Bu ayol Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) suhbatlaridan bahramand bo‘lish sharafiga erishgan, ikki dunyo saodatini qo‘lga kiritgan ulug‘ sahobalardan edi. U nasl – nasabi mashhur ansoriylardan edi.
Furay’a binti Molik (raziyallohu anho) hamma yerda yaxshiliklar qilishga intilgan mashhur xonodonlardan birida ulg‘aydi. Islom tarixi mana shu ayolning barakotidan ezgulikka to‘lib toshgan voqea hodisalar bilan boydir. Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) o‘sgan oilaning Islom dinini yoyish sohasidagi hizmatlari o‘zi alohida kitoblarga mavzu bo‘ladi.
Sahobiyaning otasi hazrati Molik ibn Sinon jannat bilan bashoratlangan buyuk sahobiy edilar. Abu Said Hudriy kunyasi bilan mashhur bo‘lgan Sa’d ibn Molik (raziyallohu anhu) uning akasi edi.
Furay’aning bir akasi esa ulug‘ sahobiy Qatoda ibn No‘mon Zafariy (raziyallohu anhu) edi. Bu zot badr g‘azoti qahramonlaridan bo‘lgan. Uhud kuni jangda bir ko‘zi oqib tushdi. Shu holatda Rasululloh huzurlariga bordi. Payg‘ambarimiz muborak qo‘llari bilan ko‘zini joyiga qo‘yib, silab qo‘ydilar. Uning ko‘zi tuzalib, avvalgidan ham o‘tkir bo‘ldi.
Molik ibn Sinon hali Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) Madinaga hijrat qilmaslaridan oldin ham oila a’zolariga u zot haqlarida zavq bilan so‘zlab berardi. Uning hikoyalaridan oila a’zolari, xususan Furay’a zehnida ham Alloh elchisining muborak siymolari gavdalanar, qalbida muhabbat uyg‘onar edi. Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) Madinaga yetib kelishlari bilan Molik u zot bilan uchrashishga oshiqqan. Barcha oila a’zolari, jumladan, qizi Furay’a ham unga ergashib borgan.
Molik ibn Sinon farzandlariga biron qiymatli meros qoldirmay dunyoni tark etdi. Goho ular uyida biror yegulik ham topa olmay qolishardi. Eskirib to‘zib ketgan kiyimlarni yangilashga ham imkonlari yo‘q edi. Ammo ular Allohning bu sinoviga ham sabr qilishar, sadaqa so‘rashmas, hojatlarni bildirishmas edilar. Shundan so‘ng Alloh taolo ularni boy – badavlat qildi. Chiroyli sabrlari va Rasulullohga ixlos – sadoqtlari barokotidan yana ko‘p molu davlatga ega bo‘lishdi.
Furay’a Hazraj qabilasidan Sahil ibn Rofe’ ismli kishiga turmushga chiqqan edi. Bir muddat birga yashagach, eridan ajrab qoldi. Sahl qochib ketgan qullarni izlab yo‘lga chiqqanda, qo‘lga tushib qolishdan qo‘rqqan qullar Madina yaqinida uni o‘ldirib ketishdi. Rofe’ning o‘limi haqida xabar kelganda Furay’a eriga Allohdan savob umid qilib sabr qildi. Yolg‘iz yordamchisiz qolgach uyiga, yaqinlari oldiga qaytdi.
Furay’a erining uyida to‘rt oy o‘n kun idda saqlab o‘tirdi. Iddasi tugagach, unga Sahil ibn Bishr uylandi. Sahil ansoriylarning Bani Zafar qabilasidan edi. Furay’a islomning barcha bosqichlarida eriga tobe, dinimiz izn bergan hamma ishlarda unga yordamchi bo‘lgan.
Furay’a binti Molik Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) majlislarida ishtirok etib, nubuvvat madrasasida tahsil olgan baxtiyor sahobiyalardan edi. Kuchli hofiza sog‘lom tafakkur egasi bo‘lgan bu ayol Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam)dan saksonta hadis rivoyat qilgan. Undan esa Zaynab binti Ka’b ibn Hujra rivoyat qilgan. Furay’a rivoyat qilgan hadislarni Misr, Iroq, Shom, Hajoz va Madina faqihlari qabul qilib, hukmlar chiqarishgan.
Furay’a jannat bashorati ila sharaflangan sahobiyalar sirasiga kiradi. U hijratning oltinchi yili Hudaybiyada daraxt ostida Payg‘ambar (sollallohu alayhi va sallam) bay’at qilgan bir guruh sahobiyalar safida edi. Mushriklar musulmonlarni Makkai mukarramaga kirishdan to‘sib qo‘yganda bo‘lgan ushbu bay’atda ishtirok etganlar ahli jannat hisoblanishadi.
Payg‘ambar (salollohu alayhi vasallam) Furay’a u bilan bay’atda hozir bo‘lgan sahobiyalarga jannat bashoratini berdilar. Ummu Mubashshir al–Ansoriydan rivoyat qilinishicha, u kishi Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) Hafsa onamiz huzurida bunday deganlarni eshitgan: “Inshaalloh daraxt ostida bay’at qilganlarning hech biri do‘zaxga kirmaydi”.
Davomi bor...
Manbalar asosida
Toshkent Islom Instituti 4-kurs talabasi
Tojiddinov Abdussomad Abdulbosit o‘g‘li tayyorladi
Avval xabar berganimizdek, bugun Islom sivilizatsiyasi markazida Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti o‘zining 55 yilligiga bag‘ishlangan tadbir hamda “Dolzarb aqidaviy va zamonaviy fiqhiy masalalar” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani bo‘lib o‘tdi.
Dastlab Toshkent islom instituti rektori, tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Uyg‘un domla G‘afurov so‘zga chiqib, anjuman qatnashchilarini mazkur qutlug‘ ayyom bilan samimiy qutladi va institutning 55 yillik shonli faoliyati haqida nutq so‘zladi.
So‘zga chiqqan O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari yig‘ilganlarni Toshkent islom oliy ma’hadi tashkil etilganining 55 yilligi hamda anjuman ochilishi bilan muborakbod etib, muhtaram Prezidentimiz tomonidan ilm-fan rivojiga, xususan, diniy ta’limga qaratilayotgan yuksak e’tiborni alohida ta’kidladilar.
Shuningdek, Muftiy hazratlari o‘z nutqlarida Turkiy davlatlar muftiylari yig‘ilishida diniy ta’lim muassasalarining ilmiy hay’atini tuzish taklifi ma’qullangani hamda Qozonda bo‘lib o‘tgan xalqaro olimpiadada institut talabasi Abdulaziz Odiljonov mutlaq 1-o‘rinni qo‘lga kiritgani munosabati bilan uni magistraturaga imtiyozli qabul qilish xushxabarini e’lon qildilar.
Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari, tarix fanlari doktori, professor Davronbek Maxsudov esa o‘z tabrik so‘zida mazkur dargohning yarim asrlik faoliyatini yuksak baholab, bugungi kunda yetishib chiqayotgan olimlar xalqaro miqyosdagi aqidaviy va fiqhiy ixtiloflarga asosli raddiya bera oladigan darajaga yetganini e’tirof etdi.
Tadbir davomida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi mas’ul xodimi Irgash Daminov so‘zga chiqib, 1971 yilda asos solingan ushbu bilim dargohining tub maqsadi diniy va zamonaviy ilmlarni puxta egallagan yetuk mutaxassislarni tayyorlash ekani va bugun bu vazifa chiroyli ado etilayotganini bayon etdi. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bosh ilmiy xodimi Zohidulla Munavvarov esa ushbu dargoh nafaqat O‘zbekiston, balki butun sobiq Ittifoq hududida ham o‘ziga xos maktab yaratganini ta’kidlab, uning 55 yillik faoliyatining tarixiy ahamiyatiga to‘xtalib o‘tdi.
Shuningdek, "Muftiy Boboxonlar" jamg‘armasi direktori Jamoliddin Boboxonov ham so‘zga chiqib, institutning bosib o‘tgan yo‘lini e’tirof etdi. U o‘z nutqida mazkur dargohning dastlabki kamtarona sharoitlaridan tortib bugungi kungacha erishgan yutuqlarini yodga olib, jamg‘arma va institut o‘rtasidagi izchil hamkorlikni, xususan, "Muftiy Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon" stipendiyasi ta’sis etilgani va yangi o‘quv xonasi jihozlanganini ma’lum qildi.
Tadbir doirasida "Toshkent islom institutining 55 yillik shonli yo‘li" mavzusida o‘tkazilgan maqolalar tanlovi g‘oliblari — ustozlar va talabalar tantanali ravishda taqdirlandi.
Qozon shahrida 20 ta davlatning 32 ta ta’lim muassasasi ishtirokida o‘tkazilgan islom ilmlari va arab tili bo‘yicha xalqaro olimpiadada Toshkent islom instituti talabalari yuqori natijalarni qo‘lga kiritdi. Jumladan, 4-bosqich talabasi Abdulaziz Odiljonov «Islom huquqi — hanafiy mazhabi» yo‘nalishida birinchi o‘rinni, 2-bosqich talabalari Abdulloh G‘ofurov va Mirjalol Abdusalimov esa mos ravishda «Arab tili» hamda «Din asoslari» yo‘nalishlarida uchinchi o‘rinni egalladi.
Ushbu yutuqlari uchun O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari tomonidan Abdulaziz Odiljonovga magistraturaga imtiyozli qabul qilinish taklifi hamda 20 BHM miqdorida pul mukofoti berildi. Shuningdek, uchinchi o‘rin sohiblarining har biriga 10 BHM miqdoridagi pul mukofotlari tantanali ravishda topshirildi.
Tadbir so‘ngida ko‘p yillik xizmatlari va ustozlarning ezgu duolari ijobati sifatida yurtimiz tinchligi va diniy ta’lim rivoji yo‘lida xatmi Qur’onlar va duoyi xayrlar qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
ISHONCHLI VA RASMIY MANBA OBUNA BO'LING
YouTube | Instagram | Facebook