Ramazonning fazilatlarini har qancha gapirsakda, shuncha kamdir. Ayniqsa, bu oyning tarovati – ro‘za bilan yanada go‘zaldir. Kishi chin ixlos bilan ro‘za tutishni niyat qilar ekan, bu ibodatini faqatgina Alloh uchun ado etayotganini aniq anglaydi. Yaratgan roziligi uchun qiyinchiliklarga bardosh beradi, sabrli bo‘lishni o‘rganadi. Shu boisdan ham Alloh taolo hadisi qudsiyda ro‘zaning ajri ulug‘ ekanini aytadi: “Odam bolasining hamma amali o‘zi uchun, faqat ro‘za Men uchundir va uning mukofotini Men O‘zim berurman”.
E’tibor bering, ro‘za tutgan kishi, Alloh taolo mukofotini O‘zi berishini bilgan holda kamchilikka yo‘l qo‘yishi mumkinmi? Darhaqiqat, ro‘zador tutayotgan ro‘zasini “Alloh ko‘rib turibdi” degan ixlos bilan ado etadi. Kamchiliklarga yo‘l qo‘ymaslikka harakat qiladi. Ruhiyatidagi xotirjamlik tafakkurining tiniqlashib borishiga sabab bo‘ladi.
Hadisda shunday deyiladi: “Ro‘zadorga ikki xursandlik bordir. Ular ila suyungay. Iftor qilganda suyungay va qachon Robbisiga yo‘liqqanda suyungay”.
Qolaversa, bu oy buyukligining omillaridan biri ushbu hadisi sharifda go‘zal tarzda bayon qilinadi: “Qachon Ramazon kelsa, jannat eshiklari ochilur, do‘zax eshiklari yopilur va shaytonlar kishanlanur”.
Ushbu hadis bu oyning naqadar ulug‘ maqomga ega ekanini tasdiqlaydi. Hadisdagi shaytonlar kishanlanganligi mo‘min-musulmonlarni ushbu imkoniyatlardan foydalanib qolishga, kitob mutolaasiga, ezguliklar qilishga chorlaydi.
Ramazonning fazilati bu oyda Qur’oni karim nozil qilinishi bilan bog‘liqdir. Bu borada Baqara surasining 185-oyatida shunday marhamat qilinadi:
“Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir. Bas, sizlardan kim bu oyda (o‘z yashash joyida) hozir bo‘lsa, ro‘zasini tutsin. Kimki bemor yoki safarda bo‘lsa, (tuta olmagan kunlarining) sanog‘i boshqa kunlardandir. Alloh sizlarga yengillikni istaydi, og‘irlikni xohlamaydi”.
Shuningdek, bu oy mehr-muruvvat oyi bo‘lib, insonlar bir-birlariga ko‘mak beradilar, muhtojlarga yordam qo‘llari uzatiladi, o‘zaro yaxshiliklar qilinadi, bemorlardan hol-ahvol so‘raladi, arazlashgan kishilar muborak oyning sharofati bilan ginalarni unutadilar. Bu oyda butun yurtimizda ana shunday yaxshiliklar bilan, xotirjamlik va xursandchilik hukmron bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallamdan rivoyat qilingan hadisi sharifda shunday marhamat qilinadi: “Bu oy o‘zgalardan ko‘ngil so‘rash, mehr-muruvvat ko‘rsatish oyidir. Kim u kunda biror ro‘zadorga iftorlik qilib bersa, bu uning gunohlariga mag‘firat va jahannamdan ozod bo‘lishiga sabab bo‘ladi”.
Qolaversa, ushbu oyning sharofati bilan gunohlar avf etiladi, ro‘zadorlarga ko‘plab ajrlar beriladi.
Bu haqda Nabiyimiz sallallohu alayhi va sallamdan keltirilgan hadisda shunday deyiladi: “Ramazon oyining birinchi kechasi Alloh taolo aytadi: “Kim bizni yaxshi ko‘rsa, Biz ham uni yaxshi ko‘ramiz. Kim Bizni talab qilsa, Biz ham uni talab qilamiz. Kim Bizdan mag‘firat so‘rasa, Biz uning gunohlarini Ramazon hurmatidan kechiramiz”.
Ramazon o‘ttiz kun davom etadi. bu kunlarni mazmunli o‘tkazishga harakat qilish har bir musulmonning ulkan imkoniyatidir. Ezguliklarga shoshilish cheksiz savoblarga musharraf etadi. Bu oyda bilim olish, kitob mutolaasi ilmning ziyoda bo‘lishiga zamin yaratadi. Barakali kunlarning har bir lahzasi qimmatlidir. Ulardan foydalanib qoling!
Binobarin, quyidagi hadisda shahri sultonning naqadar buyuk ekani ta’kidlanadi: “Agar ummatlarim Ramazon oyining sharafini bilganlarida edi, yil o‘n ikki oy Ramazon bo‘lishini orzu qilar edilar, chunki ularning toati maqbul, duolari mustajob, gunohlari mag‘firat etilib, jannat ro‘zadorlarga muhtoj bo‘ladi”.
“Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti
mudarrisi J.Kulbayev
Bangkok shahridagi “International Trade & Exhibition Centre” (BITEC) majmuasida Janubi-Sharqiy Osiyodagi eng yirik halol mahsulotlar, xizmatlar va innovatsiyalar namoyishiga bag‘ishlangan “Grand Halal Bangkok-2026” xalqaro ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rgazmada dunyoning 25 dan ortiq mamlakatidan kelgan oziq-ovqat, kosmetika, farmatsevtika va musulmonlar kiyim-kechaklari ishlab chiqaruvchilari, sayyohlik agentliklari, mehmonxonalar, savdo tarmoqlari, investorlar, import qiluvchilar, distribyutorlar, halol logistika hamda halol mahsulotlarni sertifikatlash bilan shug‘ullanuvchi jami 600 ga yaqin kompaniyalar mahsulot va xizmatlarini taqdim etdi. Rasmiy manbalarning ma’lumotlariga ko‘ra, uch kunlik tadbirga 15 mingga yaqin kishi tashrif buyurgan.
Mazkur nufuzli tadbirda O‘zbekistonning Bangkokdagi Bosh konsulxonasi xodimlari ham faol ishtirok etib, ko‘rgazma maydonida yurtimiz eksponatlari uchun maxsus pavilon ajratilishini ta’minladilar. Pavilonga tashrif buyurgan mehmonlarga respublikamizning turizm va ziyorat salohiyatini keng targ‘ib etuvchi tarqatma materiallar taqdim etildi.
Tashrif buyuruvchilarda, ayniqsa, Surxondaryo viloyatida saqlanib qolgan buddizm yodgorliklari, jumladan, qadimiy Kushon imperiyasi davrida keng rivojlangan buddaviylik ibodatxonalari, rohiblar hujralari va budda haykallarining tarixi hamda hozirgi holatiga doir ma’lumotlar katta qiziqish uyg‘otdi. Pavilonda ushbu tarixiy obidalar aks etgan maxsus bannerlar namoyish etildi.
Shuningdek, tadbir doirasida o‘zbek xalqining buyuk siymolari — Amir Temur, Alisher Navoiy, Zahiriddin Muhammad Bobur, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy va Imom al-Buxoriyning dunyo tarixidagi o‘rni hamda bashariyat sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasini yorituvchi videoroliklar namoyish etildi. Toshkent shahrida yangi barpo etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi haqidagi maxsus videolavhalar ham yig‘ilganlarda chuqur taassurot qoldirdi.
Ko‘rgazma davomida xorijlik mehmonlar o‘zbek xalqining boy milliy madaniyati, qadriyatlari va urf-odatlarini o‘zida aks ettirgan betakror milliy liboslar namunalari bilan ham yaqindan tanishtirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati