بسم الله الرحمن الرحيم
Muhtaram jamoat! Alloh taolo o‘zining hikmati va qudrati ila insonni yaratib, uni barcha jonzotlardan azizu mukarram ayladi. Unga yer yuzida go‘zal yashashi uchun barcha narsalarni qulay qilib yaratib, ulardan qanday foydalanish va qanday asrash lozim ekanini ham bayon qilib berdi.
Alloh taolo yer yuzini inson uchun qarorgoh qilib yaratdi. Osmondan barakot suvlarini tushirib, shu suvlar bilan daraxtlar, o‘t-o‘lan va barcha nabototlarni o‘stirib, insonlar va hayvonlarning rizqini berdi. Bir so‘z bilan aytganda Alloh taolo bu borliqning barchasini inson uchun yaratdi.
Aziz namozxonlar! Bugungi suhbatimiz mavsumiy suhbatlardan biri bo‘lgan - bahor ya’ni, navro‘zi olam haqidadir. Mavsumiy suhbatlar bizga umrimiz qanchalar tez o‘tib borayotganidan darak berib turadi.
Ha, yilning o‘tishi, fasllarning qish, bahor, yoz va kuz bo‘lib almashishi bu – bizning umrimiz, bizning hayotimiz, bizning bir bo‘lagimizning ketishidir. Hasan Basriy rahmatullohi alayh shunday deganlar: “Ey odam bolasi, sen sanoqli kunlardan iboratsan. Bir kunning o‘tishi, sening bir bo‘laging ketishi demakdir” !
Mana, bahor fasli ham kirib keldi. Bu fasl uyg‘onish, yasharish, ko‘kalamzorlashtirish faslidir. Barcha mamlakatlar singari bizning ona yurtimizda ham bahor fasli o‘zgacha xursandchilik bilan qarshi olinadi. Hukamolarning biriga “Fasllarning qaysi biri yaxshi?” deb savol qilinganda, u zot: “Ko‘zga bahor, og‘izga esa kuz yaxshidir”, deb javob bergan ekan.
Mana bugun bahor-navro‘z arafasi kunlaridir. Ayni kunlarda ko‘chat ekish va atrof-muhitni toza tutish ayni muddao bo‘lgan ishlardandir. Bu kunda qilingan amallar zoye ketmaydi, bu qilinayotgan xayrli ishlar aslo mukofotsiz qolmaydi. Alloh taolo Qur’oni karimda shunday marhamat qilgan:
إِنَّ الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا
Ya’ni, “Imon keltirgan va solih amallarni qilgan zotlar esa, (bilib qo‘ysinlarki) albatta, Biz yaxshi amallarni qilgan kishining mukofotini zoye qilmasmiz”.( Kahf surasi, 30-oyat).
Musulmon kishi dunyoda ham, oxiratda ham mukofot olishi uchun bunday xayrli amallarni Alloh taoloning roziligini ko‘zlab qilgan bo‘lishi lozimdir.
Inson qayerda yashamasin, u qishloq bo‘ladimi, shahar bo‘ladimi, istiqomat qilib turgan joylarini obod va chiroyli qilish harakatida bo‘lishi lozim!
Musulmon kishi dunyosi orqali oxiratini obod qilsin, uning dunyosi oxirati uchun xizmat qilsin.
Ha, bugungi bahor kunlarida xayrli amallarni qilishga imkoniyatimiz juda ham ko‘p. Lekin bu kunlar kutib turmaydi. Biz bu kunlarda mana shunday xayrli ishlarni qilsak ham, qilmasak ham, bu kunlar o‘tib ketaveradi. Savobli ishlar mashaqqatli bo‘lsada, ajri ulkandir. Ayniqsa, xalq jamiyat manfaati yo‘lida qilingan har qanday xayrli ish Yaratganning huzurida ham yutuqlarga sabab bo‘ladi. Shuning uchun befoyda ishga chalg‘imasdan, bu mavsumdan unumli foydalanaylik.
Shuning uchun bizlar manfaatsiz narsalarga mashg‘ul bo‘lmasdan, bahor kunlarini g‘animat bilaylik. Sayful Yamaniy rahmatullohi alayh aytgan ekan: “Allohning bandadan yuz o‘girganining alomati uni manfaatsiz narsaga mashg‘ul qilib qo‘yishidir”.
Ayniqsa, mana shunday bahor kunlarida xayrli ishlarga mashg‘ul bo‘lsak, bugun eksak, erta o‘ramiz, foydani barchamiz ko‘ramiz.
Muhtaram jamoat! Biz umrimizni qadrlaylik. Sahobalar xayrli amallar qilishga o‘ta haris bo‘lib, Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga: “Ey Allohning rasuli, qaysi amal yaxshi?” deb savol qilar edi va javobni olishi bilanoq, shu amalni qilishga shoshilishardi. Bahor fasli – xayrli amallarni qo‘lga kiritishda biz uchun eng g‘animat fursatlardan biridir.
Rizqu-ro‘zimizning aksari yerda yetishtiriladi. Dasturxonimizdan dehqonlar, chorvadorlar va bog‘bonlar yetishtirgan ne’matlar uzilmaydi. Biz esa baraka so‘rab iste’mol qilaveramiz.
Dehqonchilik Alloh buyurganidek amalga oshirilsa, bu ham ibodatdir. Chunki dinimiz dehqonchilik va bog‘dorchilik ishlariga katta e’tibor beradi va targ‘ib qiladi. Bu haqda Payg‘ambarimiz Muhammad solallohu alayhi vasallamdan juda ko‘plab hadislar vorid bo‘lgan.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ طَيْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بَهِيمَةٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
Ya’ni, Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qaysi bir musulmon birorta daraxt o‘tqazsa yoki biror ekin eksa va undan birorta qush yoki inson yoki hayvon tanovul qisa, u sababli unga sadaqa (savobi) bo‘ladi” – dedilar. Imom Buxoriy rivoyat qilgan.
Yana bir hadisda esa shunday deyilgan:
عَنْ أَنَسٍ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ الله عَنْهُ عن النبي صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم قَالَ: إِنْ قَامَتِ السَّاعَةُ وَفِي يَدِ أَحَدِكُمْ فَسِيلَةٌ ، فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لاَ تَقُومَ السَّاعَةُ حَتَّى يَغْرِسَهَا ، فَلْيَغْرِسْها
رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فى الادب المفرد
Ya’ni, Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat qoim bo‘lib qolsa-yu, birortangizning qo‘lingizda ko‘chat bo‘lsa, u qoim bo‘lgunicha ekishga ulgursa, ekib qo‘ysin”, dedilar”.
E’tibor bering! Dinimiz foydali ish qilishga shunchalik chorlaganki, hatto inson o‘z hayotining oxirgi lahzasini ham g‘animat bilib, uzoq yillar davomida jamiyatga manfaat keltiradigan yaxshilik va ezgu ishlarga targ‘ib qilinmoqda.
Imom Navaviy: “Kasblarning eng yaxshisi qo‘l mehnati bilan qilingan ish bo‘lsa, dehqonchilik – eng yaxshisidir, chunki unda qo‘l mehnati ham bor, Allohga tavakkal qilish ham bor, shuningdek, inson va hayvonlarga manfaat yetkazish ham bor”, deganlar.
Darhaqiqat, dehqonlar haqiqiy tavakkal qiluvchidirlar. Ular ekin ekishda tavakkal qilishadi, hosilni yig‘ib olguncha tavakkal qilishadi, hatto sotib bo‘lguncha ham tavakkal qilishadi.
Eng asosiysi, dehqon harakati sababli Alloh taolo butun xalqning rizqini berib kelmoqda. Shu bois, barchalarimiz shukrona duolar qilishimiz kerak.
Muhtaram jamoat! Shu kunlarda dala va bog‘larda qizg‘in mehnat avjida. Yurtdoshlarimiz xalq farovonligi, turmush obodligi yo‘lida kechani kecha, kunduzni kunduz demay barakali mehnat qilib, bu yilgi hosillarining mo‘l bo‘lishini so‘rab Allohga duoi xayrlar qilishyapti. Ularning halol mehnatlari, kasb-korlari, inshoalloh, samarasiz qolmaydi.
Azizlar! Alloh taolo inson zotini yerdan yaratib, Qur’oni karimda shunday marhamat qilgan:
هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنْ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا
Ya’ni, “U sizlarni yerdan paydo qilib, sizlarni uni obod etuvchi etdi.” Hud surasi, 61-oyat
Bu oyatdan ma’lum bo‘ladiki, yer yuzini, xususan yashab turgan yurtini, o‘z Vatanini obod qilishi – insonning burchidir. Yer yuzini obod qilish esa eng avvalo Allohning buyrug‘iga hamda Islom shariatiga muvofiq hayot kechirish bilan amalga oshadi.
Mana bugun bahor-navro‘z kunlaridir. Ayni kunlarda nafaqat ko‘chat ekishga, balki tevarak-atrofning pokizaligiga ham katta e’tibor qaratish lozimdir. Biz musulmonlar poklik borasida barcha insonlarga namuna bo‘lishimiz kerak. Chunki bizning dinimiz poklik dinidir. Bizning Rabbimiz poklikka buyuradi, pok bandalarini yaxshi ko‘radi. Qur’oni karimda shunday deyilgan:
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ
Ya’ni, “Alloh chin tavba qiluvchilarni va obdon poklanib yuruvchilarni sevadi”. (Baqara surasi, 222-oyat).
Muhtaram azizlar! Sizu biz mana shunday go‘zal diyorda yashar ekanimiz, o‘z-o‘zidan zimmamizga bir qator farzandlik va fuqarolik burchlar yuklanadi. Shu Vatanni asrab-avaylash, qo‘riqlash, uni kelgusi avlodlarga munosib tarzda qoldirish kabilar. Yana shunday burch ham borki, shu diyorning har bir qarich yerini aziz bilib, uning dov-daraxtlari, o‘simliklari, hayvonot olami qo‘yinki, butun tabiatni asrab-avaylashdir. Ming afsuski, ba’zida hamma ham bu qoidalarga yohud burchlarga birday amal qilmayotganining guvohi bo‘lamiz. Ayrim kishilarning xali-hanuz uyum-uyum axlatlarini anhorlarga, ariqlarga oqizayotgani, chiqindilarni xech bir istiholasiz suvlarga uloqtirayotgani achinarli holdir. Axir bu suv ham Alloh ato etgan ne’matlardan emasmi, undan oqilona foydalanish, uning tozaligini saqlash jamiyatga behad naf keltirishini bir o‘ylab ko‘raylik.
Uydagi chiqindilar va axlatlarni ko‘chaga chiqarib, belgilangan joyga olib bormasdan, yo‘lda xohlagan yerga tashlab ketuvchi, beparvo loqayd kimsalar la’natga qolishdan qo‘rqishlari kerak. Ayniqsa, turli xil yuqumli kasalliklar tarqalishiga sabab bo‘ladigan chiqindilarni suv manbalariga yaqin joylarga ularning o‘zanlariga, katta ariq bo‘ylariga, ko‘chalarga to‘kib ketish katta gunoh.
Muoz ibn Jabaldan (r.a.) Abu Dovud rivoyat qilavdi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: uchta joyga: suv o‘zanlariga, serqatnov yo‘llariga hamda soya salqin yerlarga axlat tashlab la’natga qolishda qo‘rqinglar, dedilar. Demak, islom dinida ko‘cha, yo‘lga, ariqlar va ulardagi suvlarga har xil chiqindi-axlatlarni tashlab nopok qilish qattiq qoralanar ekan.
Shuning uchun ham nuroniy otaxon-onaxonlarimiz yoshlarga saboq berishda “suvga qarab supurma”, ummon oldida bo‘lsang ham suvni isrof qilma deb, pand nasihatlarni ko‘p bora etadilar. Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Din (islom) poklik ustiga qurilgandir”, deydilar. Demak, poklik-ozodalik yo‘lida qilingan har bir ish yuqori baholanadi. Shu yo‘lda amal qilgan kishiga yuqori martaba va ulkan ajr-savoblar beriladi.
Islom dini atrof muhitni ozoda saqlashga, obodonlashtirishga chorlaydi. Buning uchun esa, har birimizga bog‘liq va qo‘limizda keladigan ishlarni qilishimiz, ya’ni uy-hovli, mahallalarimiz, atrof-muhitni ozoda saqlashimiz, har xil chiqindilar tashlanishiga yo‘l qo‘ymasligimiz zarur. Bu bizning insoniylik, fuqarolik, musulmonlik burchimiz ekanini aslo unutmaylik. Hamda farzandlarimizga ham bularni o‘rgataylik, azizlar!
Zero, Alloh taolo janobi Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ta’lim berib marhamat qilgan:
وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ
Ya’ni, “Eslating! Zero, eslatma mo‘minlarga manfaat yetkazur”. (Zoriyot surasi, 55-oyat).
Muhtaram jamoat! Aslida biz doimo poklikka va ozadagarchilikka rioya qilishimiz lozimdir. Xususan, mana shunday xos kunlarda hasharlar uyushtirib, ko‘pchilik bilan bajariladigan katta ishlarni amalga oshirib olishga alohida e’tibor qaratishimiz maqsadga muvofiqdir. Sahobai kiromlar bu borada bizga namuna bo‘lishgan. Mo‘minlarning amiri Umar ibn Xattob roziyallohu anhu Abu Muso Ash’ariy roziyallohu anhuni Basraga voliy qilib yuborganida, Abu Muso Basra ahlini yig‘ib, ularga shunday degan edi:
إنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بَعَثَنِي إلَيْكُمْ أُعَلِّمَكُمْ كِتَابَ رَبِّكُمْ، وَسُنَّةَ نَبِيِّكُمْ وَأُنَظِّفَ لَكُمْ طُرُقَكُمْ
Ya’ni, “Mo‘minlarning amiri Umar meni sizlarga Rabbingizning kitobi va payg‘ambaringizning sunnatini o‘rgatishga hamda yo‘llaringizni tozalashim uchun yubordilar”.
Odamlarning og‘zi ochilib, lolu-hayron qoldilar. Chunki ular odamlarga ta’lim-tarbiya berish, ularga dinning ta’limotlarini o‘rgatish voliyning zimmasidagi ishlardan ekanini yaxshi bilishardi. Ammo yo‘llarni tozalab berish ham uning zimmasidagi ishlardan ekani ular uchun yangi gap edi. Ular: “Voliy o‘zini xalqning xizmatchisi deb biladimi?” deb, hayron qolishdi.
Ha, Islomni yaqindan bilmaydigan kishilarga bu juda ham g‘alati tuyiladi. Aslida bu oddiy holdir. Chunki dinimiz poklik dinidir. Dinimizda poklik iymondandir. Atrof-muhitni pok saqlash esa har bir mo‘min-musulmonning burchidir. Bugungi kunda yurtimiz rahbari tomonidan Vatanimiz obodligi yo‘lida har bir mintaqaga shaxsan o‘zlari borib, xalq bilan bevosita yuzma-yuz muloqot qilayotgani hamda boshqa mutasaddilardan ham bu ishni talab qilayotgani so‘zimizning tasdig‘idir.
Bugun shodiyona ayyomda, Alloh taologa barchalarimizni ushbu qutlug‘ damlarga sog‘-salomat, tinchlik-omonlikda yetkazgani uchun shukronalar aytamiz.
Alloh taolodan bu yilgi bahorni yurtimiz uchun barokotli qilib, xalqimizning yaxshi niyatlarda qadagan urug‘lari sermahsul bo‘lishini nasib aylashini, mahallalarimiz, dalalarimiz va yurtimizning yanada obod va ko‘rkam bo‘lishi yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan barcha yurtdoshlarimizni tinch-omonlikda saqlab, ikki dunyo saodati yo‘lida olib borayotgan amallari va sa’y-harakatlariga barakotlar ato etishini so‘rab duolar qilamiz. Omin!
(2026 yil 28 avgust, Toshkent sh.)
Assalomu alaykum, qadrli vatandoshlar!
Hurmatli mehmonlar!
Bugun muqaddas Vatanimiz mustaqilligining qutlug‘ o‘ttiz besh yillik bayramini katta iftixor va tantana bilan nishonlayapmiz.
Aziz xalqimiz, jumladan, muhtaram nuroniylarimiz, shijoatli yoshlarimiz, mo‘tabar ayollarimizni, yurtimizdagi barcha millat va elat vakillarini, xorijdagi vatandoshlarimizni ushbu ayyom bilan chin yurakdan samimiy tabriklayman.
Eng ulug‘ bayramimiz Yangi Toshkentda o‘tkazilayotgani tantana shukuhini yanada oshirmoqda.
Kelgusida ilm-fan, ta’lim va madaniyat markazi bo‘ladigan ushbu hududda kuni kecha Yangi O‘zbekiston universiteti, Nizomiy Ganjaviy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti, O‘zbekiston milliy kutubxonasining muhtasham binolarini ishga tushirdik.
Bugun sizlarning ishtirokingizda ochiladigan favvora dunyodagi eng baland musiqali favvora sifatida Ginnesning rekordlar kitobidan joy olgani ham bayram kayfiyatiga yanada baland ruh bag‘ishlaydi.
Bir necha yuz yillik orzular ro‘yobga chiqayotgan bu betakror makonda butun xalqimiz bilan hali yana ko‘plab quvonchli va tarixiy voqealarga guvoh bo‘lamiz.
Aminmanki, Yangi Toshkent poytaxtimizning ko‘rkiga ko‘rk qo‘shib, biz barpo etayotgan Yangi O‘zbekistonning kuch-qudratini namoyon etadigan chinakam taraqqiyot markaziga aylanadi!
Qadrli do‘stlar!
Biz 1991 yilda xalqimizning xohish-irodasi va qat’iyati bilan o‘z davlat mustaqilligimizni qo‘lga kiritdik. Aslida buyuk istiqlolimiz ildizlari uch ming yildan ziyod bo‘lgan davlatchilik an’analarimiz va qadimiy sivilizatsiyamiz tarixiga borib taqaladi.
Birinchi va Ikkinchi Renessans davrida Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Mirzo Ulug‘bek, Mir Alisher Navoiy kabi buyuk allomalarimiz bashariyat tafakkuri xazinasini boyitgan.
Sohibqiron Amir Temur bobomiz barpo etgan davlat esa adolat va bunyodkorlik timsoli sifatida tarix zarvaraqlaridan munosib o‘rin olgan.
Vatan ozodligi va milliy istiqlol yo‘lida jonini fido qilgan Behbudiy, Munavvarqori, Fitrat, Qodiriy, Cho‘lpon kabi jadid bobolarimizning hurriyat haqidagi orzu-niyatlari bugun Yangi O‘zbekistonda to‘liq ro‘yobga chiqmoqda.
Mustaqillik, eng avvalo, bizga shonu sharafimizni, muqaddas dinimizni, ona tilimizni, unutilayotgan milliy qadriyatlarimizni qaytarib berdi.
Istiqlol tufayli biz o‘zligimizni angladik, nomi hamisha e’zozda bo‘lgan ota-bobolarimizning munosib vorislari ekanimizni butun dunyoga namoyon etdik.
Ushbu hayajonli daqiqalarda bugungi erkin hayot uchun jonini fido qilgan ulug‘ ajdodlarimiz, jadidlar xotirasiga ta’zim bajo keltiramiz.
Mana shu tarixiy sanada o‘tgan 35 yil davomida mustaqilligimizni mustahkamlashga munosib hissa qo‘shgan barcha marhum yurtdoshlarimizning fidokorona mehnati va jasoratini yana bir bor e’tirof etishni joiz, deb bilamiz.
Birinchi Prezidentimiz, atoqli davlat va siyosat arbobi Islom Abdug‘aniyevich Karimovning yorqin xotirasini ehtirom bilan yod etamiz.
Hurmatli bayram ishtirokchilari!
Mustaqillikning buyuk ahamiyati, avvalo, inson qadri va erkin hayotida namoyon bo‘ladi. Shu bois, biz islohotlarni boshlagan birinchi kunlardanoq xalqning qalbiga quloq soldik, aholining dardiga darmon bo‘lishni maqsad qildik. “Inson qadri uchun!” degan g‘oyani davlat siyosatining markaziga olib chiqdik. Birinchi galda “paxta qulligi”, “majburiy mehnat va bolalar mehnati”, “konvertatsiya cheklovi”, “propiska” kabi odamlarni yillar davomida qiynab kelgan muammolarga barham berdik.
Eng asosiysi, fuqarolarimiz yuragidagi qo‘rquv va hadik o‘rnini ishonch va xotirjamlik egalladi. Har bir inson erkin va farovon yashaydigan jamiyat barpo etish uchun keyingi o‘n yilda tinimsiz izlandik, qattiq mehnat qildik.
Katta siyosiy iroda ko‘rsatib, O‘zbekistonni dunyoga keng ochdik. Xususan, chegara muammolari hal qilindi, qo‘shnilarimiz bilan do‘stlik va hamkorlik mustahkamlandi. Valyuta, soliq, bojxona va investitsiya siyosatida tub o‘zgarishlar amalga oshirildi. Natijada “Iqtisodiy erkinlik indeksi”dagi o‘rnimizni 80 pog‘ona yaxshilab, “iqtisodiyoti mo‘tadil erkin” davlatlar qatoridan joy oldik.
Ilgari iqtisodiyotimizga yiliga 2-3 milliard dollar xorijiy investitsiya olib kelingan bo‘lsa, hozirgi paytda 40-50 milliard dollar chet el sarmoyasi jalb qilinmoqda. Yurtimizga investitsiyalar bilan birga ilg‘or texnologiyalar, zamonaviy bilim va yangi iqtisodiy imkoniyatlar kirib kelmoqda.
Biz uch yil oldin 2030 yilda yalpi ichki mahsulot hajmini 160 milliard dollarga yetkazishni reja qilgan edik. Global logistikadagi uzilishlar, dunyodagi notinch vaziyatga qaramasdan, bu vazifani shu yilning o‘zida ortig‘i bilan amalga oshiramiz va daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kiramiz.
E’tiborli jihati – biz bunday yuksak natijalarga xalqimizning fidokorona mehnati, intellektual salohiyati hamda millat va davlat birdamligi tufayli erishyapmiz. Ijobiy o‘zgarishlarni har bir inson, har bir oila o‘z hayotida chuqur his etyapti, desam, fikrimga qo‘shilasiz, albatta.
Yangi davrda zamonaviy uy-joyga ega bo‘lgan 650 mingdan ziyod oilaning quvonchini so‘z bilan ta’riflab bo‘ladimi?
Minglab mahallalarimizga Yangi O‘zbekiston qiyofasi kirib bormoqda.
Kambag‘allik masalasini ochiq tan olib, uni keskin qisqartirish bo‘yicha Yangi O‘zbekiston tajribasini yaratdik. Ehtiyojmand oilalarning daromadi, kasbi, salomatligi, farzandlarining ta’lim olishi va yashash sharoitini yaxshilash bo‘yicha “mahallabay” ishlash tizimini yo‘lga qo‘ydik.
Izchil sa’y-harakatlarimiz tufayli bugungi kunda kambag‘allik darajasini 2017 yildagi 35 foizdan 4 foizga tushirishga erishdik. Ushbu raqamlar zamirida ro‘zg‘origa baraka kirib, turmush sifati yaxshilangan 10 million insonning quvonchi va shukronalik tuyg‘ulari mujassam.
Muhtaram yurtdoshlar!
Dunyo hamjamiyatida munosib o‘rin egallashimiz uchun bizga bilimli, kelajak kasblarini puxta egallagan, mustaqil fikriga ega bo‘lgan yangi avlod mutaxassislari kerak. Shu bois, ta’limga sifat va mazmun olib kiryapmiz. Muallimning obro‘-e’tiborini tiklab, daromadini oshirib boryapmiz.
O‘tgan o‘n yilda, aholimiz 8 millionga ko‘paygan sharoitda ham bog‘cha qamrovini 78 foizga yetkazdik. Maktablarda 1,5 million qo‘shimcha o‘quvchi o‘rni yaratildi. Prezident, ijod va ixtisoslashgan maktablar tashkil etilgani farzandlarimizga yetakchi xorijiy ta’lim maskanlaridan kam bo‘lmagan darajada chuqur bilim egallash uchun keng imkoniyatlar eshigini ochdi.
Yoshlarga xorijiy tillar va kasb-hunar o‘rganishlari uchun munosib sharoitlar yaratdik.
Oliygohlarda o‘qish uchun qulay sharoitlarni kengaytirganimiz hisobiga hozirgi kunda talabalar soni 1 million 600 ming nafarga yetdi. Quvonarlisi, yoshlarda bilim olishga ishtiyoq kuchaydi. Ota-onalar uchun farzandini oliy ma’lumotli qilish faqat orzu emas, erishsa bo‘ladigan maqsadga aylandi.
Ayniqsa, talabalarning yarmidan ko‘pini xotin-qizlar tashkil etayotgani – Uchinchi Renessansning o‘ziga xos qiyofasi, desak, to‘g‘ri bo‘ladi. Chunki, bilimli qizlar – bilimli oila, bilimli avlod va ma’rifatli jamiyat deganidir.
Biz ta’lim bilan bir qatorda ilm-fan, zamonaviy texnologiya va innovatsiyalarni ham taraqqiyotimizning hal qiluvchi omili, deb bilamiz.
Shu bilan birga, IT, sun’iy intellekt, kreativ iqtisodiyot kabi yo‘nalishlar rivojiga yangi ruh berib, juda katta harakatni boshlab yubordik. Bu orqali 10 million yoshlarimizni raqamli industriya va kelajak kasblariga olib kiramiz.
Istiqlol bayramimiz arafasida xitoylik hamkorlarimiz bilan “Samarqand – 2028” sun’iy yo‘ldoshini fazoga uchirganimiz bizga alohida g‘urur bag‘ishlaydi.
Mening niyatim: O‘zbekiston texnologiya sohalarida jahonga ilg‘or tashabbuslarni taklif qiladigan markazga aylanishi zarur.
O‘zbek tili – raqamli dunyoda ilm va texnologiya yaratiladigan til bo‘lishi lozim.
Aziz vatandoshlar!
Inson qadri haqida so‘z yuritganda, aholimizning sog‘lig‘i masalasiga alohida e’tibor qaratishimiz tabiiy. So‘nggi yillarda ushbu sohaga ajratilayotgan mablag‘ni 8 karradan ziyod oshirdik. Eng muhimi, sifatli tibbiy xizmat olish imkoniyati nafaqat markazda, balki hududlarda ham yaratildi.
O‘tgan davrda yurtimizda 652 ta yangi tibbiyot muassasasi barpo etilgani, xususiy sektorga keng imkoniyat berilgani tufayli tibbiy xizmatlar hajmi 3 karra oshdi. Yuqori malakali shifokorlar tayyorlashni yo‘lga qo‘yib, ularga sharoit yaratganimiz
o‘z natijasini beryapti. Ilgari xorijda amalga oshirilgan 100 dan ziyod murakkab diagnostika va davolash usullari bugun yurtimizda ham mukammal bajarilmoqda.
Umuman, aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991 yildagi 66,4 yoshdan 2025 yilda 75,4 yoshga yetgani, go‘daklar va onalar o‘limi ko‘rsatkichi 4 barobar kamaygani sohadagi islohotlarimizning eng muhim natijasidir.
Qadrli do‘stlar!
Jonajon Vatanimiz azaldan ulug‘ mutafakkirlar, aziz avliyolar, buyuk allomalar yurti bo‘lib kelgan. Biz mana shunday bebaho merosga munosib ravishda Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Buxoriy, Burhoniddin Marg‘inoniy yodgorlik majmualari kabi betakror ilmiy-ma’rifiy dargohlarni barpo etdik.
Bu muhtasham va tabarruk maskanlar bugun nafaqat yurtimiz va islom olami, balki butun jahon ahlining haqli e’tirofiga sazovor bo‘lmoqda. Biz bunday bunyodkorlik ishlarini jadal davom ettiramiz.
Hurmatli bayram ishtirokchilari!
Bizning eng katta boyligimiz – ertangi kunimizning hal qiluvchi kuchi bo‘lgan Yangi O‘zbekiston yoshlaridir. Intiluvchan va tirishqoq o‘g‘il-qizlarimizni qo‘llab-quvvatlash, ularga keng imkoniyatlar ochish uchun har yili 20-25 trillion so‘m ajratilmoqda.
Bugungi kunda O‘zbekistondagi biznes vakillarining 35 foizini yosh tadbirkorlar tashkil etyapti.
Tokio va Parij Olimpiya hamda Paralimpiya o‘yinlarida, dunyo maydonlarida yosh sportchilarimiz erishgan tarixiy yutuqlar xalqimizga cheksiz iftixor bag‘ishladi.
Futbolchilarimiz ilk bor jahon chempionatida ishtirok etib, o‘zbek sporti tarixida yangi sahifa ochdi. Ular boshlagan yo‘l albatta davomli va zafarli bo‘ladi, deb ishonamiz.
Yaqin kunlarda Samarqandda katta sport anjumani – Jahon shaxmat olimpiadasi boshlanadi. Noyabr oyida esa mashhur grossmeysterimiz Javohir Sindorov jahon shaxmat toji uchun kurashga kirishadi.
Ushbu musobaqalarda shaxmatchi o‘g‘il-qizlarimga ulkan zafarlar tilayman!
Xalqaro fan olimpiadalarida, tanlov va festivallarda yuqori o‘rinlarni egallayotgan yoshlarimizni – Yangi O‘zbekiston yulduzlari, kelajak bunyodkorlari, deb bilaman!
Oldinga qarab intilishdan va doimiy izlanishdan hech qachon to‘xtamang, aziz farzandlarim!
Muhtaram yurtdoshlar!
Bugun biz tarixning yanada mas’uliyatli va hal qiluvchi pallasida turibmiz. Mamlakatimiz taraqqiyotning mutlaqo yangi davriga qadam qo‘ymoqda. Kelgusi o‘n yillik – biz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi.
Buni faqat va faqat xalqimizning aql-zakovati, mehnati va birdamligi orqali o‘zimiz bunyod etamiz. Shu maqsadda kelgusi yillarda yurtimizda inson qadrini yanada yuksaltiradigan 7 ta milliy dasturni amalga oshiramiz.
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotimizning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.
Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrovini qisqa muddatda 100 foizga olib chiqamiz. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.
Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.
Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etamiz. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkazamiz. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.
Biz kelgusi yillarda kamida 10 ta universitetimizni TOP mingtalikka kiritishni katta marra sifatida belgilaymiz.
Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkazamiz.
Biz tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tamiz. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi.
Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasini olib kelamiz.
Yurtimizni zamonaviy tibbiyot, farmatsevtika, biotexnologiyalar va tibbiy ta’lim taraqqiy etgan maskanga aylantiramiz.
Hurmatli tadbir ishtirokchilari!
Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.
Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilamiz. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.
Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.
Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.
Aziz do‘stlar!
Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.
Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.
Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqamiz. Bu – umummilliy marraga aylanadi.
Tabiatga munosabat – xalqning madaniyati, davlatning mas’uliyati va taraqqiyotning sifat ko‘rsatkichidir. Shuning uchun mamlakatimizda “Yashil makon” umummilliy harakatini yangi sifat bosqichiga olib chiqamiz. Maktab, bog‘cha, shifoxona va ko‘p qavatli uylar atrofidagi yashil hududlar jamiyatning daxlsiz boyligi sifatida muhofaza qilinadi. Yaqin yillarda tuman va shahar markazlarida yashillik ko‘lamini 30 foizga yetkazamiz.
Qadrli yurtdoshlar!
Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.
Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.
Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.
“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.
Aziz vatandoshlar!
Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.
Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.
Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi.
Hurmatli bayram ishtirokchilari!
Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.
Yurtimizda 130 dan ortiq millat va elat vakillari, 16 ta diniy konfessiya a’zolari bir oila farzandlaridek ahil va inoq yashamoqda.
Bugungi notinch zamonda millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik xalqimizning oltin fondi, bebaho boyligidir.
Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.
Markaziy Osiyoda ahil qo‘shnichilik, strategik sheriklik va do‘stlik aloqalarini kengaytirishda tarixiy yutuqlarga erishildi.
Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi, Yevropa Ittifoqi, Amerika, Osiyo-Tinch okeani mintaqasi va arab-musulmon dunyosi davlatlari bilan munosabatlarimiz yanada mustahkamlandi. Sharqiy Yevropa, Afrika va Lotin Amerikasida yangi hamkorlik yo‘nalishlari ochildi.
Mamlakatimiz bilan diplomatik munosabat o‘rnatgan davlatlar soni qariyb 170 taga yetdi.
O‘zbekistonni xalqaro diplomatiyaning muhim markaziga aylantirish uchun ko‘pqirrali, vazmin va muvozanatli tashqi siyosatni davom ettiramiz. Iqtisodiy diplomatiya tashqi siyosatimizning ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoladi.
Mamlakatimiz 2027-2029 yillarda Qo‘shilmaslik harakatiga ilk marotaba raislik qiladi. Dunyodagi 120 dan ortiq davlatni birlashtirgan ushbu global tuzilma samaradorligini oshirishga qaratilgan tashabbuslarni faol ilgari suramiz.
Yon qo‘shnimiz bo‘lgan Afg‘oniston bo‘yicha konstruktiv siyosatimizni qat’iy davom ettiramiz.
Fursatdan foydalanib, bugungi tantanamizda ishtirok etayotgan diplomatik korpus vakillariga, xorijiy ommaviy axborot vositalari xodimlariga, AQSH, Turkiya va Singapurdan kelgan yuqori martabali mehmonlarimizga samarali hamkorlik uchun alohida minnatdorlik bildiraman.
Aziz va muhtaram vatandoshlarim!
Bir fikrni ishonch bilan aytmoqchiman.
Biz bugun kechagidan kuchlimiz. Nasib etsa, ertaga bundan ham kuchli bo‘lamiz.
O‘ttiz besh yillik mustaqil taraqqiyot yo‘limiz bizga bir haqiqatni o‘rgatdi: xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, zabt etib bo‘lmaydigan marraning o‘zi yo‘q.
Bunday buyuk qudratga ega xalq va davlatni yenga oladigan kuchning o‘zi yo‘q.
Biz yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib, yangi hayot va buyuk kelajagimizni birgalikda barpo etamiz!
Ishonchim komil, matonatli, mard va olijanob xalqimiz o‘z oldiga qo‘ygan ulug‘ maqsadlarga albatta yetadi.
Vatanimizning oltin davrini, yangi buyuk tarixini albatta barchamiz birgalikda yaratamiz!
Bizga mustaqillik ne’matini bergan Parvardigorimizga cheksiz shukronalar bo‘lsin!
Istiqlolimiz ijodkori va haqiqiy bunyodkori bo‘lgan xalqimizga shon-sharaflar bo‘lsin!
Sizlarni, sizlar orqali butun xalqimizni bugungi ulug‘ bayram – O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi bilan yana bir bor tabriklayman.
Yurtimiz tinch, xonadonlarimiz obod va farovon bo‘lsin!
Yashasin O‘zbekiston Respublikasi!
Yashasin O‘zbekiston xalqi!