Kichik bir bolakay dengiz bo‘yida ko‘zlarini bir nuqtaga tikib o‘tirardi. Bir soatdan beri o‘tirgan bu bolaning holi yaqin joyda o‘tirgan bir qariyaning diqqatini o‘ziga tortdi. Qariya bolaning ëniga borib:
- Ha, o‘g‘lim, xormang. Bugun dengiz juda ham chiroylimi-a? - dedi.
Bolakay qariyaga qaramasdan:
- Lekin bugun shamol bor. Koptogim dengizga tushib ketib, shamol bilan ancha uzoqqa ketib qoldi.
- Agar ësh bo‘lganimda, suzib borib koptogingni olib berardim - dedi bolaning ëniga o‘tirgan qariya.
Bola javob bermadi. Ko‘z oldidan uzoqlashib ketaëtgan koptogiga qarab o‘tirishda davom etdi. Qariya sokin ovoz bilan:
- Umidingni xech qachon yo‘qotma. Menimcha, duo qilsang, yaxshi bo‘ladi.- dedi. Bola quvonch bilan:
- Duo qilsam, koptogim qaytib keladimi? - deya so‘radi.
- Agar Alloh istasa, qaytib keladi. Agar qaytib kelmasa ham duolaringning savobi senga yetadi.
Bolakay qariyaning gaplari xaqida ozgina o‘ylanib, orqasidan buvasidan o‘rgangan duolarni o‘qiy boshladi. Keyin koptogi qaytib kelishi uchun Allohdan ërdam so‘radi. Lekin bu uning dardiga darmon bo‘lmadi. U koptokni olish uchun uzoq vaqt xarakat qilgan, xatto bayramda olgan pullarini xam koptok uchun asrab qo‘ygan edi. Hozir koptok qaytib kelishiga birgina imkoniyat shamolning o‘z yo‘nalishini o‘zgartirishi edi. Lekin dengiz katta, koptok esa kichik.
Kechga yaqin xavo o‘zgardi. Quësh botishi arafasida baliqchilar dengizdan qayta boshladi. Uyiga koptoksiz ketishni istamagan bolakay qariya bilan birga o‘tirib baliqchilarni kutardi. Qariya baliqni xar doim Sherzod baliqchidan xarid qilardi. Ko‘zi bilan Sherzodni izlab topgan otaxon:
- Ovingiz baroridan kelgan bo‘lsa kerak inshoAlloh - dedi. Sherzod baliqchi ënidagi qutiga ishora qilib:
- Bu safar baliq oz - dedi.
- Duo qilmadingizmi? - deya gapga aralashdi bolakay. -Umidingizni aslo yo‘qotmang.
Sherzod baliqchi bolakayning boshidan silab:
- Duo... Duo qilsam baliq tutamanmi?
- Tuta olmasangiz xam duolaringizning savobi sizga yetadi. Men hozirgina o‘rgandim buni.
Sherzod baliqchi bu gapni birinchi marotaba eshitaëtgan edi.
- Men ham endi o‘rgandim. Buni menga kichkina o‘qituvchi o‘rgatdi - dedi baliqchi.
Bu gaplarni eshitib bolakay juda quvondi. Koptok uning esidan ham chiqib ketgan edi. Baliqchi kemasiga qaytib chiqdi va qo‘liga bir koptok oldi. Uni bolakayga uzatib:
- O‘qituvchilar xaqini ado etish qiyin. Bu koptokni dengizdan topib oldim - dedi.
Bolakay xuddi tush ko‘raëtgandek edi. Kutilmagan narsalar bo‘laëtgan tush. Atrofga qaradi. Xammasi xaqiqiy. Baliqchi ham, kema ham, qariya ham... Koptok qo‘lida. Uni qattiq quchoqlab:
- Mendan ruxsatsiz uzoqqa ketish yo‘q - dedi. Duo qilmaganimda nima bo‘lardi?
Manba: https://t.me/hikmatlar
Amerikaning nufuzli “National Geographic” jurnalining elektron va bosma shakllarida Buyuk Ipak yo‘lida O‘zbekistonning tutgan o‘rniga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Material muallifi Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xiva haqida hikoya qilib, ularni qadimiy Ipak yo‘lining eng muhim shaharlari va zamonaviy sayyohlik yo‘nalishlari sifatida talqin etgan.
Maqolada O‘zbekistondagi turizm rivoji, xorijlik sayyohlar sonining ortishi, yangi obyektlar qurilishi hamda shaharlar o‘rtasida tezyurar temiryo‘l qatnovining yo‘lga qo‘yilishiga alohida e’tibor qaratilgan.
Toshkentning Chorsu bozori Ipak yo‘li savdo an’analari bugungacha saqlanib qolgan maskan, Samarqand esa Registon maydoni va qadimiy Ulug‘bek rasadxonasi bilan ilm-fan hamda islom madaniyatining tarixiy markazi sifatida ta’riflanadi.
Nashrda Buxoro faol turistik o‘zgarishlar jarayonini boshdan kechirayotgan shahar sifatida ko‘rsatilgan bo‘lsa, Xiva o‘tmish ruhiyati ayniqsa kuchli seziladigan joy deya ta’kidlangan.
Shuningdek, Ipak yo‘li me’morchiligi uslubida barpo etilayotgan yangi sayyohlik loyihalariga e’tibor qaratilib, tarixiy muhitni asrab qolish yuzasidan bo‘layotgan bahs-munozaralar ham tilga olingan.
Umuman olganda, materialda O‘zbekiston o‘z tarixiy merosini asragan holda zamonaviy sayyohlik infratuzilmasini rivojlantirib, dunyoga qayta yuz ochayotgan mamlakat sifatida e’tirof etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati