Kuz va qish mavsumlarida immunitetni mustahkamlash masalasi barcha uchun birdek muhim hisoblanadi. Quyida immunitetni oshirishga xizmat qiluvchi ba’zi omilar haqida ma’lumot beramiz.
Tahorat – nafaqat namoz kaliti, balki sog‘liq garovi hamdir. Tahoratning yurak qon tomirlari tizimiga foydasi isbotlangan. Sovuq suvda olingan tahorat organizmni chiniqtiradi. Doimiy og‘iz bo‘shliqlari va burunni tozalash infeksiya paydo bo‘lishini oldini oladi.
Zanjabil – antibakterial, shamollashga qarshi, antimikrob, antiseptik, bakteritsid xususiyatlarga boy. Zanjabil ildizi foydali bo‘lib, uning tarkibida vitamin S va V hamda inson organizmidagi shikastlangan hujayralarni qayta tiklash va “davolash” xususiyatiga ega bo‘lgan retinol bor. Zanjabilning shifobaxshligi asal bilan yanada ta’sirli bo‘ladi.
Asal – organizm immunitetini oshirishda tengi yo‘qdir. Eslatib o‘tamiz, asal va odam organizmining kimyoviy tarkibi o‘xshash. Shamollashni oldini olishda asal va yong‘oq muhim vositadir. Yong‘oqning turli ko‘rinishi bo‘lishi mumkin, faqat bunda muhimi asal va yong‘oq aralashmasi ma’lum kun turishi kerak.
Qora sedana yog‘i – oshqozon ichak faoliyatini yaxshilab, immun tizimini oshiradi. Qora sedana yog‘i ko‘pgina kasallik qo‘zg‘atuvchi bakteriyalarni yo‘q qiladi, qondagi xolesterin miqdorini kamaytiradi va o‘t haydaydi. Yog‘ni profilaktik maqsadda yoki umum mustahkamlovchi vosita sifatida qo‘llash mumkin. Bir kun davomida bir choy qoshiq miqdorida qora sedana yog‘i ichilsa, o‘sha bir qoshiqning o‘zi ham kun davomida quvvat berib, moddalar almashinuvini normallashtiradi.
Hilba – Tabiblar: “Agar odamlar xilbaning foydasini bilishganda edi, uni oltinning bahosiga sotib olishardi”, deb aytishgan. Ingliz olimi Kleber: “Agar barcha dorilarni mezonning bir pallasiga, hilbani ikkinchi pallasiga qo‘ysangiz, mezon teng bo‘ladi”, degan. Virusli infeksiyalar oqibatida isitma ko‘tarilishida, shamollashda xilba urug‘lari foyda beradi. Xilbaning yumshatuvchi xususiyati tufayli uni shamollaganda va balg‘am ko‘chiruvchi vosita sifatida ishlatiladi. U inson organizmmidagi quyuqlashib qolgan shilimshiqlarni yumshatib, ko‘chirib, toksinlarni limfa tizimi orqali yuvib chiqaradi. Shamollagan paytda 500 gr suvga bir osh qoshiq xilba solib, damlab ichish kerak.
Mohira Zufarova
tayyorladi.
Hadisshunoslik ilmida ulug‘ darajaga ko‘tarilgan ajdodlarimiz merosi islom olamida hamisha qadrli sanaladi. Al-Buxoriy, Imom Muslim, Iso at-Termiziy va shu kabi boshqa ilm ahllarining ma’naviy va mantiqiy qarashlari zamonlar oshsa-da, yangi-yangi tadqiqotlarga asos bo‘lib kelmoqda. Shular ichidan “Hadis ilmida amir al-mo‘miniyn” degan sharafli nomga sazovor bo‘lgan Imom al-Buxoriy alohida e’tiborga molik olimdir.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Samarqand viloyatining Payariq tumanida buyuk muhaddis bobomizning majmuasi u kishining islom olamida tutgan yuksak mavqei, salohiyatiga munosib tarzda qaytadan bunyod etildi. Ziyoratchilarga har tomonlama qulay sharoit yaratildi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 19 mart kuni Imom Buxoriy majmuasiga tashrif buyurdi. Darhaqiqat, mazkur majmua chin ma’noda nafaqat Samarqandning, balki yangi O‘zbekistonning durdonasi bo‘lib qad rostladi.
