Ko‘pchilik fuqarolarimiz tomonidan uyida it boqish odati uchrab turadi. Buning hukmi shariatimizda qandayligini esa ko‘pchilik bilmasligi mumkin.
Abu Talha (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) “Farishtalar it va surat bor uyga kirmaslar”, dedilar” (Imom Buxoriy).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bunday dedilar: “Kimki it boqsa har kuni savob ishlariga beriladigan ajrlardan bir qiyrot (yoki ikki qiyrot) kamayadi. Qo‘riqchi, podachi va ovchi itlar bundan mustasnodir” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
Shu o‘rinda “qiyrot” so‘ziga izoh sifatida quyidagi hadisni keltirsak:
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bunday dedilar: “Kim janozaga qatnashsa va namoz o‘qiguncha tursa, unga bir qiyrot, agar mayyit dafn etilgunga qadar bo‘lsa, ikki qiyrot savob yoziladi”. “Ikki qiyrot nima?” – deb so‘raldi. Aytdilarki: “Ikki ulug‘ tog‘ mislichadir”. Imom Muslim rivoyatida “Uning kichigi Uhud tog‘idek”, deyilgan.
Rivoyatlarda keltirilishicha, qiyomat alomatlaridan biri kishilarning it bolasini boqishni odat qilishlaridir. Hatto bu ishni ular o‘z farzandini parvarishlagandan ham yuqori darajaga qo‘yishadi (Tabaroniy, Hokim rivoyati).
Hadisdan ma’lum bo‘ladiki, uy qo‘riqlaydigan, podaga qaraydigan va ovchi itlardan boshqasini boqish mumkin emas. Demak, qiziqish uchun uyda it saqlash va boqish shariatda qaytarilgan.
“So‘ragan edingiz” kitobidan
O‘MI Matbuot xizmati
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws