5-FATVO
Yurti bilan Makka shahri o‘rtasidagi uzoqlik safar masofasi (90–100 km)ga teng yoki ortiq bo‘lsa, ayol kishi uchun hajga birga borib keladigan mahram bo‘lishi shart qilingan. Mahram deb, eri yoki o‘rtalarida nikoh ravo bo‘lmaydigan erkak qarindoshlaridan biri tushuniladi. Uning qarindoshligi nasab yo emikdoshlik, yoki qudachilik jihatidan bo‘lishi mumkin. Musulmon bo‘lishi shart emas. Oqil, bolig‘, ishonchli bo‘lsa, kifoya. Nikohning farqiga bormaydigan majusiy mahramlikka yaramaydi.
«Olamgiriya», «Xulosa», «Qozixon», «Muhit».
6-FATVO
Mahram bo‘lib hajga hamroh sifatida borib keluvchi kishining ovqat va yo‘l xarajatlari ayolning zimmasidadir. Ayol kishida yo‘lga qodirlik va mahram mavjud bo‘lsa, farz sanaluvchi hajga erining ruxsatisiz ham borishi joiz. Ammo nafl sanaluvchi haj safariga erining ruxsatisiz borishi joiz emas. Ayolga mahram topilmagani uchun erga tegib, uni olib ketishi vojib emas.
«Olamgiriya», «Qozixon».
7-FATVO
Ayol kishiga qo‘yilgan shartlardan yana biri – iddada o‘tirganlardan bo‘lmasligidir. Iddasi eri o‘lgani yoki taloq qilingani sababli bo‘lishining farqi yo‘q. Agar haj safari asnosida eri o‘lib yoki taloq bilan idda o‘tirishga to‘g‘ri kelib qolsa, yetgan joyidagi shahardan iddasi tugaguncha chiqmasligi lozim.
«Olamgiriya», «Qozixon».
8-FATVO
Hajni ado etish uchun ham uchta shart mavjud. Ular – ehrom, makon va zamon. Hajning rukn (farz)lari – Arafotda bo‘lish, «ziyorat tavofi» (Ka’ba tavofi) va ehromga niyat bilan kirish. Vojiblari – Muzdalifada turish, Safo bilan Marva orasida (yetti bor) yurish, shaytonga tosh otish, sadr (qaytish) tavofi va soch oldirish yoki qisqartirish. Sunnatlari – qudum tavofi, unda yoki farz tavofida «raml» (kerilib yurish), ikki ko‘k mil (yashil belgi) orasida shitob yurish, Minoda tunash (nahr kunlari), Minodan Arafotga quyosh chiqqandan keyin jo‘nash, Muzdalifadan Minoga tong otmasdan burun jo‘nash, Muzdalifada tunash, tosh otiladigan uchta jamarotda belgilangan tartibda tosh otish ham sunnat amallardandir.
«Olamgiriya», «Fathul-Qadir»,
«Muxtasar», «al-Bahrur-roiq».
Muborak Ramazon oyi kirib kelishiga ham uch oyga yaqin vaqt qoldi. Shu bois mamlakatimizda ushbu ulug‘ ayyomga, jumladan, masjidlarimizdagi taroveh oqshomlari va xatmi Qur’onlarning yanada fayzli o‘tishiga hozirdan qizg‘in tayyorgarlik ishlari boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari tashabbusi bilan mo‘min-musulmonlarni xushnud etadigan xayrli loyihaga qo‘l urildi.
Unga ko‘ra, Diniy idoraning Masjidlar bilan ishlash hamda Qur’on va tajvidni o‘rgatish bo‘limlari hamkorligida kelgusi Ramazonda yurtimiz masjidlarida xatmi Qur’onga o‘tadigan qorilarning bilim va malakasini oshirish bo‘yicha maxsus o‘quv mashg‘ulotlari yo‘lga qo‘yildi.
Ushbu tashabbusning ilk amaliy qadami sifatida shu yilning 9 noyabr kuni Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti, viloyatlar va Toshkent shahar vakilliklari, shuningdek, diniy ta’lim muassasalarida qorilar uchun o‘quv jarayonlariga start berildi.
Kichik guruhlar asosida tashkil etiladigan bir haftalik (jami 36 soat) mashg‘ulotlarda 300 ga yaqin qorimiz navbat bilan Qur’oni karimni tajvid qoidalari bilan go‘zal tilovat qilish, hifzini mustahkamlash va taroveh namozlarining fiqhiy masalalari bo‘yicha o‘z bilimlarini boyitadi.
Mazkur jarayonda qorilik odobi, mas’uliyati va ularning ijtimoiy-huquqiy savodxonligini yuksaltirishga ham alohida e’tibor qaratiladi.
Mazkur loyiha Ramazon taraddudi bilan birga, Qur’on hofizlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash yo‘lidagi ulkan qadamdir.
Xayrli tashabbus doirasida:
– qorilarning yagona elektron bazasi shakllantiriladi;
– ularning ilmiy salohiyati aniqlanib, doimiy ish bilan ta’minlanadi;
– jomelarimizga jamoatchilik asosida “masjid qorisi” maqomida rasman biriktiriladi.
Bunday ezgu sa’y-harakatlar kelgusi muborak Ramazon oyida masjidlarimizdagi xatmi Qur’onlarning yanada ko‘tarinki ruhda o‘tishiga va mo‘min-musulmon yurtdoshlarimizning go‘zal tilovatlardan chinakam ma’naviy ozuqa olishiga xizmat qiladi!
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati