Bismillahir rohmanir rohim
Alhamdulillahi robbil a'lamin. Allohumma solli ala sayyidina Muhammad va a'la a'lihi va ashabihi ajma'iyn.
Islom tarixidan ma'lumki, musulmonni gunohi sababli «kofir» deyishga birinchi bo'lib jur'at etganlar «Havorij» firqasi bo'ldi. Ular: «Mo'min kishi gunoh ish qilsa, kofir bo'ladi, islomdan chiqadi», – dedi. Bora-bora «Havorij»larning musulmonlarni kofirga chiqarishdan boshqa qiladigan ishi bo'lmay qoldi. Ularning shariatga zid bu ishlari musulmonlar orasida ixtilof va ziddiyatlarni chiqarib, qirg'inbarot urushlarga, musulmonlarning behisob qonlari to'kilishiga olib keldi. Ulamolarimiz xavorijlarchalik islomga katta zarar etkazgan kuch bo'lmaganini ta'kidlaydilar.
Afsuski, hozirgi kunda ham «Havorij» firqasining g'oyaviy izdoshlari chiqib turibdi. Zamonamiz xavorijlari ham qadimgi maslakdoshlaridan «o'rnak» olib, fitna-fasod qilmoqdalar. Bularning ham, o'tmishdagi maslakdoshlari kabi, musulmonlarni ayblashdan boshqa «g'amlari» yo'q. Bular iloji boricha ko'proq musulmonni gunohi sababli kofirga chiqarishni o'zlarining bosh vazifalari deb biladilar. Ayni paytda bular ijtimoiy tarmoqlardan foydalangan holda davlat rahbarlaridan boshlab, o'zlariga hamfikr bo'lmagan har bir musulmonni osongina kofirga chiqaradilar. Ularning soxta fatvolariga ko'ra, «Hozirda musulmonman deb yurganlarning uchdan ikkisi mushrik va kofir bo'lib ketgan» (Alloh asrasin!). Bularning bu «fatvosi»ning puch ekani Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning yuqorida zikri kelgan hadislaridagi وَلاَ نُكَفِّرُهُ بِذَنْبٍ ya'ni: «Musulmonni gunohi tufayli kofir demaymiz» degan qoidaning o'zi kifoya qiladi.
Mashhur sahobiy Jobir ibn Abdulloh raziyallohu anhudan bu masala borasida so'raldi: «Gunohlardan birortasini kufr, shirk yoki nifoq deb bilarmidinglar? U zot: «Alloh saqlasin! Biz gunoh qilgan kishini gunohkor mo'min deb bilamiz» dedilar» («Majma'uz zavoid va manba'ul favoid» kitobi).
Ahli sunna val jamoa e'tiqodiga ko'ra, barcha ulamolar bir ovozdan harom ish qilgan kishi, modomiki uni halol sanamas ekan, kofirga chiqarilmaydi, balki fosiq, gunohkor bo'ladi, deydilar. Qolaversa, mazhabboshimiz Imomi A'zam rahmatullohi alayh o'zlarining «Fiqhul akbar» kitoblarida shunday deganlar: «Musulmon kishi katta gunohlardan birini qilsa ham, modomiki o'shani halol sanamasa, kofirga chiqarmaymiz».
Buyuk muhaddis olim Abu Ja'far Tahoviy al-Hanafiy ham o'zining «Al-Aqida at-tahoviya» asarida shunday deganlar: «Qibla ahllarining birontasini gunohi sababli, modomiki uni halol sanamas ekan, kofirga chiqarmaymiz».
Hulosa qilib aytadigan bo'lsak, dinimizda musulmon kishilarni kofirlikda ayblab, ularni takfirga chiqarish o'ta qattiq qaytarilgan qabih ishlardan hisoblanadi.
SALIMHON JAMOLIDDINOV
Mir Arab oliy madrasasi talabasi
Insonga mehr ko‘rsatish, muhtojning holidan xabar olish, bemorga tasalli berish va ehtiyojmandlarga ko‘mak qo‘lini cho‘zish xalqimiz ma’naviyatining azaliy fazilatlaridandir. Islom ta’limotida ham saxovat, mehr-oqibat va inson qadrini ulug‘lash eng ulug‘ amallardan biri sifatida e’tirof etilgan. Chunki bir insonning ko‘nglini ko‘tarish, uning qalbiga umid va ishonch bag‘ishlash jamiyatda mehr-muhabbat, hamjihatlik va totuvlikni mustahkamlaydi.
Shu ezgu qadriyatlarni hayotga tatbiq etish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash va yurtdoshlarimiz qalbida mehr-shafqat tuyg‘ularini yanada kuchaytirish maqsadida 2026 yil 13 avgust kuni Samarqand viloyati Urgut tumanida keng ko‘lamli ma’naviy-ma’rifiy hamda xayr-saxovat tadbirlari o‘tkazildi.
Mazkur xayrli tadbirlarda Samarqand viloyati bosh imom-xatibi vazifasini vaqtincha bajaruvchi Nursultonxon domla Abdumannonov, viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Xayrullo domla Sattarov, VAQF xayriya jamoat fondi Samarqand viloyati filiali rahbari Yoqubjon domla Mansurov, uning o‘rinbosari A.Sultonov, shahar va tuman bosh imom-xatiblari, «Haj–2026» ziyoratchilari, mahalla faollari va nuroniylar ishtirok etdilar.
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan ushbu xayrli aksiya doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, kam ta’minlangan va boquvchisidan ayrilgan 300 ta oila holidan xabar olindi. Ularning xonadonlariga tashrif buyurilib, turmush sharoitlari o‘rganildi, oilalarga zarur oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berildi.
Tashriflar davomida bemor va keksalarning holidan xabar olinib, ular bilan samimiy suhbatlar o‘tkazildi. Ularning haqqiga shifo, xonadonlariga fayzu baraka, yurtimizga tinchlik-xotirjamlik tilab duolar qilindi. Zero, muhtojning ko‘nglini ko‘tarish va uni yolg‘iz emasligini his ettirish ham insonparvarlikning yuksak ko‘rinishidir.
Shu bilan birga, hayotida turli ijtimoiy qiyinchiliklarga duch kelgan hamda yot g‘oyalar ta’siriga tushib qolish xavfi mavjud bo‘lgan ayrim fuqarolar bilan yakka tartibda muloqotlar tashkil etildi. Suhbatlarda sof e’tiqod, oila muqaddasligi, farzand tarbiyasi, halol mehnat, Vatanga sadoqat, milliy va diniy qadriyatlarga hurmat, shuningdek, turli buzg‘unchi g‘oyalarga nisbatan ma’naviy immunitetni mustahkamlash masalalari hayotiy misollar asosida tushuntirildi.
Tadbirlar doirasida Urgut tumanidagi jome masjidlarda peshin namozidan so‘ng ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar ham o‘tkazildi. Ularda mehr-oqibat, qo‘ni-qo‘shnichilik munosabatlarini mustahkamlash, yoshlarni milliy va diniy qadriyatlarga sodiqlik ruhida tarbiyalash, oila tinchligini asrash, jamiyatda o‘zaro hurmat va ahillik muhitini qaror toptirish kabi dolzarb mavzular atroflicha yoritildi.
Uchrashuvlar yakunida mamlakatimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi, Vatanimiz ravnaqi va yosh avlodning ilmli, odobli hamda vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishi haqida xayrli duolar qilindi.
Bugun yurtimizda inson qadrini ulug‘lash, aholining ehtiyojmand qatlamlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, jamiyatda mehr-saxovat va o‘zaro g‘amxo‘rlik muhitini qaror toptirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Urgut tumanida o‘tkazilgan mazkur xayrli tadbirlar ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilib, aholi o‘rtasida hamjihatlik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tuyg‘ularini yanada mustahkamladi.
Mehr bor joyda ishonch, saxovat bor joyda baraka, inson qadri ulug‘langan jamiyatda esa tinchlik va farovonlik qaror topadi. Ana shunday ezgu amallar xalqimiz o‘rtasidagi birdamlik rishtalarini mustahkamlab, yurtimizning yanada obod va fayzli bo‘lishiga xizmat qiladi.
Samarqand viloyati vakilligi matbuot xizmati