O‘zbekiston va Fransiya o‘rtasidagi o‘zaro hurmat va ishonchga asoslangan do‘stona aloqalar ko‘p asrlik tarixga ega. Buyuk sarkarda Sohibqiron Amir Temurning Karl VI ga yo‘llagan maktubida: “Biz sizning davlatingiz gullab-yashnashini do‘stona tilab qolamiz”, degan samimiy istaklarni o‘qish mumkin. Yetti asr muqaddam bitilgan ushbu noma ikki mamlakat o‘rtasidagi do‘stlik naqadar mustahkam asosga ega ekanini yaqqol namoyon etadi.
Kuni kecha O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi vakillaridan iborat O‘zbekiston delegatsiyasi Fransiyaga tashrif buyurdi. Safardan ko‘zlangan asosiy maqsad Prezidentimiz tashabbusi bilan yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, islom tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk allomalarimiz, aziz avliyolarimizning boy ma’naviy merosini chuqur o‘rganish, tabarruk qadamjolarini obod etish borasidagi ishlarni xalqaro hamjamiyatga yetkazish, manfaatli aloqalarni yo‘lga qo‘yish, o‘zaro tajriba almashishdan iborat.
O‘zA xabariga ko‘ra, Fransiya Islom fondida bo‘lib o‘tgan uchrashuv samiy ruhda kechdi. Unda O‘zbekistonning vijdon erkinligini ta’minlashdagi boy tajribasi, turli dinlarga e’tiqod qiluvchilarga o‘z ibodatlarini ado etishlari uchun yaratilgan sharoitlar haqida batafsil ma’lumot berildi.
– Globallashuv jarayonlari shiddat bilan rivojlanib borayotgan hozirgi sharoitda turli millat va din vakillarining bir-birini tushunishi, qo‘llab-quvvatlashi, jamiyat taraqqiyoti yo‘lida hamkorlik qilishi o‘ta zarur, – deydi Fransiya Islom fondi prezidenti Jan Per Shevenman. – O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan olib borilayotgan ijtimoiy-siyosiy islohotlarni katta qiziqish bilan kuzatib borayapmiz. Shubhasiz, mamlakatingiz Markaziy Osiyo mintaqasida hal qiluvchi kuchga ega. Biz O‘zbekiston bilan madaniy-ma’rifiy sohada hamkorlik qilishdan manfaatdormiz.
Qayd etish kerakki, mazkur fond 66 millionlik Fransiya aholisi ichida 7 milliondan ziyod musulmonlarning o‘ziga xos o‘rni va mavqeini saqlash, ularning jamiyatga har tomonlama intergatsiyalashuvini ta’minlashga qaratilgan keng qamrovli faoliyatni amalga oshiradi. Fond xodimlari O‘zbekistondagi islom tadqiqotlari markazlari bilan hamkorlikda islom dinining tinchlikparvar mohiyatini o‘rganish, birgalikda ilmiy loyihalarni amalga oshirishdan manfaatdor ekanini bildirdi.
E’tiborli jihati, Fransiya Islom fondi 2021 yilda Fransiya madaniyat ishlari vazirligi, Luvr muzeyi bilan hamkorlikda Parij shahrida “Buyuk ipak yo‘li madaniyati” mavzusidagi xalqaro ko‘rgazmani o‘tkazishga hozirlik ko‘rmoqda. Fransiya tomoni ushbu ko‘rgazma doirasida “O‘zbekiston – islom sivilizatsiyasi markazi” nomli mamlakatimizning qadimiy va boy tarixiga oid ekspozitsiyalarni tayyorlashda hamkorlik qilishga umid bildirdi.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi matbuot xizmati
Savol: Bolani ikki yil emizmasdan sutdan chiqarib yuborsa bolani haqqi ota-onada qolib ketmaydimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shariatimizda ona bolasini ikki yil to‘liq emizsin degan talab yo‘q. Agar sutdan chiqarish bolaga zarar qilmasa, ikki yil bo‘lmasdan turib ham chiqarish joiz. Ikki yilga yetmasdan chiqarsa, bolaning haqqi ota-onada qolib ketdi deyilmaydi. Alloh taolo Baqara surasida bunday marhamat qiladi:
“Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa, onalar farzandlarni to‘liq ikki yil emizadilar...”.
Mazkur oyati karima tafsirida mufassir ulamolar: “Emizish muddatini ikki yil deb belgilanishi vojib ma’nosida emas. Bunga “Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa” so‘zi dalolat qiladi. Alloh taolo emizish muddatini oxiriga yetkazishni bandaning xohishiga bog‘lab qo‘yganidan muddatni oxiriga yetkazish vojib emasligi anglashiladi”, deyishgan.
Qolaversa, mazkur oyatning davomida “Agar o‘zaro rozi bo‘lib, sutdan ajratishni iroda qilsalar, ikkovlariga gunoh bo‘lmaydi”, deyilgan. Ya’ni ikki yildan oldin er va xotin o‘zaro kelishgan holda, bolaning holatidan kelib chiqib sutdan chiqarishlarida gunoh bo‘lmaydi.
Abu Mansur Moturidiy rahimahulloh bolani ikki yildan avval sutdan chiqarishda er va xotinning o‘zaro roziligi lozim, ikki yildan keyin esa er yo xotindan birining roziligi bilan chiqarish mumkin, deganlar.
Ammo bolaga emish zarur bo‘la turib, sutdan chiqarib yuborish mumkin emas. Chunki bu unga ochiq-oydin zarar berish bo‘ladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi