Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Bir oyatning to'g'ri talqini

28.04.2023   3300   3 min.
Bir oyatning to'g'ri talqini

 

 

Islom ummatini zalolat yo'liga boshlayotgan “Hizb ut-tahrir” siyosiy guruhining rahnamolari o'zlarining botil g'oyalarini dalil bilan qo'llab-quvvatlash uchun Qur'oni karim va hadisi shariflarni noto'g'ri talqin qilishadi.

Jumladan, “Hizb ut-tahrir” nashrlaridan biri bo'lgan “Siyosiy fikrlar” kitobida, “Hizb ut-tahrir”ni tashkil etish, aslida, Islom ummatiga Qur'oni karimning Oli Imron surasi 104-oyatining qat'iy talabi bilan farz deb, da'vo qilishadi.

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

“Sizlardan yaxshilikka da'vat etadigan, amri ma'ruf va nahiy munkar ishlarini olib boradigan (bir) ummat bo'lsin!”

       Mazkur oyatda kelgan “Ummat” lafzi, jamoat ma'nosida kelgan bo'lib, “Hizb ut-tahrir” rahnamolari o'zlariga nisbat berishadi. Oyatda majhul (noma'lum) siyg'ada “bir ummat” deyilgan, usha ummat bizmiz deyishadi. Vaholanki, Hizb ut-tahrir firqasi hammaga ma'lum bo'lgan siyosiy radikal jamoa. Ushbu oyat nozil bo'lganiga 1400 yil bo'lgan, bu adashgan firqaning tashkil etilganiga hali 100 yil ham bo'lgani yo'q. Ular bu oyat aynan bizga nozil bo'lgan, deya nohaq da'vo qilishadi. 

        Demak, ularning da'vosi rost bo'lsa 1400 yil davomida Islom ummati bu oyatga amal qilmay “Hizb ut-tahrir” jamoasini tashkil topishini kutib yotgan ekanda! Qolaversa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam davrida ham, sahobalar davrida ham, keyinroq, ummaviylaru abbosiylar davrida ham, qo'yingki, usmoniylar davrida ham, hech bir zamonda musulmon olimlar tarafidan ushbu oyatga amal qilish maqsadida, alohida bir jamoa tuzilib, unga amir saylash masalasi ko'tarilmagan.

        Tafsir kitoblariga nazar tashlar ekanmiz, mufassirlar bu oyatni quyidagicha tafsir qilishgan:

Imom Tabariy o'zining “Tafsiri Tabariy” asarida mazkur oyat xususida Zahhokdan: “Ular (usha oyada zikri kelgan jamoa) Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning xos sahobalari, xos roviylaridir” deb rivoyat qilgan. 

Bu oyat, roviylar tomonidan rivoyat qilingan sahih hadislar orqali tafsir qilingan. Oyat tafsirlarini jamlab umumiy tahlil qilib aytish mumkinki, sahoba va roviylardan iborat bo'lgan, Islom ummatining ilm ahlidan bo'lgan xos da'vatchilari, hamda ularning davomchisi bo'lgan ulamolar jamoasi.  Ko'rinib turibdiki, o'tmishda o'tgan salafi solihlarimiz oyatdagi “Ummat” lafzini kelajakda paydo bo'lishi mumkin bo'lgan botil firqalarning birortasiga nisbat bermagan. 

Hulosa qilib aytish mumkinki, “Hizb ut-tahrir” kabi adashgan firqalar o'zlarining jirkanch g'oyalarini keng yoyish maqsadida Qur'oni karim va hadisi shariflarni noto'g'ri talqin qilish orqali yolg'on da'vo bilan chiqmoqdalar. Ularning botil da'volariga qarshi chiqib, Islom ummatini bu xavfdan ogohlantirish, har bir ilm ahli zimmasidagi dolzarb vazifadir.   

O'ljayev Umarali - Imom Termiziy xalqaro ilmiy tadqiqot markazi ilmiy xodimi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   58223   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari