Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Noyabr, 2026   |   30 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:44
Quyosh
07:05
Peshin
12:12
Asr
15:27
Shom
17:11
Xufton
18:27
Bismillah
10 Noyabr, 2026, 30 Jumadul avval, 1448

Ibratli dunyo

10.02.2017   19971   2 min.
Ibratli dunyo

Yuz bergan kuchli to‘fondan bir boy kishining barcha mol-dunyosi suvga g‘arq bo‘libdi. Butun boyligi birpasda yo‘q bo‘lganiga chidamagan boy ko‘chalarda faryodu-fig‘on chekib yig‘lab ketayotsa, qarshisidan bir odam chiqib qolibdi:

- Kap-katta odamga yig‘lash nimasi? - deya savol beribdi ajablanib.

- Men yig‘lamay kim yig‘lasin? - debdi u. - Bir zumda hamma mol-mulkimdan ayrilib, faqir-qashshoq bo‘lib qoldim-ku!..

- Ko‘p g‘am chekma, - deya ovutishga tushibdi yo‘lovchi kishi. - Umr yo‘ldoshing bormi?

- Bor, - debdi boy biroz hayron bo‘lib.

- Uning aqlu-hushi, farosati bormi? Boy bir zum o‘ylanib qolibdi va:

- Ha, bu jihatdan baxtiyorman! Farosatli, soliha, har doim kayfiyatimga qarab yashaydigan jufti halolim bor, - debdi boy.

- U holda nega yig‘laysan, ey g‘ofil banda?! Bu dunyoda mato uchun ham ko‘z-yosh to‘kadimi, odam? Saboq uchun bir gap aytay senga, men shunday bir xotinga uylanganmanki, erning qadr-qimmatiga yetmaydi. Sen falokatning nimaligini bilmas ekansan. Agar sen ham aqli kalta, tili uzun, jag‘i tinmas bir xotinga uylangan bo‘lganingda, o‘shanda bilarding haqiqiy falokat nimaligini! Do‘konlaring suvga g‘arq bo‘lgan bo‘lsa, sen sog‘ ekansan-ku, hammasini topasan. Faqat yoningda ko‘nglingdagidek ayoling senga madadkor bo‘lsa, ma’naviy quvvat berib tursa tezda o‘zingni o‘nglab olasan, - debdi, yo‘lovchi.

Xalqimizda "Yaxshi xotin yarim davlat" degan gap bejiz aytilmagan. Darhaqiqat, soliha, oqila ayol faqat jufti halolining emas, butun jamiyatning gultoji hisoblanadi. Chunki, tarbiyasi go‘zal ayol avvalo, ota-onalarini e’zozlaydi, turmush o‘rtog‘ini ardoqlaydi, asosiysi, farzandlariga chiroyli tarbiya berib, jamiyatga komil insonlarni voyaga yetkazib beradi.

TII talabasi

Tojiddinov Abdussomad

Boshqa maqolalar

Keng tarqalgan shubhalarga raddiya

20.02.2026   15788   2 min.
Keng tarqalgan shubhalarga raddiya

Soxta salafiylar shunday da’vo qilishadi: "Ash’ariylar va moturidiylar "Alloh makon va tomondan behojatdir" deyishadi. Agar hech bir makon va tomonda bo‘lmasa, Alloh umuman yo‘q bo‘lib qoladi. Demak, ular yo‘q zotga, ya’ni umuman mavjud bo‘lmagan ilohga ibodat qilishar ekan-da!"

E’tibor bering ular bu yerda kalom ilmini ishlatishyapti.

– Keling, avvalo, kalom ilmiga oid bu ikki atamani ko‘rib chiqamiz:

• «Makon» (المكان) – bu jism (الجسم)ning uzunligi, kengligi va balandligi bilan tavsiflangan bo‘shliq.

• «Tomon» (الجهات) – bu ikki obyekt orasidagi nisbiy tushuncha, agar bu ikki obyekt bo‘lmasa, bu nisbiylik ham yo‘q.

Kalom ilmi, Qur’on va hadis matnlaridan ma’lumki, Alloh bor edi va U bilan birga hech narsa yo‘q edi, ya’ni: olam (العالم): insonlar, jinlar, farishtalar, hayvonlar va o‘simliklar olami, Yer, osmonlar, Arsh va boshqa hamma narsa Alloh borligida mavjud bo‘lmagan. 

Shunday qilib, agar U zotdan makon va tomonni inkor qilish Uning mavjudligini inkor qilishga olib kelsa, demak, bu mantiqqa ko‘ra, olam yaratilishidan oldin Alloh ham yo‘q bo‘lgani kelib chiqadi.

— Ikkinchidan, nimanidir paydo qilish uchun makon va tomon bo‘lishi shart emas. Masalan:

1. Zayd Makka shahrida yashaydi.
2. Makka Arabiston yarim orolida, ya’ni Yerda joylashgan. 
3. Yer Quyosh tizimida joylashgan.
4. Quyosh tizimi «Somon yo‘li» galaktikasida.
5. Somon yo‘li koinotda joylashgan.

Lekin koinot qayerda joylashgan? Hech qayerda. Shunday ekan, biz koinot mavjud emas, deb ayta olamizmi? Tabiiyki yo‘q.

Xulosa, "salafiylar"ning yuqoridagi da’volari mutlaqo asossizdir.
 

Ko‘kaldosh o‘rta maxsu islom bilim yurti xodimi

Rustam Oxunjonov tayyorladi