Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Avgust, 2026   |   15 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:21
Quyosh
05:45
Peshin
12:24
Asr
17:06
Shom
19:07
Xufton
20:26
Bismillah
28 Avgust, 2026, 15 Rabi`ul avval, 1448

Hadislarda jinoyatni oldini olishga qaratilgan e'tibor

12.05.2023   2460   3 min.
Hadislarda jinoyatni oldini olishga qaratilgan e'tibor

Alloh behisob hamdlar bo'lsin shunday tinch, osoyishta va imkoniyatlari keng Vatanda hayot kechirmoqdamiz. Qisqa vaqt oralig'ida yurtimizni dunyo tanidi. Buning barchasi yurtimizda olib borilayotgan adolatli, keng ko'lamli islohotlar natijasi va Robbimizning berayotgan barakasi tufayli. Alloh taolo insoniyatga qanday ne'mat bergan bo'lsa, hammasini hisobini so'rashi muborak kitoblarimizda bayon qilishgan.

Albatta isloxotlar jamiyatdagi ma'lum kamchiliklarga barham berish, adolat o'rnatish uchun o'tkaziladi. Natijada jamiyatda har jihatdan sog'lom muhit paydo bo'la boshlaydi. Hozirgi yashab turgan jamiyatimizda yutuqlar bilan bir qatorda ko'plab turli kamchiliklar mavjud ekanini ham inkor qilmasligimiz kerak. Bu kamchilik, nuqsonlarni bartaraf qilish uchun aholi orasida ko'plab targ'ibot-tushuntirish ma'naviy-ma'rifiy tadbirlar o'tkazib kelinmoqda va sezilarli ijobiy natijalar ham ko'zga tanlanmoqda.

Yana shunday bir vosita borki, agar inson unga amal qilishda mahkam bo'lsa, jamiyat o'z o'zidan salohitli tomonga o'zgarib boradi. Bu vosita sunnati nabaviydir. Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan etib kelgan barcha hadislarning mohiyati avvalo jamiyatni yaxshi tomonga o'zgartirishdir. Bir hadis misolida buni ko'rib chiqsak.

Uboda ibn Somit roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam aytdilar: “Menga o'z nafslaringiz haqidan oltita narsaga kafillik bering, men ham sizlarga jannat kafolatini beraman.

  1. So'zlaganingizda rostini gapiring.
  2. Va'daga vafo qiling.
  3. Omonatni ado eting.
  4. Jinsiy a'zolaringizni haromdan asrang.
  5. Ko'zingizni (haromga qarashdan) saqlang.
  6. Qo'llaringizni tiying(Bayhaqiy rivoyati)

E'tibor berilsa bu hadisda saqlanishlik ma'nosida sanab o'tilgan amallar har qanday o'zini madaniyatli, namunali deb hisoblaydigan jamiyatda ham qo'llab-quvvatlanadi.

Jamiyat har jihatdan sog'lom bo'lishi inson o'zini isloh qilishiga ham bog'liq. Birgina yuqoridagi hadisni insonlar o'z hayotiga tadbiq qilishi bilan yashab turgan jamiyatida kuzatilayotgan firibgarlik, tovlamachilik, omonatga xiyonat, fahsh ishlar, o'g'rilik va boshqa shu kabi buzuqliklarni isloh qilishligi mumkin bo'ladi. Demak, biz insonlarga sof sunnatdagi amallarini etkazsak yoki o'z hayotimizga tadbiq qilib namuna bo'lsak, jamiyatimizda xozirda muammoli vaziyat deya ta'kidlanayotgan holatlardan asta-sekin qutilib, ma'daniy-axloqiy, insoniy jihatdan ijobiy natijalar ko'rsatkichlarini yanada yuqori ko'targan bo'lar edik.

Toshkent islom instituti 3-kurs

talabasi Nodirbek Nishonov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi

25.08.2026   49360   2 min.
Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi

«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.

Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.

Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.

Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.

Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.

Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.

Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.

Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana

O'zbekiston yangiliklari