Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Hech shubha yo‘q, har bir dinning o‘ziga xos xulqi bor. Islom dinining o‘ziga xos xulqi hayodir”. Hayo – kishini insoniy axloqqa to‘g‘ri kelmaydigan har qanday narsadan tiyilishga undovchi sifat. Hayo xijolat chekish, istiholadan farq qiladi. Chunki xijolat chekish hamisha ham ijobiy xislat hisoblanmaydi. Ba’zan u salbiy oqibatlarga ham sabab bo‘lishi mumkin.
Hayo bir vaqtning o‘zida joiz bo‘lmagan ish va so‘zlardan qaytargani kabi, yaxshi ishlarga undovchi hamdir. Bu go‘zal xislat odamlar orasida ham, o‘zi yolg‘iz qolganida ham egasining ikkiyuzlamachilik qilishiga yo‘l qo‘ymaydi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Hayoning hammasi yaxshidir”, deganlar.
Hayo insonning ikki dunyosi, shuningdek, atrofidagilar uchun ham foydali fazilat. Ulamolarimiz hayo haqida: “Hayo yomon, qabih ish va qiliqlarni tark etishga undaydigan, haqdor kishining haqiga putur yetkazishdan qaytaradigan yaxshi sifatdir”, deyishgan.
Imonimizning bir bo‘lagi – hayo bizdan uzoqlashib, begonasirab ketishiga yo‘l qo‘ymaylik.
Yormuhammad ESHNAZAROV,
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi
O‘MI Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Taroveh namozi qanday amal?
Taroveh namozi erkak va ayollarga sunnati muakkada – ta’kidlangan sunnat amaldir.
Taroveh namozi qachondan boshlanadi?
Taroveh namozini o‘qish sha’bon oyining oxirgi kuni ya’ni ramazon oyidan bir kun oldin xufton namozidan keyin boshlanadi.
Taroveh namozi qachon o‘qiladi?
Taroveh namozi xufton namozining sunnatidan keyin vitr namozidan oldin o‘qiladi.
Taroveh namozining niyati
“Taroveh namozini xolis Alloh uchun imomga iqtido qilgan holda o‘qishni niyat qildim”.
Sano duosi o‘qiladimi?
Taroveh namozining har ikki rakatining birinchi rakatida imom va qavm sano duosini o‘qiydi (Subhanakallohumma va bihamdika va tabarokasmuka va ta’ala jadduka va laa ilaha g‘oyruk).
Taroveh namozi nechi rakat?
Taroveh namozi yigirma rakat. Har ikki rakatdan keyin salom beriladi va to‘rt rakatdan so‘ng tasbeh aytiladi.
Taroveh namozining tasbehi
سُبْحانَ ذِي الْمُلْكِ وَالْمَلَكُوتِ سُبْحانَ ذِي الْعزَّةِ وَالعَظَمَةِ وَالْقُدْرَةِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْجَبَرُوتِ سُبْحانَ الْمَلِكِ الْحَيِّ الَّذِي لَا يَنَامُ وَلَا يَمُوتُ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَّبُّنا وَرَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ نَسْتَغْفِرُ اللهَ نَسْئَلُكَ الْجَنَّةَ وَنَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ.
O‘qilishi: Subhaana zil-mulki val-malakuut. Subhaana zil-’izzati val-’azomati val-qudroti val-kibriyaa’i val-jabaruut. Subhaanal-malikil hayyillaziy laa yanaamu va laa yamuut. Subbuuhun quddusun Robbunaa va Robbul-malaaikati var-ruuh. Laa ilaaha illallohu nastag‘firulloh. Nas’alukal-jannata va na’uzu bika minan-naar.
Ma’nosi: Mulk va malakut Egasini poklab yod etaman! Izzat, buyuklik, qudrat, ulug‘vorlik va hukmronlik Egasini poklab yod etaman! Hargiz uxlamaydigan va o‘lmaydigan Hayyni, Malikni poklab yod etaman! U Zot Subbuhdir, Quddusdir, farishtalarning va Ruhning Robbidir. Allohdan O‘zga iloh yo‘q! Allohdan mag‘firat so‘raymiz. Sendan jannatni so‘raymiz va do‘zaxdan O‘zingdan panoh tilaymiz.
O‘tgan gunohlar kechiriladi
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kim Ramazon oyida iymon bilan savob umidi (taroveh)da qoim bo‘lsa, avvalgi gunohlari kechiriladi” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Boshqa hadisda Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Agar kishi imom bilan to tugatguncha birga namoz o‘qisa, tunni bedor o‘tkazgan deb hisoblanadi”, deganlar (Abu Dovud va Nasoiy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD