Mana, bir necha oylardan beri kutilgan kunlarga ham yetib keldik: hademay O‘zbekiston Qur’on musobaqasining respublika bosqichi boshlanadi. Bu kunlarni nafaqat yurtimizdagi, balki qo‘shni davlatlar va dunyoning ko‘p mintaqalaridagi musobaqani kuzatib kelayotgan Qur’on muxlislari intiqlik bilan kutib turishibdi. Ayni paytda ko‘pchilik musobqa so‘ngida g‘olib qanday aniqlanishi bilan ham qiziqyapti. Shu sababli mavzuga biroz oydinlik kiritishni lozim topdik.

Bu yilgi O‘zbekiston Qur’on musobaqasida «Oliy mukofot» sovrini joriy etilmoqda. Shu haqda ko‘pilikka qisqacha tushuntirish berish lozim.

Ma’lumki, musobaqa hifz va tilovat yo‘nalishlarida o‘tkazilyapti va har bir yo‘nalish 3 toifaga bo‘lingan:

18–25 yoshlilar.

26–40 yoshlilar.

Talabalar.

Musobqaning avvalgi 2 bosqichi – tuman-shahar va viloyat bosqichlarida ko‘rik shu yo‘sinda o‘tkazilgach, respublikada birinchi raqamli g‘olibni aniqlash masalasi ko‘ndalang bo‘ldi. Ayrim kishilar mazkur 3 toifani birlashtirib yuborish taklifini aytdi. Bu ish ko‘p jihatdan noqulaylik keltirib chiqarishi aniq edi. Chunki ma’lum yo‘nalishdagi ishlirokchilar uchala o‘rinni ham egallab olishi mumkin. Bunda qolgan ikki yo‘nalishdagilar uchun respublikada hech qanday o‘rin nasib bo‘lmaydi. Shu bois eng yaxshi yechim sifatida «Oliy mukofot» usulini qo‘llash ma’qul topildi. Unga ko‘ra musobaqa shu bosqichgacha qanday kelgan bo‘lsa, shunday davom etadi: har bir yo‘nalishdagi guruhlarda alohida 1, 2 va 3-o‘rinlar bo‘ladi va ulardan qaysi biri eng yuqori ball olsa, o‘sha Oliy mukofot sohibi deb topiladi.

Bu bilan nizo va og‘rinishning oldini olish barobarida yurtimizda o‘tkazilayotgan Qur’on musobaqasining saviyasini xalqaro musobaqalar darajasiga olib chiqishga harakat va uning har jihatdan adolatli bo‘lishiga erishish nazarda tutildi.

Oliy mukofot faqat hifz yo‘nalishida bo‘ladi va erkagu ayollar uchun joriy etiladi. Shunda o‘lkamizda o‘tkazilayotgan bu yilgi Qur’on musobaqasida ayollardan bir kishi, erkaklardan bir kishi Oliy mukofotga sazovor bo‘ladi. O‘ylamizki, bu tadbir barchaga ma’qul.

Musobaqalarda shu kabi «Oliy mukofot» sovrinini ajnabiy tilda «Gran-pri» deb atashadi. «Gran-pri» (eng oliy sovrin) atamasi ilk bor Fransiyada 1721 yili muomalaga kiritilgan va Fransiya fanlar akademiyasida matematika hamda boshqa ilmlarning rivojida katta o‘rin tutgan. Bu mukofotlash turi sportga 1805 yili Fransiyada o‘tkazilgan ot choptirish musobaqasi orqali kirib kelgan.

Birinchi raqamli mukofotga nisbatan Gran-pri atamasini qo‘llash 19-asr o‘rtalaridan xalqaro maydonga keng yoyila boshladi va 1901 yili ilk bor avtopoyga g‘oliblarini taqdirlashda qo‘llanildi. Asta-sekin bu atama boshqa sport musobaqalarda, adabiyot va san’atga oid tanlovlarda ham qo‘llaniladigan bo‘ldi.

«Gran-pri» – bir tur musobaqaning turli yo‘nalishlari bo‘yicha eng yuqori o‘rin sohibiga beriladigan mukofot bo‘lib, u odatda bir turdagi musobaqada yil mobaynida boshqa hech kimga berilmaydigan eng oliy sovrin hisoblanadi. Bu sovrin musobaqaning barcha bosqichlarida olgan ballari jamlanganda eng yuqori ko‘rsatkichni qayd etgan ishtirokchiga beriladi. Xalqaro miqyosdagi musobaqalarda sovrin ham jahon andozalariga ko‘ra eng yuqori, biror mamlakat miqyosidagi tanlovda esa shu mintaqa qarichi bilan o‘lchanganda eng oliy darajada bo‘lishi talab qilinadi.

Biz bu yilgi imkoniyatlardan kelib chiqib «Oliy mukofot» va unga hujjat sifatida «Oliy darajali diplom»ni respublika bosqichida eng yuqori ball olgan ishtirokchiga berishni lozim topdik. Alloh nasib qilsa, kelgusi yillarda ishtirokchining Qur’on musobaqasining barcha bosqichlarida olgan ballari yig‘indisini inobatga olib, shu asosda «Oliy o‘rin»ni belgilash niyatidamiz. O‘ylaymizki, bunda musobaqaning saviyasi yanada ortadi, ishtirokchilar har bir bosqichga ko‘proq e’tibor bilan tayyorgarlik ko‘radi va provard ko‘zlangan maqsadga erishish muvaffaqiyatli kechadi.

Alloh taolodan barcha ishtirokchilarga kuch-quvvat va tavfiq so‘rab qolamiz.

Hasanxon Yahyo Abdulmajid

O‘MI Matbuot xizmati