Ko‘pchilik fuqarolarimiz tomonidan uyida it boqish odati uchrab turadi. Buning hukmi shariatimizda qandayligini esa ko‘pchilik bilmasligi mumkin.
Abu Talha (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) “Farishtalar it va surat bor uyga kirmaslar”, dedilar” (Imom Buxoriy).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bunday dedilar: “Kimki it boqsa har kuni savob ishlariga beriladigan ajrlardan bir qiyrot (yoki ikki qiyrot) kamayadi. Qo‘riqchi, podachi va ovchi itlar bundan mustasnodir” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
Shu o‘rinda “qiyrot” so‘ziga izoh sifatida quyidagi hadisni keltirsak:
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bunday dedilar: “Kim janozaga qatnashsa va namoz o‘qiguncha tursa, unga bir qiyrot, agar mayyit dafn etilgunga qadar bo‘lsa, ikki qiyrot savob yoziladi”. “Ikki qiyrot nima?” – deb so‘raldi. Aytdilarki: “Ikki ulug‘ tog‘ mislichadir”. Imom Muslim rivoyatida “Uning kichigi Uhud tog‘idek”, deyilgan.
Rivoyatlarda keltirilishicha, qiyomat alomatlaridan biri kishilarning it bolasini boqishni odat qilishlaridir. Hatto bu ishni ular o‘z farzandini parvarishlagandan ham yuqori darajaga qo‘yishadi (Tabaroniy, Hokim rivoyati).
Hadisdan ma’lum bo‘ladiki, uy qo‘riqlaydigan, podaga qaraydigan va ovchi itlardan boshqasini boqish mumkin emas. Demak, qiziqish uchun uyda it saqlash va boqish shariatda qaytarilgan.
“So‘ragan edingiz” kitobidan
O‘MI Matbuot xizmati
O‘zbekiston va YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibiyati vakillari o‘rtasida onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimizning YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi ko‘magida tashkil etilgan muloqotda mahalla bilan bog‘liq madaniy an’ana va urf-odatlar, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish istiqbollari muhokama qilindi.
YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibi Fumiko Oxinata va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi uchun mas’ul dastur mutaxassisi Nikolas Tan mavzu yuzasidan o‘z fikr-mulohazalarini bayon etdi.
O‘zbekiston tomonidan Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi hamda YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi vakillari mahallaning ko‘p asrlik tarixi, uning jamiyat hayotidagi alohida o‘rni va milliy an’analarni saqlashdagi ahamiyati haqida so‘z yuritdi.
Uchrashuvda mahalla O‘zbekiston xalqi turmush tarzining ajralmas qismi ekani ta’kidlandi. U insonlarni yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro yordam, hamjihatlik va katta avlod vakillariga hurmat tamoyillari asosida birlashtiradi.
YUNЕSKO Kotibiyati vakillari taqdim etilgan materiallarga katta qiziqish bildirdi. Ular O‘zbekistonda mahalla bilan bog‘liq shakllangan jamoat hayoti tartibining o‘ziga xos xususiyatlarini e’tirof etdi.
Suhbat davomida O‘zbekistonning nomoddiy madaniy merosni targ‘ib qilishdagi roli alohida qayd etildi. Shu nuqtayi nazardan, o‘zbek mahalla tizimi tajribasi YUNЕSKO Kotibiyati mutaxassislarida katta qiziqish uyg‘otdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati