1-FATVO
Boyligi shariat belgilab qo‘ygan ma’lum miqdorga, ya’ni nisobga yetgan musulmon kishi hijriy-qamariy bir yil o‘tishi bilan asliy hojatlaridan ortiqcha boyligining qirqdan bir qismini, ya’ni 2,5 foizini shar’an belgilangan joylarga berishi farzi ayndir. Nisob 85 gr oltin qiymatiga barobar mablag‘dir. Zakotni uzrsiz kechiktirib berish gunoh sanaladi. Zakotni ajratayotgan yoki berayotgan paytda niyat qilish shart. Demak, shu ajratgan yoki berayotgan narsam sadaqa yoki ehson emas, zakotdir, deb niyat qilinadi. Ammo yilning oxiriga kelib, shu bir yil mobaynida bergan sadaqalarimni zakot deb niyat qildim, desa, bu niyati o‘tmaydi. Butun boyligini sadaqa qilib yuborsa, niyat shart emas. Zakotga ham o‘taveradi.
«Olamgiriya», «Muxtasar».
2-FATVO
Faqir kishiga bergan qarzidan kechib yuborsa, o‘sha qarzda turgan boyligidan beradigan zakotidan qutuladi. Agar bir qismidan kechsa, o‘sha qismidan beradigan zakoti soqit bo‘ladi. Boy kishidagi qarzini unga hadya qilib yuborsa, uning zakoti soqit bo‘lmaydi.
«Olamgiriya», «Tabyin».
3-FATVO
Boy kishi faqir huzuriga borib falon odamga bergan qarzimni o‘zingga olgin, deb zakotni niyat qilsa, joizdir.
«Olamgiriya», «al-Bahrur-roiq».
4-FATVO
Miskinga pul berib, tilida hiba (hadya) yoki qarz deb aytib, dilida zakot deb niyat qilsa, zakotga o‘tadi.
«Olamgiriya», «al-Bahrur-roiq», «Qunya».
– O‘zbekistonda tashkil etilgan mazkur nufuzli forum menda juda iliq taassurot qoldirdi. Bu anjuman islom dinining asl mohiyati – ilm, ma’rifat, bag‘rikenglik va ezgulik g‘oyalarini xalqaro miqyosda targ‘ib qilish uchun muhim muloqot maydoni ekanini yana bir bor namoyon etdi.
Ayniqsa, O‘zbekistonning buyuk muhaddislar va mutafakkirlar ilmiy merosini o‘rganish, uni zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida tadqiq etish hamda jahon jamoatchiligiga yetkazishga qaratayotgan e’tibori yuksak tahsinga loyiq. Bu sa’y-harakatlar diniy bag‘rikenglikni mustahkamlash, radikalizm va mutaassiblikka qarshi ma’rifat bilan kurashishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Forum davomida bildirilgan fikrlar va ilgari surilgan tashabbuslar kelgusida Misr va O‘zbekiston o‘rtasidagi diniy-ma’rifiy hamda ilmiy hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qilishiga ishonaman. O‘zbekistonning mehmondo‘stligi, yuksak tashkiliy saviyasi va ilm ahliga bo‘lgan yuksak ehtiromi har qanday ishtirokchida unutilmas taassurot qoldiradi.
Ibrohim Najim,
Misr Arab Respublikasi Bosh muftiysining katta maslahatchisi, Jahon fatvo idoralari kengashining Bosh kotibi