– Imom Buxoriy majmuasi ilgari bir kunda 12 ming ziyoratchiga xizmat ko‘rsatgan bo‘lsa, hozir kuniga 65 ming nafar ziyoratchini qabul qilish quvvatiga ega, – dedi Imom Buxoriy majmuasi direktori Shahobiddin Arziqulov. – Maydoni 45 gektarni tashkil etuvchi majmuada 10 ming kishiga mo‘ljallangan ulkan masjid, ma’muriyat binosi, 154 ustunli, milliy uslubdagi muhtasham ayvon qurildi. Shuningdek, to‘rt yulduzli, uch yulduzli mehmonxonalar, oilaviy mehmon uylari hamda avtoturargoh barpo etildi. Mazkur obyektlar to‘liq kommunikatsiya tarmoqlari bilan ta’minlanib, hududida obodonlashtirish ishlari amalga oshirilgan.
Majmua tarkibida eng ilg‘or axborot texnologiyalari asosida 9 pavilondan iborat noyob innovatsion muzey barpo etildi. U islom olamida muhaddislar sultoni deya e’tirof etilgan Imom Buxoriyning hayoti va ilmiy merosi, islom ma’rifati rivojiga qo‘shgan hissasini namoyon etadi.
Darhaqiqat, islom tarixini, ma’rifatini yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk olimu ulamolarning nomlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi.
– Hadis ilmi haqida gap ketsa, avvalo zaminimizdan yetishib chiqqan ulamolar merosi yodimizga keladi, – dedi Imom Buxoriy jome masjidi imom noibi Muhammadshokir Nasriddinov. – Yoshligidan aql-idrokli, o‘tkir zehnli va ma’rifatga havasi kuchli bo‘lib, turli ilm-fanlarni zo‘r qiziqish bilan egallagan Imom Buxoriy hazratlari o‘n yoshidan boshlab o‘z yurtidagi turli rivoyatchilardan eshitgan hadislarni, shuningdek, Abdulloh ibn al-Muborak va Vakiy kabi olimlarning hadis to‘plamlarini mutolaa qilib, yodlagan, ustozi Shayx Dohiliy bilan hadis rivoyatchilari haqidagi qizg‘in bahslarda qatnashgan. 825 yili o‘n olti yashar al-Buxoriy onasi va akasi Ahmad bilan Hijozga yo‘l oladi. Makka va Madinani ziyorat qilib, o‘z bilimini yanada oshirish maqsadida o‘sha paytda ilm-fanning yirik markazlaridan hisoblangan Damashq, Qohira, Basra, Kufa, Bag‘dod kabi shaharlarda yashaydi. Hadis bilan bir qatorda fiqh ilmidan ham ta’lim oladi, yirik olimlar davrasida ilmiy bahslaru munozaralarda qatnashadi va dars ham beradi. Imom al-Buxoriy hayotining ko‘p qismi xorijiy ellarda, musofirchilikda o‘tadi.
U zotning “Sahihi Buxoriy” kitobi dunyoda tan olingan eng mo‘tabar oltita hadis kitobining biridir. Alloma bobomiz 20 dan ortiq asar yozganlar. Ular to hanuz dinu diyonatimizni mustahkamlash yo‘lida islom ummatiga xizmat qilib kelmoqda. Imom Buxoriy ma’naviy merosi e’tiqodda ulkan ma’noni aks ettiradi. Ul zotning buyuk izlanishlari, bilimi, kamoloti ziyoratchilar, jumladan, yoshlar uchun namuna bo‘lib kelmoqda.
Davlatimiz rahbari ta’kidlaganlaridek, bu dargohni ziyorat qilib, uning ma’naviy muhitidan bahramand bo‘lgan inson, ayniqsa, yoshlar islom dinining asl ma’nosini anglab yetadi, to‘g‘ri yo‘ldan adashmaydi.
Abdulaziz RUSTAMOV,
Yoqub MЕLIBOYEV (video),