Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Iyun, 2026   |   11 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:05
Quyosh
04:51
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
26 Iyun, 2026, 11 Muharram, 1448

Narda o‘ynashning gunohini bilasizmi?

31.03.2018   12371   4 min.
Narda o‘ynashning gunohini bilasizmi?

“Kimki narda o‘ynasa, Alloh taologa va Uning Rasuliga itoatsizlik qilibdi” (Imom Abu Dovud, Imom ibn Moja rivoyat qilgan).
Narda o‘ynash taqiqlanishining sababi vaqtni isrof qilish va qimor o‘yinlariga o‘rganib qolishdan iboratgina emas, unda unga ortiqcha bog‘lanib qolmaslikni va ko‘p vaqt o‘ynamaslikni shart qilib uni o‘ynash mumkin bo‘lib qolar edi. Masalan, biror kishi ishdan keyin 5-10 daqiqa dam olish uchun o‘ynayman, deyishi mumkin. Bir qarashda bunda hech qanday g‘ayritabiiy narsa yo‘qdek, ammo ana shu holatda ham narda o‘ynash qat’iyan taqiqlangan.
Nofe’dan rivoyat qilinadi:
«Abdulloh ibn Umar o‘z ahlidan birortasining nard o‘ynaganini bilsa, o‘shani urar va nardni sindirib tashlar edi».
Sharh: Ulug‘ sahobiy Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhuning bu ishlari barcha ota-onalar, oila boshliqlariga namunadir. Har bir oila boshlig‘i o‘z qo‘l ostidagilar nima bilan mashg‘ul ekanini ziyraklik bilan kuzatib turishi va noshar’iy ishlar sodir bo‘lsa, darhol chora ko‘rishi lozim.
Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi:
«Unga hovlisida turadigan ahli baytidan ba’zilarining nardi borligi xabari yetdi. Bas, u ularga odam yuborib «Agar nardni chiqarib tashlamasangiz, sizlarni chiqarib tashlayman» dedi va bu ishlarini inkor qildi».
Sharh: Nardni o‘ynash u yoqda tursin, uni o‘ynaydigan taxtasi, donalari va toshlarini ham uyda saqlash mumkin emas ekan. Nard o‘ynagan kishiga emas, balki uni uyida saqlab turgan kishiga nisbatan shu qadar keskinlik qilgan ekanlar.
Robia ibn Kulsum ibn Jabrdan u otasidan rivoyat qilinadi:
«Ibn Zubayr bizga xutba qildi.
«Ey Makka ahli! Menga xabar berishlaricha, qurayshlik ba’zi kimsalar bir o‘yin o‘ynashar ekan, uning nomi nardisher ekan» dedi. U chapaqay edi. «Alloh «Albatta xamr va qimor rijsdir, shaytonning amalidandir...» degan.
«Albatta, men Allohning nomi ila qasam ichib aytamanki, kim uni o‘ynab, qo‘lga tushib, mening oldimga keltirilsa, men uni sochida va basharasida iqobga olaman va kiyimlarini uni oldimga olib kelgan odamga beraman», dedi».
Sharh: Abdulloh ibn Zubayr roziyallohu anhu bir muddat Makkada hokim bo‘lib turganlari hammaga ma’lum. O‘sha davrda ba’zi odamlarning nard o‘ynashayotganlari haqida u kishiga xabar yetganda bunga qarshi choralar ko‘rgan ekanlar. Bu choralar haqida o‘z xutbalarida e’lon qilgan ekanlar.

Narda o‘ynash mumkin emasligiga barcha mazhablar birdek ijmo’ qilgan – pul tikib o‘ynaydimi, shunchaki dam olish uchun o‘ynaydimi, farqi yo‘q.
Yuqoridagi hadisda ta’kidlanganidek, narda o‘ynash Alloh taologa va Uning Rasuliga itoatsizlik qilish bo‘ladi.
Ushbu hadis ma’nosidan yana shunday xulosa chiqarish mumkinki, odamni namozdan va boshqa ibodatlardan chalg‘itadigan, foydali ish koeffitsentini pasaytirib yuboradigan har qanday narsa – o‘yin bo‘ladimi, boshqa jiddiy mashg‘ulotmi – shariatimiz hukmi bo‘yicha harom ekan. Ikkinchi jihati, xuddi shu narsa insonning ruhiyatiga ham salbiy ta’sir o‘tkazsa (inson boqibeg‘am, erinchoq bo‘lib qolsa yoki xayol-hushi o‘sha narsaga bog‘lanib qolsa), bu ish ham harom va makruh sanaladi. Zotan, inson o‘ziga omonat qilib berilgan jismoniy va ruhiy sog‘likni muhofaza qilishga mas’uldir.
Binobarin, odamning shariat ruxsat bergan suv ichish, ovqat yeyish, xordiq chiqarish, yaxshi kiyimlar kiyish, o‘yin-kulgular qilishga ehtiyoji bo‘lganidek, ibodat qilishga, boshini sajdaga qo‘yishga ham kuchli ehtiyoj bor. Dinimiz inson hayotining barcha jihatlarini qamrab olgan va to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatib qo‘ygan. Biz bandalar ana shu yo‘ldan og‘ishmasak bas.


Damin JUMAQUL tayyorladi.

O‘MI Matbuot xizmati

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Qiyomat kuni Allohning oldida uyalib qolma!

25.06.2026   3215   4 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Qiyomat kuni Allohning oldida uyalib qolma!

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Qalbim sururi, ko‘zim quvonchi bo‘lgan aziz farzandim! Siz dunyoga kelganingizda mendanda baxtli inson yo‘q edi. Ilk bor mustaqil qadam bosganingiz, “dadajon” deb, erkalanganingiz, telefon qilib “dada uyga qachon kelasiz?” deganingiz kechagidek yodimda.
Ko‘z ochib yumguncha bir zumda ulg‘aydingiz... Maktabda tengqurlaringiz orasida tarbiyangiz bilan ajralib turardingiz.


Yoshligingizdan orzu qilgan institutning talabasi bo‘lish baxtiga erishsin deya kechalari onangizning yig‘lab qilgan duolari, “Allohim farzandimga manfaatli ilm bergin” deb qilgan iltijolarim ijobat bo‘lganini eshitganimda ko‘z yoshlarimni tiyolmagandim. Yuzlab qorako‘zlar ichidan talaba bo‘lish baxti sizga nasib bo‘lgani uchun Robbimga hamdlar aytdim.


Mana oradan 4 yil o‘tdi. Bugun bu fayzli va muborak dargohni tark etmoqdasiz.
Ey Farzandim! Bugun fursatdan foydalanib, Sizga kichik bir nasihatni qilmoqchiman. Unga umringizning oxirgi lahzalarigacha amal qilishingizga Alloh tavfiq berishini so‘rab qolaman.


Aziz dilbandim! Siz endigina 4 bahorni ko‘rgan bolakay edingiz. Jajji qo‘llaringizdan tutib sizni bog‘chaga olib ketardim. Shunda do‘kondagi mashina o‘yinchog‘ini ko‘rib qolib, olib bering deb rosa xarxasha qilgandingiz. Olib berishni juda istardimku, ammo afsuski oldimda shu kichkinagina o‘vinchoqni olib berishga ham pulim yo‘q edi....Jonimni so‘rashsa sizga berishga tayyorman bolam... o‘zimdan afzal inson bo‘lishingiz uchun bor imkoniyatimni ishga solib harakat qilaman. Ba’zan duoda o‘zimni unutsamda, sizni aslo unutmayman.

Oradan yillar o‘tib, Rasulimiz alayhissalomning sunnatlariga muvofiq nikoh to‘yingizni o‘tkazdik. Shu kuni sizni muborak etgani so‘zga chiqqanimda sizga mendan arazlab, hatto gaplashmay qo‘yishingizga sababchi o‘sha kichkina mashinani topshirganimda juda uyalib, yuzlaringiz qizarib ketgandi...
Jonim bolam, niyatim sizni uyaltirish emas... Sizga faqat yaxshiliklarni tilayman. Sizga butun umringiz va oxiratingiz uchun kerak bo‘ladigan muhim bir saboqni amaliy tarzda yetkazgim keldi, xolos...

Unutmangki, kunlar o‘tib Allohning huzuriga qaytarilasiz. Bir kun aniq Robbimizning oldida turamiz. Alloh taolo har birimizning qilgan amalimizni birma-bir hisob-kitob qiladi. Shunday kunda ummati Muhammad bo‘lgan siz dilbandim amallaringizning juda oz va kichkinaligi bilan butun xaloyiqning oldida uyalib qolmang! Buning uchun har bir amalingizni xolis Alloh taolo uchun qiling! Hech kimni g‘iybat qilmang, boshqalarga hasad qilmang!

Unutmangki, siz Alloh taoloning dinini yetkazishdagi omonatdorsiz. Ulug‘ zotlarga ilm beshigi bo‘lgan institutning vakilisiz. Siz ularga so‘zsiz munosib bo‘lishingiz kerak. Zero, xalqimiz muborak Islom dinimizni – imom timsolida ko‘radi.

Bizni zalolatdan hidoyatga, zulmatdan yorug‘likka, jaholatdan ma’rifatga, baxtsizlikdan saodatga olib chiqqan, bu yo‘lda mollarini ham, jonlarini ham ayamagan, hamisha faqat biz bevafo ummatning g‘amida bo‘lgan sevikli Payg‘ambarimiz Muhammad Rasululloh sollallohu alayhi vasallam nimaga buyurgan bo‘lsalar shuni mahkam tuting, nimadan qaytargan bo‘lsalar undan tiyiling. Hadislarini yodlashga haris bo‘ling, hayotlari, sifatlari, xulqlari va yo‘llarini ko‘proq o‘rganing va ularga amal qiling.

Aslo erishgan yutug‘ingiz bilan cheklanib qolmang. Kimdir yoki nimadir uchun ilm olmang. Eng muhimi – ilm ibodat ekanini unutmang!

Qur’onni qo‘lingizdan qo‘ymang. Qur’onga muhabbatli bo‘ling!

Jigarporam, musofirchilik, ota-onadan uzoqda yurish, ularga bo‘lgan mehrni ham uzoqlashtirmasin. Unutmangki, biz sizni yaxshi ko‘ramiz, siz bizning hamisha qalbimizda, duolarimizdasiz. 

Sizni ko‘rishimiz bolaligingizni, baxtli onlaringizni, quvonch bilan yugurib quchog‘imizga o‘zingizni otishingizni yodimizga soladi.
Siz kelmay qo‘ysangiz bizning yuraklar siqilib, sog‘inchdan va xavotirdan jam bo‘lmaydi. 

Sizdan yagona iltimosimiz shuki, duolaringizda doimo eslab, Alloh taolodan bizga rahm-shafqat so‘rang. Qaniydi, Jannatda barcha ota-onalar qatorida turganimizda ismlarimiz bilan chaqirilib, “farzandingiz Qur’on yodlab, qilgan solih amallari uchun sizga mukofot – izzat toji kiydiriladi” deganini eshitsak edi... Bu bizning eng buyuk orzuimiz.
Alloh taolo barchamizni jannatda birga qilsin! Izzat tojini kiyadigan zotlardan qilsin! Omiyn.

Davron NURMUHAMMAD