvmoq” ma’nosini anglatadi.

Alloh taolo “Moida” surasining 6-oyatida shunday marxamat qiladi:

وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا

 Agar junub bo‘lsangiz, obdon poklaningiz (cho‘milingiz)!

Keling, endi g‘uslni vojib qiladigan narsalarni bilib olsak. Ular  quyidagilar:

• maniyning o‘rnidan shaxvat va quvvat bilan otilib chiqmog‘i;
• erning olati ayolning farji yo duburiga aloqa qilmog‘i;
• ehtilom (ya’ni uyqudan uyg‘ongan er va ayolning o‘z badanida yo ich kiyimida nam kurishi) bo‘lishi;
• hayz kurgan ayolda hayzning to‘xtashi;
• nifosdan  xalos bo‘lmog‘i.

Demak, shulardan birontasi bo‘lishi bilan imkon boricha tezroq g‘usl qilish kerak bo‘ladi. G‘uslda dastlab qo‘llar yaxshilab yuvilgach, badandagi najosatlar yuviladi, so‘ngra qo‘llarni yuvib, tahorat qilinadi. Ya’ni og‘iz, burun suv bilan keyin yuz-qo‘llar tirsaqlari bilan qo‘shib uch martadan yuviladi. Qo‘llar suv bilan namlanib, boshga mas'h  tortiladi. Agar suv to‘planadigan joy bo‘lsa oyoq yuvilmaydi.

G‘uslning farzi 3 ta bo‘lib, ular quyidagilar:

1. Og‘izga suv olib uch marta yaxshi g‘arg‘ara qilish;
2. Burunni uch marta yuvish(achishtirib);
3. Avval boshdan, keyin o‘ng va chap yelkadan uch martadan suv quyish. Har quyganda badanning suv tegmay qolish ehtimoli bo‘lgan (kindik, quloq, qo‘ltiq osti, tirsak, to‘piq, qoboq, qo‘ldagi uzuk ostlari kabi) joylariga ishqalab suv yetkaziladi.

G‘usl oxirida oyoqlar yuvilib, pok narsa ustiga qo‘yiladi. Agar ayollar sochlarini o‘rgan bo‘lsalar, o‘rimini yechishi shart emas, balki o‘sha o‘rim ustidan suv qo‘yishi kifoya. Agar o‘rmagan bo‘lsalar, albatta yuvishlari shart. G‘uslni mukammal qilish kerak. Chunki Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) “Har bir sochning va har bir terining ustida janobat bor”, deb ogohlantirganlar. Demak, erkakmi-ayolmi, boshimi yo boshqa  a’zolarimi – butun tanaga suv tekkizishi shart. Tirnoqlarda lak bo‘lsa, uni ketkazish lozim. Agar erkak yo ayol og‘ir xasta holida junub bo‘lib, suvda cho‘milganda xastaligi ortib ketadigan bo‘lsa yoki mutlaqo imkoniyatsiz bo‘lsa, bunday kishilar iloji boricha najosatlardan tozalanib, tayammum qilishlari durust.

Xulosa qilib aytganda, ibodatlar qabul bo‘lishining muhim shartlaridan biri, bu poklik va ozodalik ekan. Junublikni ketkazish uchun, pokiza bo‘lib ibodatlarni ado etish uchun qilinadigan g‘usl ham  shularning eng asosiysi ekan.

Oybek MA’RUPOV

 “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi