Ramazon oyi — nafaqat ruhiy poklanish, balki sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yish, tanani tartibga solish va umumiy sog‘liqni yaxshilash uchun ayni vaqtda yaxshi imkoniyatdir. Bu oyda ro‘za tutish orqali nafsni tiyish, sabr va shukr qilish muhim bo‘lsa, sog‘lom ovqatlanishning ahamiyatini ham unutmaslik kerak. Saharlik va iftorlikda to‘g‘ri ovqatlanish ro‘zani yengil tutish, holsizlik, qon shakarining pasayishi va oshqozon muammolarining oldini olishda muhim rol o‘ynaydi.

Saharlik – ro‘zaga quvvat

Saharlik – kun davomidagi energiya manbai, ro‘zador uchun kun bo‘yi quvvat berib, ro‘zani yengil tutishga yordam beradi. Shuning uchun saharlikni o‘tkazib yuborish organizmga juda katta salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Saharlikda tavsiya etiladigan mahsulotlar:

• Murakkab uglevodlar: Suli yormasi, qora non, grechka, ovqatni sekin o‘ziga singdiradigan uglevodlar.
• Oqsilga boy mahsulotlar: Tuxum, tvorog, qatiq, yogurt va boshqa oqsil manbalari.
• Foydali yog‘lar: Yong‘oq, bodom, chia urug‘i va avokado (qon tomirlari uchun foydali).
• Meva va sabzavotlar: Banan, xurmo, bodring, karam, pomidor (organizmga mineral va vitaminlarni ta’minlaydi).
• Suv: Kun davomida organizm suvga ehtiyoj sezadi, shuning uchun yetarli miqdorda suv ichish kerak.

Saharlikda tavsiya etilmaydigan mahsulotlar:

• Juda sho‘r va achchiq taomlar: Bu chanqoqni kuchaytiradi va ichak faoliyatini buzadi.
• Qovurilgan va yog‘li ovqatlar: Ularning yuqori kaloriyasi ro‘za tutishni qiyinlashtiradi.
• Gazli ichimliklar: Gazli ichimliklar oshqozonni buzadi.

Saharlikni bomdod namoziga yaqin vaqtda, iloji boricha kechiktirib iste’mol qilish sunnat hisoblanadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Saharlikda baraka bor”, deganlar.

Iftorlikni qanday boshlash kerak?

1. 1-3 dona xurmo va suv – bu sunnatga muvofiq bo‘lib, qondagi shakar miqdorini tezda ko‘tarishga yordam beradi va ovqat hazm qilishni yaxshilaydi.
2. Sho‘rva yoki salat – ovqatni yengil ovqatlar bilan boshlash tananing sekinlik bilan qayta tiklanishini ta’minlaydi.

Iftorlikda qo‘llaniladigan qoidalar:

• Birdaniga ko‘p ovqat yemang – Oshqozonning shikastlanishini oldini olish uchun, ovqatni oz-ozdan va ehtiyotkorlik bilan iste’mol qilish kerak.
• Sekin va yaxshilab chaynab ovqatlaning – bu oshqozonga yengillik beradi va ovqatning to‘liq hazm bo‘lishini ta’minlaydi.
• Shirinlik va qovurilgan taomlarni cheklang – ularning kaloriyasi yuqori va tananing sog‘ligini buzadi.
• Iftordan keyin darhol yotib olmang – ovqat hazm bo‘lishini ta’minlash uchun vaqt berish kerak.

Suv ichish tartibi

Ramazon oyida suv ichish rejasiga e’tibor berish juda muhim. Suvsizlanishning oldini olish uchun, iftor va saharlik oralig‘ida 1,5–2 litr suv ichish tavsiya etiladi. Suvni bir yo‘la emas, balki bo‘lib-bo‘lib ichish foydali. Chunki bir vaqtda ko‘p suv ichish oshqozonga og‘irlik qiladi.

To‘g‘ri saharlik va iftorlikning foydali ta’siri

To‘g‘ri tashkil etilgan saharlik va iftorlik:

• Oshqozon-ichak faoliyatini yaxshilaydi – sog‘lom ovqatlanish, hazm qilishni normallashtiradi.
• Ortiqcha vazn yig‘ilishini kamaytiradi – me’yorda ovqatlanish, ortiqcha vaznni yo‘qotishga yordam beradi.
• Qondagi shakar miqdorini me’yorda ushlab turadi.
• Umumiy tetiklikni ta’minlaydi – sog‘lom ovqatlanish jismoniy va ruhiy barqarorlikni saqlashga yordam beradi.

Xulosa

Ramazon – nafsni tiyish, sabr va shukr oyidir. Lekin bu oyda sog‘liqni asrash ham muhim ibodat hisoblanadi. Saharlikni tark etmaslik, iftorlikda me’yorni saqlash va foydali mahsulotlarni tanlash orqali ro‘zani yengil o‘tkazish mumkin.

Shunday ekan, har bir musulmon saodatga erishish uchun nafsni tarbiyalash va sog‘lom turmush tarziga harakat qilishi kerak.

Alloh taolo, har birimizga ro‘zalarimizni qabul qilsin va bizni sog‘lom holda ibodat qilishga muvaffaq aylasin!

Nargiza TUYCHIYEVA,
O‘MI hamshirasi.