Xalqaro ekspertlar dunyo miqyosida global tarmoqqa murojaat qiladigan yoshlarning 38 foizi zo‘ravonlik ruhidagi, 26 foizi millatchilik xarakteridagi saytlarga muntazam kirib turishini tasdiqlamoqda. Bugun hayotimizni internetsiz tasavvur etish qiyin. Undan har kim o‘z bilganicha foydalanadi: birov bilim olish uchun, kimdir yangiliklardan boxabar bo‘lib turish maqsadida, yana kimdir bekorchilikdan, bemaqsad nima to‘g‘ri kelsa shuni ko‘rib, tomosha qilib o‘tiradi. Eng yomoni ham shunda, ya’ni internetga bemaqsad kirishda. Mutaxassislarning ma’lumotiga ko‘ra, global tarmoqda o‘z joniga qasd qilishni targ‘ib qiluvchi 9 ming, shahvoniy mazmundagi 4 mingdan ziyod sayt mavjud, aksariyat kompyuter o‘yinlari orqali zo‘ravonlik va yovuzlik targ‘ib qilinmoqda. Ayni vaqtda internetdan foydalanadigan bolalar va o‘smirlarning katta qismi pornografik mazmundagi manbalar ta’siriga tushib qolmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari tomonidan mamlakatimiz hududiga ushbu mazmundagi videolavhalarni olib kirilishi holatlariga chek qo‘yilmoqda.
Davlat bojxona qo‘mitasi hamda uning xududiy organlari tomonidan bojxonaga oid qonunbuzarliklarni oldini olish va unga chek qo‘yish maqsadida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda. Biroq, amaldagi tartib qoidalarga zid o‘laroq, faqat o‘z manfaati, buzuq nafsini o‘ylaydigan ayrim fuqarolar tomonidan yurtimiz hududiga pornografik mazmundagi mahsulotlarni olib kirishga urinish holatlari uchramoqda. Ushbu turdagi qonun buzilishlarining ayollar tomonidan sodir etilishi ilmning yetishmasligidan ekanini ko‘rsatadi.
Ma’lumot o‘rnida aytish joizki, joriy yilning o‘tgan davrida Qashqadaryo viloyati bojxona boshqarmasi xodimlari tomonidan pornografik mazmundagi materiallar bilan bog‘liq aniqlangan 76 ta (8 ming 623 dona pornografik mazmundagi videolavhalar, o‘yin kartalari va suratlar) qonunbuzarlik holatlaridan 8 tasi (592 dona pornografik mazmundagi videolavhalar, o‘yin kartalari va suratlar) aynan ayollar tomonidan sodir etilgan.
Surxondaryo viloyati Termiz tumanida istiqomat qiluvchi Asila Sanayevaning qo‘l yuklari xolislar ishtirokida yo‘lovchi bojxona deklaratsiyasi asosida bojxona nazoratidan o‘tkazilganda, deklaratsiyada ko‘rsatilgan “Alcatel 5070D” markali qo‘l telefoni va unga o‘rnatilgan xotira kartasida O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilishi taqiqlangan 72 dona pornografik mazmundagi videolavha saqlab kelingani ma’lum bo‘ldi.
Ushbu fuqaro qonunda belgilangan jazoni olgan.
Jazolashlar bilan ko‘p holatda natijaga erishib bo‘lmaydi. Biror yomonlikni oldini olish uchun unga qarshi yoshlikdan kurashish lozim. Kurash farzand tarbiyasidan boshlanadi. Bola tarbiyasiga mas’ul insonlar o‘sib kelayotgan yosh avlodga hayo xulqini singdirishlari lozim. Ota-onalar farzandlari nimalar bilan mashg‘ul ekanligini kuzatib borishlari, bolalari axloqsiz doira ta’siriga tushib qolishdan asramog‘i lozim. Ularda foydali kitoblarga nisbatan mehr uyg‘otish lozim. Buzuq kino-filmlar, bema’ni tomoshalar va behayo so‘zlardan ularni imkon qadar yiroq tutish maqsadga muvofiqdir.
Hayo ziynati ila ziynatlangan muslima Yer yuzini obod etish va yosh avlodga ta’lim-tarbiya berishda sog‘lom ayollik fitrati bilan ishtirok etadi.
Qur’oni Karimdagi ushbu ajoyib misolga bir e’tibor bering. Shuayb (a.s.) qizlaridan birini Muso (a.s.) ni chaqirib kelishga jo‘natdilar: “Bas ulardan biri hayo bilan yurib kelib: Otam seni bizlarga qo‘ylarimizni sug‘orib berganing haqqini berish uchun chaqirmoqdalar”, dedi (Qasos 25 oyat).
Ular Allohning toati va ayollik ibosini ma’siyat va fisqu-fujurga ayirboshlaganlardir. Shayton nog‘orasiga o‘ynagan bunday ayollar dunyoyu oxirat baxtsizligidan o‘zga narsaga erishmaydilar.
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati