Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Noyabr, 2026   |   1 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:45
Quyosh
07:06
Peshin
12:12
Asr
15:26
Shom
17:10
Xufton
18:26
Bismillah
11 Noyabr, 2026, 1 Jumadul soni, 1448

Ibratli dunyo

10.02.2017   20133   2 min.
Ibratli dunyo

Yuz bergan kuchli to‘fondan bir boy kishining barcha mol-dunyosi suvga g‘arq bo‘libdi. Butun boyligi birpasda yo‘q bo‘lganiga chidamagan boy ko‘chalarda faryodu-fig‘on chekib yig‘lab ketayotsa, qarshisidan bir odam chiqib qolibdi:

- Kap-katta odamga yig‘lash nimasi? - deya savol beribdi ajablanib.

- Men yig‘lamay kim yig‘lasin? - debdi u. - Bir zumda hamma mol-mulkimdan ayrilib, faqir-qashshoq bo‘lib qoldim-ku!..

- Ko‘p g‘am chekma, - deya ovutishga tushibdi yo‘lovchi kishi. - Umr yo‘ldoshing bormi?

- Bor, - debdi boy biroz hayron bo‘lib.

- Uning aqlu-hushi, farosati bormi? Boy bir zum o‘ylanib qolibdi va:

- Ha, bu jihatdan baxtiyorman! Farosatli, soliha, har doim kayfiyatimga qarab yashaydigan jufti halolim bor, - debdi boy.

- U holda nega yig‘laysan, ey g‘ofil banda?! Bu dunyoda mato uchun ham ko‘z-yosh to‘kadimi, odam? Saboq uchun bir gap aytay senga, men shunday bir xotinga uylanganmanki, erning qadr-qimmatiga yetmaydi. Sen falokatning nimaligini bilmas ekansan. Agar sen ham aqli kalta, tili uzun, jag‘i tinmas bir xotinga uylangan bo‘lganingda, o‘shanda bilarding haqiqiy falokat nimaligini! Do‘konlaring suvga g‘arq bo‘lgan bo‘lsa, sen sog‘ ekansan-ku, hammasini topasan. Faqat yoningda ko‘nglingdagidek ayoling senga madadkor bo‘lsa, ma’naviy quvvat berib tursa tezda o‘zingni o‘nglab olasan, - debdi, yo‘lovchi.

Xalqimizda "Yaxshi xotin yarim davlat" degan gap bejiz aytilmagan. Darhaqiqat, soliha, oqila ayol faqat jufti halolining emas, butun jamiyatning gultoji hisoblanadi. Chunki, tarbiyasi go‘zal ayol avvalo, ota-onalarini e’zozlaydi, turmush o‘rtog‘ini ardoqlaydi, asosiysi, farzandlariga chiroyli tarbiya berib, jamiyatga komil insonlarni voyaga yetkazib beradi.

TII talabasi

Tojiddinov Abdussomad

Boshqa maqolalar

Rasululloh ﷺning davo izlashlari

13.02.2026   17402   4 min.
Rasululloh ﷺning davo izlashlari

1. Nabiy sollallohu alayhi vasallamning davo izlashlari:

Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ehromdalik paytlarida boshlari qattiq og‘riganda qon oldirdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).

Ali karramallohu vajhahu aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallamni namoz o‘qiyotgan paytlarida chayon chaqib oldi. Namozni tugatganlaridan so‘ng: “Bu chayonga Allohning la’nati bo‘lsin! Namoz o‘quvchini ham, boshqani ham qo‘ymaydi”, dedilar. Keyin suv va tuzni u(yara)ning ustiga surta boshladilar va “Kafirun”, “Ixlos”, “Falaq” va “Nos” suralarini o‘qidilar” (Haysamiy, Tabaroniy rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga vahiy nozil bo‘lsa, boshlari og‘rir edi. Shunda unga hina bog‘lardilar” (Haysamiy rivoyati).

Hishom ibn Urva ibn Zubayr aytadi: “Urva Oisha roziyallohu anhoga shunday der edi: “Ey onajon, men sizni fahmingizdan ajablanmayman. “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ayollariva Abu Bakrning qizi” deyman. Men arab kunlari(tarixi) haqidagi she’rlarni bilishingizdan ham ajablanmayman. Abu Bakrning qizi, eng bilimdon, yoki insonlarning eng bilimdoni deyman”. Lekin tibni bilishigizga hayratda qolaman. Uni qanday, qayerdan (bilgansiz). (Roviy) aytadi: Oisha onamiz uning yelkasiga qoqib: “Ey, Uriya Rasululloh sollallohu alayhi vasallam umrlarining so‘ngi paytida yoki umrlarining oxirida mening oldimda bemor bo‘lgandilar. U zotning oldilariga turli joylardan arab elchilari kelib turardi. U zot og‘irlashib qolardilar. Men muolaja qilardim. (tibni bilishim) Shu tufayli” dedilar (Imom Ahmad rivoyati).

Ushbu hadislar umumiy tarzda davolanish Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sunnatlari, tutgan yo‘llari ekanini ekanini ifodalaydi. U zot alayhissalomga bemorlik yetsa, Qur’on va duolar o‘qib o‘zlariga dam solish bilan birga shifoning zohiriy sabablarini ham qilganlar.

2. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam boshqalarni davolaganlari yoki dori ichishni tavsiya qilganlari:

Sa’d ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhu aytadilar: “Qattiq kasal bo‘lib qolgan edim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam meni ko‘rgani keldilar. Qo‘llarini ko‘kragim orasiga qo‘ygan edilar, yuragimda uni muzdek (taftini) his qildim. Shunda menga:“Sen yuragi kasal kishisan. Saqif inisi Horis ibn Kaldaning oldiga bor. U tabiblik qiladigan kishi. Ungabuyurgin, Madina ajvasi[1]dan yetti dona qurutilganini olib, danagi bilan urib (maydalab) so‘ngra uni surtsin”, dedilar (Imom Muslim rivoyati).

Jobir roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ubay ibn Ka’bning oldiga tabibni jo‘natdilar. Tabib uning tomirini kesib, so‘ng uni kuydirdi (Imom Muslim rivoyati).

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Ummu Salama Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan hijoma qildirish uchun ruxsat so‘radilar. Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam unga Abu Tiybaga uni hijoma qilib qo‘yishini buyurdilar”. (Roviy) Aytadi: “O‘ylashimcha, u Ummu Salamaning emikdosh inilari yoki balog‘atga yetmagan bola bo‘lgan”(Imom Muslim rivoyati).

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Isitma jahannam(issiqlari)dan chiquvchidir. Uni suv bilan sovutinglar”,deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Mazkur hadislar qalblar tabibi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ummatlarini ruhiy tarbiya qilish bilan cheklanib qolmay, ularning tanalaridagi dardlarini ham davolaganlari va zarur tavsiyalarni berganlarini ko‘rsatadi. Yana boshqa ko‘plab hadisi shariflarda turli holatlarda bir necha sahobalar u zotning huzurlarida darlariga shifo topganlari bayon qilingan.


Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan


[1]Madinadagi mevasi yumshoq sifatli xurmo daraxti.