Kishi imon kalimasini aytib musulmon bo'lganidan so'ng shirk, kufr amalini qilmasa, halolni harom yoki haromni halol demasa, shu bilan birga, Alloh taolo buyurgan ishlarni bajarib, qaytariqlaridan qaytsa, najot topadi. Imomi A'zam rahmatullohi alayh: «Banda, shubhasiz, ishongach, unga: “Alloh taologa, Uning farishtalariga, kitoblariga, payg'ambarlariga, vafot etgandan so'ng qayta tirilishga, yaxshilik ham, yomonlik ham Allohning taqdiri bilan bo'lishiga imon keltirdim, hisob, mezon, jannat va do'zax – hammasi haqdir”, deyishi vojib bo'ladi», deganlar (“Al-fiqhul akbar”).
Imonimiz taqozosiga ko'ra, insonni zohiriga e'tibor qaratamiz. Uning qalbini tekshirib ko'rishga imkonimiz yo'q va bunga mas'ul ham emasmiz. Demak, bir kishi imon kalimasini aytsa, biz, albatta, uning jonini, obro'sini, molini, dinini, naslini daxlsiz, deb bilamiz. Ya'ni, uning obro'sini to'kishga, moliga tajovuz qilishga haqimiz yo'q. U tilida imon kalimasini aytdimi, demak, u musulmondir.
Usoma ibn Zayd roziyallohu anhu aytadi: «Bizni Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Huroqa qabilasiga jo'natdilar. Biz ularni yanchib tashladik. Men va ansorlardan bir kishi dushmanlardan biriga ro'baro' kelib, uni qurshab oldik. U: “Laa ilaha illalloh”, dedi. Ansoriy uni tutib oldi. Men uni nayzam bilan o'ldirdim. Ortga qaytib kelganimizda, bo'lib o'tgan voqea Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning quloqlariga etib bordi. U zot yana: «Ey Usoma, “Laa ilaha illalloh”, degandan keyin ham uni o'ldirdingmi?» dedilar. Usoma: “U o'zini himoya qilish uchun shunday dedi”, dedi. U zot: “Laa ilaha illalloh”, degandan keyin ham uni o'ldirdingmi?” dedilar. Men Rasululloh bu gapni takrorlayverganidan, koshki shu kungacha musulmon bo'lmasam edi, deb orzu qildim».
Nurulloh Imamov,
To'raqo'rg'on tumani Honaqoh jome masjidi imom xatibi.
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati