Shu kunlarda Qozog‘istonning Aqto‘be viloyatida ro‘y bergan fojiadan hamma qayg‘uda. Halok bo‘lgan yurtdoshlarimiz ro‘yxati e’lon qilingandan keyin ular orasida ota-bola, aka-ukalarning borligi qalbimizni yanada ezdi. Qanchadan-qancha oila suyangan tog‘i, oila boshisini yo‘qotdi. Qanchadan-qancha ota-onalar navqiron farzandu jigarbandidan ayrildi.
Tarixda qoluvchi ushbu musibat, O‘zbekiston ahlini chuqur iztirobga solgan judolik, qalblarni ko‘zdagi yoshlar bilan ezuvchi ulkan ayriliq ellik ikki o‘g‘lonni bu foniy dunyodan, boqiy dunyoga olib ketdi.
Musibat manzil tanlamaydi, musibat inson tanlamaydi. U taqdirda belgilangan vaqtda, ko‘rsatilgan manzilga, yuborilgan odamga tushadi. Hayotning bu sinovli kunlariga sabr qilgan inson borki, ikki dunyo saodatiga erishadi. Zero Alloh taolo shunday deydi: “(Allohdan) sabr va namoz ila yordam so‘rangiz”. Ya’ni, sabr qiling, ana shunda barcha mushkullar oson bo‘ladi. Ushbu fojiadan halok bo‘lganlarning oila a’zolari va yaqinlariga sabru jamil tilab, musibatlariga sherik ekanimizni chin yurakdan izhor qilamiz.
O‘tgan kuni muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Surxondaryoga tashriflari doirasida Hakim Termiziy maqbarasi ziyorati chog‘ida Qozog‘istonning Aqto‘be viloyatida halok bo‘lgan 52 o‘zbekistonlikning o‘limidan chuqur qayg‘uda ekanlarini aytib, ularning yaqinlariga ta’ziya bildirdilar va shu asnoda:
“Mana kecha bo‘lgan falokatlar ham ko‘p narsadan, jumladan xalqimizning oldida qarzimiz juda-juda ko‘pligidan dalolat beradi. Odamlarimizga sharoit yaratmaganimiz uchun ular begona yurtlarga borib, ish qidirib yuribdi. Bu davlat rahbariyati, hamma tizimdagi rahbarlar eng katta xato va kamchiliklarni o‘z vaqtida bartaraf qilmaganidan dalolat. «Begona yurtlarda sarson-sargardon yurish» degan gap bekorga emas. U bechoralarning ham Xudodan umidi bor, ne umidlar bilan bolamni boqaman, otamga pul olib kelaman deb yosh-yosh yigitlar ketyapti. Yosh-yosh yigitlar… Hammasi o‘zbekistonliklar. Albatta, biz juda katta qayg‘udamiz… Ota-onalariga hamdardlik”, degan juda ham ta’sirli so‘zlarni bayon qildilar. Shuningdek, duolar mustajob bo‘ladigan Surxondaryodagi mutasavvif olim, aziz avliyo Hakim Termiziy hoki poklari qo‘nim topgan tabarruk qadamjoda Qur’oni karim oyatlaridan o‘qilib, savoblari halok bo‘lganlarning ruhoniyatlarga bag‘ishlandi.
Shuningdek, o‘tgan juma kuni diniy idora tomonidan ilova tezis qilinib, muftiy hazratlarining halok bo‘lganlar oila a’zolariga va yaqinlariga chuqur hamdardlik ila taziyalari izhor qilindi, ularning oxiratlari obod bo‘lishi, joylari jannat bog‘laridan bir bog‘ bo‘lishini so‘rab, duolar qilindi. Shuningdek, yaqinlariga sabr-toqat tilab hamdardlik bildirildi.
Shu o‘rinda bir mulohazani aytishni lozim topdik. Mana shu juma kuni asr, shom va hufton namozlarini ham masjidlarda o‘qish nasib etdi. Ayrim imom-xatiblarimiz ushbu halok bo‘lganlarni duolarida ham eslashmagani bizni ranjitdi. Bunday musibat kunlarda markazdan – Diniy idoradan biror tavsiyani kutish shart emas. Har kim qo‘lidan kelganicha hissasini qo‘shishi kerak. Davlatimiz rahbari har bir chiqishida kishilarni tashabbus ko‘rsatishga chaqiryaptilar-ku. Qani bu yerda imom-xatiblarimizning tashabbuskorligi, uyushqoqligi. Axir halok bo‘lganlar kimningdir aka-ukasi, otasi, jigarbandiku. Agar ular sizu bizning tug‘ishganimiz yoki farzandu arjumandimiz bo‘lganida, butun O‘zbekiston duo qilishini istardik.
Shunday ekan, diyorimizdagi barcha masjidlarda namozlar so‘nggida barcha imom-xatiblardan fojiada halok bo‘lgan yurtdoshlarimiz haqqiga duo qilishlarini so‘raymiz. Imom-xatiblar har namoz, tasbehu zikrlarda hosil bo‘lgan savobu ajrlarini baxshida etishlarni tavsiya etamiz.
Qolaversa, vodiy viloyatlari boshiga kelgan ushbu musibatga boshqa viloyatlar imom-xatiblari ham kelib, tasalli berishlarini istardik. Qani edi, barcha ishlarda namuna bo‘lgan poytaxtimiz imom-xatiblari bu ishda ham ibrat ko‘rsatsalar. Hamon esimizda, bir necha yil avval Jizzax viloyati G‘allaorol tumanidagi sel oqibatida jabr ko‘rgan oilalarga butun mamlakatimiz imom-xatiblari yordam qo‘lini cho‘zishgan edi. Mana shu an’anani davom ettirishni xohlardik.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV