Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Alloh biz bilan birga

06.10.2017   14150   4 min.
Alloh biz bilan birga

Bas, Meni yod etingiz, (Men ham) sizlarni yod eturman. Menga shukr qilingiz, noshukrchilik qilmangiz! Ey, imon keltirganlar! Sabr va namoz bilan (Mendan) yordam so‘rangiz! Albatta, Alloh sabr qiluvchilar bilan birgadir (Baqara, 152-153).

Said ibn Jubayr aytadi: “Zikr – Alloh taologa itoat qilishdir. Kim tasbeh, tahlil, Qur’on qiroatini ko‘p qilsada Alloh taoloni eslmasa, u Allohga itoat qilmabdi”. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam): “Kim Allohga itoat qilsa Alloh taoloni zikr qilgan bo‘ladi. Agar uning (nafl) namozi, ro‘zasi va Qur’on tilovati kam bo‘lsa ham. Kim gunoh qilsa, Alloh taoloni unutgan bo‘ladi. Agar uning (nafl) namozi, ro‘zasi va Qur’on tilovati ko‘p bo‘lsada”, dedilar (Imom Bayhaqiy).

Bir kishi Abu Usmonga “Alloh taoloni zikr qilamiz, lekin qalbimizda halovatni sezmaymiz”, deb savol berdi. Abu Usmon: “Alloh taolo bitta a’zoyingni toat bilan ziynatlab qo‘yganiga hamd aytgin”, dedi.

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) aytadi: “Bandalarni Alloh taoloning azobidan najot topishiga Alloh taoloni zikr qilishdan o‘zga amal yo‘q”.

Yaxshilikni bilib, u haqida gapirish shukrdir. Shukr lug‘atda “zohir qilish”, “ochiq-oydin qilish”, kabi ma’nolarni anglatadi. Bandaning Alloh taologa maqtov aytishi va berilgan ne’matlarni e’tirof etib, toat-ibodat qilishi shukrdir. Shuningdek, banda berilgan in’omlarga til ila shukr, qalb bilan iqror qiladi.

Shukr ne’matlarning ziyoda bo‘lishining omilidir. Banda berilgan ne’matga shukr qilsa Alloh taolo uni ko‘paytirib beradi. Bu haqda Qur’oni karimda bunday marhamat qilinadi:

“Qasamki, agar (bergan ne’matlarimga) shukr qilsangiz, albatta, (ularni yanada) ziyoda qilurman” (Ibrohim, 7).

Garchi ushbu oyatda shukr qilish va noshukrlik oqibatlari Isroil avlodiga qarata aytilgan bo‘lsa-da, lekin uning hukmi umumiy bo‘lib, to qiyomatga qadar keladigan barcha insonlarga tegishlidir. Shukr qilish o‘z-o‘zidan bo‘lmaydi, balki o‘zidagi moddiy va ma’naviy ne’matlar haqida ko‘p mulohaza qilish, ular berilgan taqdirda qanday holatda bo‘lishini tasavvur etish, o‘zidan qashshoq, qiynalgan kishilarni yodga keltirish insonni o‘zidagi ne’matlar uchun Allohga shukr qilishga undaydi. Bu ishi in’om etuvchiga ham manzur bo‘ladi. Natijada ne’matning yanada ziyoda bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Aksincha, noshukrlik, nonko‘rlik kabi holatlar in’om etuvchida nafrat va g‘azab paydo bo‘lishiga olib keladi. Natijada bergan ne’matlarini qaytarib olish yoki boshqa ofat yoxud musibatlarga duchor qilish yo‘li bilan jazolashi joiz bo‘lib qoladi.

Noshukrlik insonlararo munosabatlarda ham o‘zining salbiy natijalarini beradi. Yaxshilikni qadrlab, imkoni bo‘lsa qaytarish aynan olijanoblikdir (Shayx Abdulaziz Mansur).

Alloh taolo bandalarini sabr bilan yordam so‘rashga buyurmoqda. Chunki sabr botiniy amallarning og‘irlaridan biridir. Inson nafsning shahvatlaridan saqlanishida sabr muhim o‘ringa ega.

Hazrat Ali (roziyallohu anhu)ga qo‘shnining haqi to‘g‘risida savol berilganda: “Qo‘shniga ozor bermaslik bilan bir qatorda, uning ozoriga sabr qilish”, deganlar. Alloh taoloning buyruqlarini bajarishda ham, qaytargan ishlaridan tiyilishda  ham sabr yordam beradi. Alloh taolo bandalarini nafsning shahvatlaridan tiyilishga va ibodatlarga buyuradi. Bandalar bu ishlarda ham sabrga muhtoj bo‘ladilar. Inson mashaqqatlarni yengib, sabr qilsa, Alloh taolo O‘z kalomiga muvofiq bu banda bilan birga bo‘ladi. Uning ishlarida yordamchi bo‘lib duolarini ijobat qiladi. Banda solih amallarni bajarishda bardavom, sobit bo‘lsa va sabr qilsa najot topadi. Chunki sabr insonning qiyomat kuni zafar quchishi uchun omilidir.

Shuningdek, Alloh taolo mo‘min-musulmonlarni namoz bilan yordam so‘rashga buyurdi. Chunki namoz mo‘minlarning ruhlari olamlar Rabbisiga ko‘tariladigan va U Zotga munojat qilinadigan ibodatlar onasidir. 

Manbalar asosida

Bahriddin PARPIYEV

tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   42376   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV