Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Fevral, 2026   |   6 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:49
Quyosh
07:07
Peshin
12:41
Asr
16:23
Shom
18:10
Xufton
19:22
Bismillah
23 Fevral, 2026, 6 Ramazon, 1447

Bir hadis sharhi: Mo‘minning niyati amalidan yaxshi

21.12.2017   13577   2 min.
Bir hadis sharhi: Mo‘minning niyati amalidan yaxshi

Abu Kabsha Anmoriy (roziyallohu anhu) aytadi:

«Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) marhamat qiladilar: «Dunyoga munosabatda kishilar to‘rt toifaga bo‘linadi:

– Alloh taolo mol va ilm bergan bandalar. Ular mollarini Allohdan qo‘rqib ishlatishsa, undan qarindoshlariga hadya berishsa va mollarida Alloh taoloning haqi borligini bilishsa, eng fazilatli maqomda bo‘lishadi.

– Alloh taolo ilm berib, mol bermagan bandalar. Niyatlarini to‘g‘ri qilib, molim bo‘lganida falonchiga o‘xshab (ezgu ishlarga) sarflardim, deyishsa, niyatlariga yarasha savobga ega bo‘lishadi. Bu ikki toifaning ajri tengdir.

– Alloh taolo mol berib ilm, bermagan bandalar. Agar ular mollarini o‘rinsiz sarflashsa, Alloh taolodan qo‘rqmay tasarruf qilishsa, undan qarindoshlariga hadya berishmasa, mollarida Alloh taoloning haqi borligini bilishmasa, eng past darajada bo‘lishadi.

– Alloh taolo ilm ham, mol ham bermagan bandalar.  «Agar molim bo‘lsaydi, falonchidek (yomon – tarj.) yerlarga sarflardim, deyishsa, niyatlariga yarasha «taqdirlanishadi».  Bu ikki toifaning gunohi tengdir» (Imom Termiziy).

Sharh: Hadisda kishi bilimsiz va faqir bo‘lsa ham, niyatiga qarab olim va badavlat kishilar bilan barobar savob yoki gunohga ega bo‘lishi mumkinligi aytilgan. Kambag‘al, ilmsiz mo‘minga boy va olim kabi ajr-savobga erishish yo‘li ko‘rsatilgan. Chunki «Mo‘minning niyati amalidan yaxshidir» (sahih hadis). Mo‘min aql bilan ish tutib, farzlarni to‘la-to‘kis ado etgach, himmat bilan xayrli ishlarga niyat qildimi, uni amalga oshirolmasa ham, havas qilgan kishilarining savobichalik savob oladi, inshaalloh. Hadis yaxshi ishlarda ilg‘or shaxslarga havas qilishni targ‘ib etyapti.

O‘zi kambag‘al va bilimsiz bo‘lib, «Pulim ko‘p bo‘lganida, falonchiga o‘xshab yashardim», deya faqat dunyo ketidan quvgan, din-diyonat, halol-harom bilan ishi bo‘lmagan kishilarga havas qiladiganlar ham bor. Bu holda, u bechora yo‘qchilik zahmatini tortishi bilan birga, o‘sha yomon kimsa bilan barobar gunoh orttiradi. Bunday orzudan qaytarilyapmiz.

Xulosa qilib aytganda, mo‘min birgina chiroyli niyat bilan olim va boy kishilarga teng savobga erishishi uchun, qurbi yetgan ezgu ishlarga parvosiz bo‘lmasligi kerak. Chunki faqat yaxshi niyatlar qilib, «ko‘nglim pok», deb yuraversa, imkoni bo‘laturib ezgu ishlar qilmasa, niyatning ham, ko‘ngilning ham xolis emasligini ko‘rsatadi. Kuchi yetadigan yaxshi amallarni qilmagan, qaytarilgan ishlardan saqlanmagan kishi niyatning o‘zi bilan savoblarga erishuvi qiyin.

 

Sodiq NOSIROV

tayyorladi.

 

Hadisi sharif
Boshqa maqolalar

Ramazon kechalari o‘qiladigan nabaviy duolar

23.02.2026   3089   2 min.
Ramazon kechalari o‘qiladigan nabaviy duolar

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Allohim, tutgan ro‘zalarimizni, o‘qigan Qur’onlarimizni, zikru salavot, tasbehlarimizni, taroveh namozlarimizni qabul qilgin! Bizga O‘zingning suhbatingni nasib qilgin, bizga dunyo va oxirat yaxshiliklarini bergin, bizni hidoyat qilgin, tavbalarimizni qabul qilgin, bizga rahm qilgin, bizni O‘zingning yo‘lingda, O‘zing uchun uyg‘otgin.

Allohim, a’zolarimizni ibodating bilan, qalblarimizni ma’rifating bilan mashg‘ul qilgin. Bizni o‘tgan solih bandalaringga ergashtirgin, ularga nasib qilgan ne’matlaringni bizga ham nasib qilgin, ularga omonlik berganingdek, bizga ham omonlik bergin, xotirjamlik bergin!

Allohim, dunyo va oxiratda O‘zingning nazaringni nasib qilgin, qalblarimizni lazzatlantirgin, bizni O‘zing rozi bo‘ladiganlardan qilgin!

Barcha holatlarimizda nifoqdan uzoq qilgin. Rahbarlarimizni haq yo‘lda bardavom qilgin, qalblarimizni isloh qilgin, hojatlarimizni ravo qilgin, ayblarimizni yashirgin, g‘ofillardan qilib qo‘ymagin, bizga ilhom berib, to‘g‘ri yo‘llarga yo‘llagin. Nafslarimizni yomonliklardan asragin, bizni O‘zingning zikring, shukring va go‘zal ibodatingga ilhomlantirgin, fazlu rahmating ila duolarimizni qabul qilgin!

Qalblarimizni poklab, ishlarimizni oson qilgin, dunyoyu oxiratdagi g‘amimiz Senga qurbat hosil qilish bo‘lsin. Allohim, bizlarni amal qiluvchilardan qilib, dunyoyu oxiratimizni obod qilgin! Shukrli qalb, zikrli til bergin! Bu dunyoda ilm va amal, oxiratda jannatu jamol nasib qilgin!

Allohim, ey ko‘zlar ko‘ra olmas, aqllar idrok eta olmas, dunyo hodisalari o‘zgartira olmas, dunyo musibatu balolari andishaga sola olmas Zot! Sen tog‘larning og‘irligini, dengiz suvlarining miqdorini, yomg‘ir tomchilarining sanog‘ini, daraxt yaproqlarining adadini, kecha qorong‘iligi qoraytirgan va kunduz nuri yoritgan barcha narsalarni bilasan! Hech bir osmon boshqa osmonni, hech bir yer boshqa bir yerni, hech bir dengiz uning tubidagilarni, hech bir tog‘ uning joyidagilarni ko‘rishingga to‘sqinlik qila olmaydi! Umrimning eng xayrli payti uning oxiri bo‘lsin, amalimning eng yaxshisi so‘nggi amalim bo‘lsin, Sening huzuringga borgan kunim kunlarimning eng xayrlisi bo‘lsin!

Allohim, Sendan «Alloh» isming bilan, «Roxman» isming bilan, men bilgan-bilmagan barcha ismlaring bilan meni mag‘firat qilishingni, menga marhamat ko‘rsatishingni so‘rayman.

Subhana Robbiyal Aliyyul A’lal Vahhob! Yo Vahhob, yo Allohim, Seni zikr qilishim uchun, shukr qilishim uchun, go‘zal ibodat qilishim uchun yordam bergin! Yana ko‘p Ramazon ro‘zalarini tutib, tarovehlar o‘qib, hayitlarni bayram qilishimizni nasib etgin!

Yo g‘iyasul mustag‘iysin, yo Zal jaloli val ikrom, yo akromal akromin!

«Mohi Ramazon muborak» kitobidan