#Haj_umra
1063-CAVOL: Tavofi qudum yoki nafl tavofni betahorat qilib qo'ysa, biror jarima lozim bo'ladimi?
JAVOB: Bismillahir Rohmanir Rohim.
Har qanday tavofda tahoratli bo'lish vojib sanaladi. Tavofi qudum sunnat hisoblanadi. Sunnat va nafl tavoflarni betahorat qilib qo'ysa, jinoyat qilgan bo'lib, jarimasiga sadaqa lozim bo'ladi. Farz va vojib tavoflarni betahorat qilib qo'ysa, jonliq so'yish yoki shu tavofning o'zini qaytarish vojib bo'ladi.
ومن طاف طواف القدوم محدثا فعليه صدقة ...فإذا شرع في هذا الطواف وهو سنة يصير واجبا بالشروع ويدخله نقص بترك الطهارة فيجبر بالصدقة إظهارا لدنو رتبته عن الواجب بإيجاب الله وهو طواف الزيارة وكذا الحكم في كل طواف هو تطوع ولو طاف طواف الزيارة محدثا فعليه شاة ...وإن كان جنبا فعليه بدنة
“Tavofi qudumni betahorat qilsa, sadaqa vojib bo'ladi. Chunki tavofi qudum sunnat bo'lsada, kirishish bilan vojibga aylanadi. Uni betahorat holda qilish kamchilik hisoblanadi. Bu kamchilikni sadaqa bilan to'ldiriladi. Chunki bu tavof Alloh taolo farz qilgan tavofi ziyoratdan quyida turadi. Barcha nafl tavoflarda ham hukm shunday(Ya'ni sadaqa lozim bo'ladi). Agar tavofi ziyoratni betahorat qilsa, qo'y so'yish, junub holatda bajarsa, budana (tuya yoki qoramol) so'yish vojib bo'ladi”. (Hidoya). Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
YouTube (https://www.youtube.com/@Fatvouzb) | Instagram (https://www.instagram.com/fatvouz/) | Facebook (https://www.facebook.com/diniysavollar) | Telegram (https://t.me/diniysavollar)
Prezidentimiz 2021 yilda "Bugungi O‘zbekiston – bu hali tom ma’nodagi, biz orzu qilayotgan, intilayotgan yangi O‘zbekiston emas" degan edi. Bu iqror islohotni tayyor g‘alaba sifatida ko‘rsatishdan ko‘ra mas’uliyatliroq. Chunki mavjud kamchilikni tan olmagan davlat uni tuzatish uchun ham chora izlamaydi.
Bu gal biz nazarda tutayotgan "yo‘l" so‘zi shunchaki metafora emas. Gap mamlakatning qishloq yo‘llaridan tortib, xalqaro avtomagistraligacha, temir yo‘llaridan metrogacha, havo qo‘nalg‘asidan tranzit yo‘lagigacha bo‘lgan harakat tizimi haqida boradi. Aniqrog‘i, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston transport tafakkuriga olib kirgan eng muhim yangilik – yo‘lni alohida qurilish obyekti emas, inson, iqtisodiyot va davlatni harakatga keltiradigan yaxlit tizim sifatida ko‘ra boshlagani haqida.
Abdulhamid Muxtorov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
"Ziyo" media markazi direktori
Manba: "Yangi O‘zbekiston" gazetasi 2026 yil 14 avgust, 164-son