بسم الله الرحمن الرحيم
Muhtaram jamoat! Alloh taoloning sizu biz bandalariga ato etgan cheksiz fazlu marhamatlaridan biri shuki, yilning ma’lum oy va kunlarini toatu ibodat qilib, ko‘plab savob topish uchun imkoniyatlar vaqti qilib berdi. Ana shunday fazilatlarga boy, unda qilingan amali solihlarning savobi ko‘paytirib beriladigan oylardan biri Zulhijja oyi, xususan, uning avvalgi o‘n kunidir. Ma’lumki, Zulhijja oyi urush harom qilingan to‘rtta hurmatli oylarning biri sanaladi. Alloh taolo yeru osmonni yaratgan vaqtdan boshlab bu oyni hurmatli qildi. Bu oyda urushish, gunohu ma’siyat amallarni qilish og‘ir gunoh sanaladi.
Zulhijja oyining avvalgi o‘n kunining fazilati haqida Qur’oni karim oyatlari va Payg‘ambarimiz ﷺ ning qator hadislarida bayon etilgan. Jumladan, Qur’oni karimda shunday marhamat qilingan:
(وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ (سورة الحج/28
ya’ni: “Ma’lum kunlarda Alloh nomini zikr qilish uchun” (Haj surasi, 28-oyat). Abdulloh ibn Abbos رضي الله عنه oyatdagi “ma’lum kunlar”ni “Zulhijjaning avvalgi o‘n kuni”, deb tafsir qilganlar. Bu kunlarda qurbonlik qilishni niyat qilgan mo‘min-musulmonlar jonliqlarni hozirlaydilar, o‘ninchi kuni Qurbon hayiti namozidan keyin qurbonlik qiladilar. Shuningdek, Arafa kunining bomdod namozidan boshlab takbiri tashriqni ayta boshlaydilar. Shuningdek, Qur’oni karimda kelgan:
(وَلَيَالٍ عَشْرٍ (سورة الفجر/2
ya’ni: “Qasamyod etaman “O‘n kecha” bilan” (Fajr surasi, 2-oyat)ining jumlasini ham Ibn Abbos, Ibn Zubayr va Mujohid رضي الله عنه lar “Zulhijjaning avvalgi o‘n kuni”, deb tafsir qilganliklari vorid bo‘lgan.
Payg‘ambarimiz ﷺ Zulhijja oyining avvalgi o‘n kunining fazilati haqida shunday marhamat qilganlar:
عن عبد الله بن عمر أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "ما مِن أيَّامٍ أعظَمُ عندَ اللَّهِ وَ لاَ أَحَبُّ إليهِ فيهنَّ العَمَلُ من هَذِهِ الأَيَّامِ: عشرِ ذي الحِجَّةِ فأَكثِروا فيهنَّ منَ التَّهليلِ و التَّسبيحِ والتَّكبيرِ والتَّحميدِ
(رواه أبو بكر بن أبي شَيْبَة ، و عبد بن حميد وأبو يعلى، والبيهقي في الشعب بسند صحيح)
ya’ni: Abdulloh ibn Umar رضي الله عنه dan rivoyat qilinadi, Payg‘ambar ﷺ dedilar: “Hech bir kun va unda qilingan birorta amal Allohning nazdida Zulhijja oyining o‘n kunida qilingandan buyukroq va Unga mahbubroq emas. Bas, bu kunlarda tahlil, tasbih, takbir va tahmidni ko‘p ayting” (Imom Abu Bakr ibn Shayba, Imom Abd ibn Humayd, Imom Abu Ya’lo, Imom Bayhaqiylarning rivoyati).
Muhtaram azizlar! Darhaqiqat, bu kunlarda Alloh taologa yaqinlik hosil qilish imkoniyati mavjud. Shuning uchun bunday fazilatli kunlarni g‘animat bilib, qo‘ldan kelgancha toatu ibodat, zikru tasbih va xayru saxovat qilish maqsadga muvofiqdir. Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi:
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيهِ وَلَا خُلَّةٌ وَلَا شَفَاعَةٌ وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ (سورة البقرة/254
ya’ni: “Ey, imon keltirganlar! Na savdo-sotiq, na oshna-og‘aynichilik va na shafoat (qilish) bo‘lmaydigan kun (qiyomat) kelishidan oldin sizlarga rizq qilib bergan narsalarimizdan (shu dunyoda) ehson qilingiz! Kofirlar esa, ular (o‘zlariga) jabr qiluvchilardir” (Baqara surasi, 254-oyat).
Shunday ulug‘ kunlarda, ayniqsa, ota-ona, qavm-qarindoshlar, qarzdorlar, moddiy jihatdan qiynalgan, ehtiyojmand kishilarning holidan xabar olish, ularning hojatlarini chiqarish eng savobli amallardan sanaladi. Mehribonlik uylaridagi norasida go‘daklar, nogironlar shifoxonasidagi yordamga muhtoj kishilar, hatto, ruhiy xasta odamlarning holidan xabar olib, ularning yashash sharoitlarini yaxshilashga ko‘maklashish ham ayni savobdir. Bunday ishlarni qilgan kishi savob topishdan tashqari, o‘zining holatiga shukrona qilishga ham o‘rganadi. Zero, Payg‘ambarimiz ﷺ dan shunday hadisi sharif vorid bo‘lgan:
(عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم: "انْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اَللَّهِ عَلَيْكُمْ" (مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
ya’ni: “Dunyoviy ne’matlar borasida o‘zingizdan quyiroq darajadagi kishilarga qarangiz, o‘zingizdan ustunroq kimsalarga boqmangiz, zero bu Allohning sizga bergan ne’matlariga bepisand bo‘lmasligingizga (shukr qilishingizga) sabab bo‘ladi” (Muttafaqun alayh). Hadisning ma’nosi shuki, agar inson bemor bo‘lsa, hayotda undan ham og‘irroq xasta kimsalar bor ekanligini mulohaza qilishi lozim. Agar faqir bo‘lsa, undan ham kambag‘alroq kishilar ham bor ekanligi haqida fikr yuritishi kerak. Agar boshiga biror tashvish tushgan bo‘lsa, odamlar orasida undan ham notinchroq kimsalar borligi haqida o‘ylashi kerak. Shunda u o‘zining holatiga shukr qiladi va uning qadriga yetishga harakat qiladi.
Azizlar! Bu ulug‘ kunlarda qilingan ibodatlarning savobi ham ko‘p bo‘ladi. Xususan, nafl ro‘za tutish haqida Payg‘ambarimiz ﷺ dan quyidagi hadis vorid bo‘lgan:
(قال النبي صلى الله عليه و سلم: "صِيَامُ يَوْمِ عَرَفَةَ أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُ وَالسَّنَةَ الَّتِي بَعْدَهُ" (رواه الامام مسلم
ya’ni: Payg‘ambarimiz ﷺ: “Arafa kunining ro‘zasi o‘tgan yilgi va kelasi yilgi gunohlarga kafforat bo‘ladi, deb Allohdan umid qilaman”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Zulhijja oyining avvalgi o‘n kuni unda eng ulug‘ ibodatlar jam bo‘lgani uchun ham qadrlidir. Ya’ni, Arafa kuni Haj ibodati ado etiladi, Qurbon hayiti kuni Hayit namozi o‘qiladi va Qurbonlik amallari bajariladi, ulardan xayru saxovatlar amalga oshiriladi. Bu kunlarda mo‘min-musulmonlar uchun xursandchilik kunlari birin-ketin ulanib keladi. Ayniqsa, O‘zbekiston ahli uchun ham hayit, ham mustaqillik bayrami qo‘shaloq kelmoqda. Shunday ekan, ushbu fazilatli kunlarda yurtimiz mo‘min-musulmonlari, avvalambor, ota-onaga mehr-oqibatli bo‘lishda, qavm-qarindoshlarga xayr-saxovat qilishda, bemor va muhtojlarni ziyorat etishda hamda gina-qudratlarni unutishda ibrat bo‘lmog‘imiz kerak.
Muhtaram jamoat! Fiqhiy masalalarning bayoni borasidagi bugungi suhbatimizda hanafiy mazhabimizda maxsiga mas'h tortishga oid hukmlar haqida so‘z yuritamiz.
Maxsiga mas'h tortish tartibi:
Mas'h tortish joiz bo‘lmagan holat va uni buzuvchi amallar:
Alloh taolo bu kunlarni barchamizga xayru barakali, elimiz va xalqimiz uchun tinchlik-omonlik kunlari qilsin! Ko‘p yillar mana shunday ulug‘ ayyomlarga sog‘u salomatlikda yetmog‘ligimizni nasibu ro‘zi aylasin! Omin!
25 avgust 2017 yil 35-son tezisiga
ILOVA
Muhtaram imom-domla! Joriy 2017 yil Qurbon hayitining birinchi kuni 1 sentyabr (zulhijja oyining 10 kuni) juma kuni ekanligi haqida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-3241-son qarori e’lon qilindi. Shu munosabat bilan Qurbon hayitining kuni va vaqti to‘g‘risida jamoatga e’lon qilishingiz so‘raladi.
Shunga ko‘ra, 2017 yil 1 sentyabr juma kuni Qurbon hayiti namozi Toshkent vaqti bilan 6:05 da, joylarda namoz vaqtidagi tafovutni inobatga olib, quyosh chiqqandan so‘ng 15 daqiqadan keyin o‘qiladi.
Alloh taolo Qurbon hayiti namozini barchamizdan qabul aylab, bu kunning sharofati bilan yurtimizni fayzu barakotga to‘ldirsin! Omin!
Toshkentdan boshqa shaharlarda quyoshning chiqish va botish vaqtlaridagi farqlar (daqiqa hisobida)
|
Qurbon hayiti namozi 1 sentyabr kuni Toshkent vaqti bilan 06:05 da o‘qiladi |
|||
|
Shaharlar |
Toshkentdan oldin |
Shaharlar |
Toshkentdan keyin |
|
Qo‘qon |
-7 = 05:58 |
Bekobod |
+ 4 = 06:09 |
|
Namangan |
-10 = 05:55 |
Jizzax |
+ 6 = 06:11 |
|
Farg‘ona |
- 10 = 05:55 |
Guliston |
+ 7 = 06:12 |
|
Andijon |
- 11= 05:54 |
Denov |
+ 7 = 06:12 |
|
|
|
Jomboy |
+ 7 = 06:12 |
|
|
|
Samarqand |
+ 9 = 06:14 |
|
|
|
Shahrisabz |
+10 = 06:15 |
|
|
|
Qarshi |
+12 = 06:17 |
|
|
|
Kattaqo‘rg‘on |
+12 = 06:17 |
|
|
|
Nurota |
+14 = 06:19 |
|
|
|
Navoiy |
+19 = 06:24 |
|
|
|
Buxoro |
+21 = 06:26 |
|
|
|
Xiva |
+35 = 06:45 |
|
|
|
Nukus |
+ 42 = 06:47 |
“Yangi O‘zbekiston” gazetasining shu yil 27 avgust kungi 175-sonida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR hazratlarining “Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt” nomli maqolasi chop etildi.
Ezgulik, bag‘rikenglik markaziga aylanayotgan mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada erishilayotgan tarixiy yutuqlar e’tirofiga bag‘ishlangan qiyosiy-tahliliy maqolaning to‘liq matni bilan quyida tanishishingiz mumkin:
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Butun xalqimiz tomonidan katta shodiyona qilinayotgan, o‘z taqdirini shu aziz Vatan taqdiri bilan bog‘lagan qirq millionga yaqin yurtdoshimiz qalbini cheksiz faxr-iftixor tuyg‘ulariga to‘ldirayotgan mustaqillik bayrami – istiqlolimizning 35 yillik ayyomi bilan barchani chin qalbimdan muborakbod etaman.
Alloh taologa behisob shukrki, mamlakatimizda so‘nggi yillardagi jadal va keng ko‘lamli islohotlar qatorida e’tiqod erkinligini ta’minlash hamda mo‘min-musulmonlar emin-erkin toat-ibodat qilishi uchun yaratilayotgan sharoitlar yangi bosqichga ko‘tarildi.
Bunyodkorlik va ma’naviy tiklanish solnomasi
So‘nggi o‘n yillik solnomasiga qaraydigan bo‘lsak, yurtimizning har bir hududida ulkan bunyodkorlik ishlariga guvoh bo‘lamiz. Ularning eng mahobatlilari, shubhasiz, poytaxtimizdagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasidir.
Bundan 9 yil oldin Islom sivilizatsiyasi markazini barpo etish haqida maxsus qaror qabul qilinib, amaliy ishlar boshlangan edi. Nihoyat joriy yilda qadimdan Toshkentning ma’naviy markazi bo‘lib kelgan Hazrati Imom majmuasi yonida milliy ruh va zamonaviy sharoitlarga ega muhtasham inshoot barpo etildi. Markazning asosiy zali, ta’bir joiz bo‘lsa, qalbi, hech shubhasiz, muqaddas Qur’on zalidir. Bu yerda dunyodagi eng qadimiy Hazrati Usmon Mus'hafi yuksak maqomiga yarasha munosib o‘rin topdi.
Bu maskanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi ham yangi qarorgohiga ega bo‘ldi. Prezidentimizning oq fotihasi bilan biz ham shu yerda faoliyatimizni davom ettiryapmiz.
Imom Buxoriy majmuasi qurilishi 2019 yilda boshlangan edi. Qariyb 45 gektar maydonni qamrab olgan hududda ulkan maqbara, 10 ming kishilik masjid, innovatsion muzey, kutubxona, mehmonxonalar va boshqa zarur infratuzilma inshootlari barpo etildi.
Shu muazzam majmua foydalanishga topshirilayotganida xayolimga bir fikr keldi. Bilasiz, Imom Buxoriy bobomiz ilm talab qilish yo‘lida qancha mashaqqatlar chekib dunyo kezdilar. Buyuk muhaddis bo‘lib Vatanimizga qaytib keldilar. Lekin unga hozirgidek e’tibor, ehtirom, e’zoz ko‘rsatilmagandi. Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Imom Buxoriy hazratlarining boy ilmiy merosini yuksak darajada qadrlash va targ‘ib etishga yangi bosqichda keng imkoniyatlar yaratildi. Hozir butun islom olami, barcha musulmonlar shu majmuaga talpinmoqda.
Shuningdek, Farg‘onadagi Burhoniddin Marg‘inoniy yangi majmuasi, Namangandagi Sulton Uvays Qaraniy ziyoratgohi, Andijon bosh masjidi, Surxondaryodagi termiziylar maqbaralari, Qashqadaryodagi Abu Muin Nasafiy ziyoratgohi, Buxorodagi Mir Arab oliy madrasasi, Nukusdagi Imom Eshon Muhammad, Urganchdagi Oxun bobo masjidlari, Toshkentdagi Suzuk ota, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf masjid-majmualari, Toshkent viloyatidagi Zangiota ziyoratgohini ham sanab o‘tish mumkin.
Yurtimizning shaharu qishloqlarida, eng chekka hududlarida 130 taga yaqin yangi masjid ochildi. 500 dan ziyod jome butunlay qaytadan bunyod etildi. 3 ta oliy va 1 ta o‘rta maxsus madrasa tashkil etildi. Jumladan, 500 yillik tarixga ega Mir Arab oliy madrasasining tarixiy maqomi tiklandi va uni dunyoga mashhur al-Azhar majmuasi darajasiga yetkazish ishlari davom etmoqda.
Samarqandda Hadis ilmi maktabi, Surxondaryoda Imom Termiziy nomidagi islom instituti, shuningdek, Imom Termiziy nomidagi o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi faoliyat boshladi. Toshkent islom institutida magistratura tashkil qilinib, bu yil ilk bitiruvchilar sohaning nufuzli idoralarida mehnat faoliyatiga kirishdi.
Qur’oni karim va tajvid o‘quv kurslari soni 30 dan oshdi. Mashg‘ulotlarni 100 mingdan ziyod tinglovchi yakunlab, Allohning kalomini o‘qish baxtiga erishdi. Bundan tashqari, internet orqali onlayn qiroat saboqlari yo‘lga qo‘yildi.
Diniy idoramiz huzurida Markaziy Osiyoda yagona bo‘lgan Fatvo markazi tashkil etildi. Bu yerda diniy ulamolarimiz har yili yurtdoshlarimizning 300 mingdan ortiq savoliga javob berib kelmoqda. E’tiborlisi, ishlash yo o‘qish maqsadida chet davlatda bo‘lib turgan vatandoshlarimizning savollariga mobil ilova va ijtimoiy tarmoqlar orqali ham javob berish imkoniyati yaratilgan.
Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband nomidagi 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ta’sis etilib, nodir ilmiy-ma’rifiy asarlar tadqiq qilinmoqda.
Ziyorat va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash
Haj va umra safarlariga keng yo‘l berildi. Haj kvotasi 3 baravar, ya’ni 5 mingdan 15 mingga ko‘paygan bo‘lsa, umraga qo‘yilgan kvota cheklovlari olib tashlandi. Natijada har yili 1 millionga yaqin hamyurtimiz Allohning baytini ziyorat qilishga muvaffaq bo‘lmoqda.
Bu yildan boshlab Prezident hojilari dasturi joriy etilib, el-yurtimizga sidqidildan xizmat qilgan 100 nafar yurtdoshimiz haj safariga imtiyozli borib keldi.
Ramazon oyi, ikki hayit bayrami haqiqiy ma’noda katta ayyomga aylandi. Bu muborak sanalarni Prezident qarori bilan keng nishonlash dunyo mamlakatlari tajribasida yo‘q. Ayniqsa, joriy yilgi ayyomlarda davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilgan ulkan voqeliklarni alohida ta’kidlash kerak: Ramazon oyida 1 trillion 100 million so‘m, Qurbon hayitida 700 milliard so‘m mablag‘ xayriya ishlariga yo‘naltirildi.
Diniy soha xodimlariga bugungidek e’tibor, ijtimoiy, moddiy qo‘llab-quvvatlash ilgari kuzatilmagan edi. Ayniqsa, 15 ulamoning Imom Buxoriy ordeni bilan mukofotlanishi tarixiy voqea bo‘ldi.
Imom-xatiblarimiz xorijiy tajriba almashish va malaka oshirish uchun chet davlatlarga bormoqda. Xususan, AQSH, Rossiya, Buyuk Britaniya, Yevropa mamlakatlari, Saudiya Arabistoni, Misr, BAA, Turkiya, Janubiy Koreya singari davlatlarda malaka oshirish kurslari, Qur’oni karim xatmlari, diniy-ma’rifiy suhbatlarda ishtirok etmoqda. Albatta, bunday yuksak ehtirom va keng imkoniyatlar qalblarimizda cheksiz shukronalik tuyg‘usini uyg‘otadi. Zero, Alloh taolo Qur’oni karimda shukr qiluvchilarga ne’matlarini yanada ziyoda etishni va’da qilib, bunday marhamat qiladi:
“Va Robbingiz sizga: “Qasamki, agar shukr qilsangiz, albatta, sizga ziyoda qilurman. Agar kufr keltirsangiz, albatta, azobim shiddatlidir”, deb bildirganini eslang” (Ibrohim surasi, 7-oyat).
Ushbu ilohiy va’daga muvofiq, tinch va farovon kunlarimizning qadriga yetish, yurtimizda amalga oshirilayotgan xayrli va ezgu ishlarga shukronalik keltirish ne’matlarning bardavom va yanada ziyoda bo‘lishiga sababdir. Zotan, shukr faqat tilda emas, balki mehr-oqibat, saxovat va ezgu amallarda namoyon bo‘lishi bilan o‘z ma’nosini topadi.
Buyuk saodatning ifodasi
Mamlakatimizdagi ochiqlik siyosati natijasida O‘zbekiston musulmonlari idorasining islom olami bilan aloqalari rivojlanmoqda. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik mustahkamlandi. Turkiy davlatlar muftiylari kengashi, Abu Dabi tinchlik forumi, Xalqaro musulmon ulamolari kengashi, Musulmon donishmandlar kengashi, Islomiy fiqh akademiyasi, Islom olami uyushmasi, Podshoh Salmon nomidagi Hadisi sharif akademiyasi va Xalqaro islom fiqhi akademiyasi kabi nufuzli tashkilotlar shular jumlasidan.
Yaqinda mamlakatimizda I xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘tkazildi. U butun dunyo e’tiborini yana bir bor O‘zbekistonga qaratdi. Forum doirasida ko‘plab nufuzli olimlar, ulamolar yurtimizga tashrif buyurib, amalga oshirilayotgan ijobiy o‘zgarishlarning shohidi bo‘ldi.
Yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk mutafakkir allomalarning hayoti va ilmiy merosini o‘rganish yuzasidan 600 dan ortiq kitob, monografiya, risola, roman nashr qilindi.
Umuman olganda, inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan xalqparvar siyosat aholining turmush sifatini yanada oshirish, ilgari adashgan yo‘lidan qaytib, sog‘lom hayot kechirish yo‘lini tanlagan shaxslarni afv etish kabi savobli ishlarda namoyon bo‘layotir.
Bularning bari Alloh taoloning inoyati bilan erishilgan istiqlol sharofatidandir. Tiklangan ma’naviy qadriyatlar, keng ochilgan e’tiqod imkoniyatlari yangi O‘zbekistonda inson qadri naqadar yuksak darajaga ko‘tarilganining yorqin misolidir. Bu ishlar ma’rifat, bag‘rikenglik va ezgulik tamoyillari atrofida birlashgan xalqimizning kelajakka ishonchini yanada mustahkamlaydi.
Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘z ta’limotlarida inson uchun eng ulug‘ saodat tinchlik-osoyishtalik, tansihatlik va xotirjamlik ekanini alohida ta’kidlaganlar:
“Sizlardan kim ahli-oilasi tinch, tani sog‘ va bir kunlik yeguligi bor holda tong ottirsa, go‘yoki unga butun dunyo to‘laligicha berilibdi” (Imom Termiziy rivoyati).
Bugun yurtimizda hukm surayotgan tinchlik va emin-erkinlik mana shunday ulug‘ saodatning amaliy ifodasidir.
Alloh taolo jonajon Vatanimiz istiqlolini abadiy, tinchligimizni barqaror aylasin! Yurtimiz rivoji va xalqimiz farovonligi yo‘lida sidqidildan xizmat qilayotgan Prezidentimiz va barcha mutasaddilarga kuch-g‘ayrat, mustahkam sog‘liq va ulkan zafarlar yor bo‘lsin. El-yurtimiz ahil-inoqligi, xonadonlarimizning qut-barakasi hech qachon arimasin!
Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi