Muhammad Shofe’ Usmoniy rohimahulloh hikoya qiladilar: Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayhi yetuk faqih, muhaddis va Allohning do‘sti edi. Alloh taolo u kishiga baland martaba ato qilgan edi. Vafot topganida bir kishi tushida u zotni ko‘rdi va: «Alloh sizga qanday muomala qildi?» deb so‘radi. Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayhi «Alloh taolo meni mag‘firat qildi, fazliga olib, ulkan marhamat ko‘rsatdi, lekin menga uyimning ro‘parasidagi temirchiga berilgan maqom nasib bo‘lmadi», dedi. Kishi uyqudan uyg‘ondi, dilida temirchining kimligi va qanday qilib Abdulloh ibn Muborakka berilmagan narsa unga berilganligini o‘ylab qoldi va Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayhining mahallasiga bordi. Surishtirib ko‘rsa, haqiqatda u kishining uyining ro‘parasida bir temirchi bo‘lib, u ham vafot topgan ekan. Borib, temirchining xotinidan: «Eringiz nima qilar edi?» deb so‘radi va tushida ko‘rganlarini aytib berdi. Ayol: «Erim temirchi edi, kun bo‘yi ishlar, kechasi esa uxlardi. Kechasi Abdulloh ibn Muborakning tahajjud o‘qishiga havasi kelib, hasrat qilib, «Biz ham kengchilikda bo‘lganimizda, men ham tuni bilan tahajjud o‘qir edim», der edi. Ikkinchisi – u ishlayotganida qulog‘iga azon tovushi kirsa, mabodo bolg‘asini tepaga ko‘targan bo‘lsa, shuni urib qo‘yayin, demasdi. O‘sha zahoti bolg‘asini pastga tushirar va «Azonni eshitganimdan keyin menga bolg‘ani ushlab turish yarashmaydi», der edi va masjidga qarab ketar edi», dedi. Tush ko‘rgan kishi: «Abdulloh ibn Muborakdan ham martabasining yuqori bo‘lishiga shu narsa sabab bo‘lgan ekan», dedi. E’tibor bering, temirchi ham halol rizq talabida edi. Azon eshitilib, birinchi darajadagi farz bilan ikkinchi darajadagi farz to‘qnash kelgan edi, birinchi darajadagisini ustun qo‘ydi va Alloh buyuk muhaddislarga bermagan maqomga erishdi.
Manba: https://t.me/hikmatlar
Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.
Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.
“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.
Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.
Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.
“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.
Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati