Shu kunlarda Qozog‘istonning Aqto‘be viloyatida ro‘y bergan fojiadan hamma qayg‘uda. Halok bo‘lgan yurtdoshlarimiz ro‘yxati e’lon qilingandan keyin ular orasida ota-bola, aka-ukalarning borligi qalbimizni yanada ezdi. Qanchadan-qancha oila suyangan tog‘i, oila boshisini yo‘qotdi. Qanchadan-qancha ota-onalar navqiron farzandu jigarbandidan ayrildi.
Tarixda qoluvchi ushbu musibat, O‘zbekiston ahlini chuqur iztirobga solgan judolik, qalblarni ko‘zdagi yoshlar bilan ezuvchi ulkan ayriliq ellik ikki o‘g‘lonni bu foniy dunyodan, boqiy dunyoga olib ketdi.
Musibat manzil tanlamaydi, musibat inson tanlamaydi. U taqdirda belgilangan vaqtda, ko‘rsatilgan manzilga, yuborilgan odamga tushadi. Hayotning bu sinovli kunlariga sabr qilgan inson borki, ikki dunyo saodatiga erishadi. Zero Alloh taolo shunday deydi: “(Allohdan) sabr va namoz ila yordam so‘rangiz”. Ya’ni, sabr qiling, ana shunda barcha mushkullar oson bo‘ladi. Ushbu fojiadan halok bo‘lganlarning oila a’zolari va yaqinlariga sabru jamil tilab, musibatlariga sherik ekanimizni chin yurakdan izhor qilamiz.
O‘tgan kuni muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Surxondaryoga tashriflari doirasida Hakim Termiziy maqbarasi ziyorati chog‘ida Qozog‘istonning Aqto‘be viloyatida halok bo‘lgan 52 o‘zbekistonlikning o‘limidan chuqur qayg‘uda ekanlarini aytib, ularning yaqinlariga ta’ziya bildirdilar va shu asnoda:
“Mana kecha bo‘lgan falokatlar ham ko‘p narsadan, jumladan xalqimizning oldida qarzimiz juda-juda ko‘pligidan dalolat beradi. Odamlarimizga sharoit yaratmaganimiz uchun ular begona yurtlarga borib, ish qidirib yuribdi. Bu davlat rahbariyati, hamma tizimdagi rahbarlar eng katta xato va kamchiliklarni o‘z vaqtida bartaraf qilmaganidan dalolat. «Begona yurtlarda sarson-sargardon yurish» degan gap bekorga emas. U bechoralarning ham Xudodan umidi bor, ne umidlar bilan bolamni boqaman, otamga pul olib kelaman deb yosh-yosh yigitlar ketyapti. Yosh-yosh yigitlar… Hammasi o‘zbekistonliklar. Albatta, biz juda katta qayg‘udamiz… Ota-onalariga hamdardlik”, degan juda ham ta’sirli so‘zlarni bayon qildilar. Shuningdek, duolar mustajob bo‘ladigan Surxondaryodagi mutasavvif olim, aziz avliyo Hakim Termiziy hoki poklari qo‘nim topgan tabarruk qadamjoda Qur’oni karim oyatlaridan o‘qilib, savoblari halok bo‘lganlarning ruhoniyatlarga bag‘ishlandi.
Shuningdek, o‘tgan juma kuni diniy idora tomonidan ilova tezis qilinib, muftiy hazratlarining halok bo‘lganlar oila a’zolariga va yaqinlariga chuqur hamdardlik ila taziyalari izhor qilindi, ularning oxiratlari obod bo‘lishi, joylari jannat bog‘laridan bir bog‘ bo‘lishini so‘rab, duolar qilindi. Shuningdek, yaqinlariga sabr-toqat tilab hamdardlik bildirildi.
Shu o‘rinda bir mulohazani aytishni lozim topdik. Mana shu juma kuni asr, shom va hufton namozlarini ham masjidlarda o‘qish nasib etdi. Ayrim imom-xatiblarimiz ushbu halok bo‘lganlarni duolarida ham eslashmagani bizni ranjitdi. Bunday musibat kunlarda markazdan – Diniy idoradan biror tavsiyani kutish shart emas. Har kim qo‘lidan kelganicha hissasini qo‘shishi kerak. Davlatimiz rahbari har bir chiqishida kishilarni tashabbus ko‘rsatishga chaqiryaptilar-ku. Qani bu yerda imom-xatiblarimizning tashabbuskorligi, uyushqoqligi. Axir halok bo‘lganlar kimningdir aka-ukasi, otasi, jigarbandiku. Agar ular sizu bizning tug‘ishganimiz yoki farzandu arjumandimiz bo‘lganida, butun O‘zbekiston duo qilishini istardik.
Shunday ekan, diyorimizdagi barcha masjidlarda namozlar so‘nggida barcha imom-xatiblardan fojiada halok bo‘lgan yurtdoshlarimiz haqqiga duo qilishlarini so‘raymiz. Imom-xatiblar har namoz, tasbehu zikrlarda hosil bo‘lgan savobu ajrlarini baxshida etishlarni tavsiya etamiz.
Qolaversa, vodiy viloyatlari boshiga kelgan ushbu musibatga boshqa viloyatlar imom-xatiblari ham kelib, tasalli berishlarini istardik. Qani edi, barcha ishlarda namuna bo‘lgan poytaxtimiz imom-xatiblari bu ishda ham ibrat ko‘rsatsalar. Hamon esimizda, bir necha yil avval Jizzax viloyati G‘allaorol tumanidagi sel oqibatida jabr ko‘rgan oilalarga butun mamlakatimiz imom-xatiblari yordam qo‘lini cho‘zishgan edi. Mana shu an’anani davom ettirishni xohlardik.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati