Bandalarini O‘zining muqaddas, mo‘jiz Kalomini o‘qishni o‘rganish baxtiga musharraf etgan Alloh taologa behad hamdu sanolar bo‘lsin.
O‘z ummatlariga: «Sizlarning eng yaxshilaringiz Qur’onni o‘rganib, uni boshqalarga o‘rgatganingizdir» deya, ularni ushbu Kalomi Rabboniyning ta’limiga targ‘ib qilgan va bunda o‘zi eng go‘zal namuna bo‘lgan Nabiyimiz Muhammad mustafoga Allohnig salotu salomlari bo‘lsin.
Alloh taolo: Albatta, u Qur’oni karimdirki, (u) yashirin Kitobda (Lavhul-mahfuzda) dir. Uni (Qur’onni) tahoratli kishilardan o‘zgalar ushlamaslar, degan. ( Voqia surasi 77-79).
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ : كُنَّا مَعَ سَلْمَانَ فَخَرَجَ فَقَضَى حَاجَتَهُ ، ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ : يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَوْ تَوَضَّأْتَ لَعَلَّنَا أَنْ نَسْأَلَكَ عَنْ آيَاتٍ. قَالَ : إِنِّى لَسْتُ أَمَسُّهُ ، إِنَّمَا لاَ يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ. فَقَرَأَ عَلَيْنَا مَا شِئْنَا.
Abdurrahmon ibn Yazid hikoya qiladilar: Biz Salmom (roziyallohu anhu) bilan birga edik. U bizni yonimizdan turib, chiqib ketdi va hojatini qilib keldi. Men ey Abu Abdulloh tahorat qildingizmi? Biz Allohning kalomidan so‘ramoqchi edik dedim. U men Mus'hafni ushlamayman, uni poklanganlar ushlaydi dedi. Va bizga so‘ragan oyatlarimizni tilovat qildi.(Bayhaviy va Doraqutniy rivoyati).
قَالَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَمَسُّ الْقُرْآنَ إِلاَّ طَاهِرٌ
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Quronni faqatgina tahoratli kishigina ushlaydi”, deganlar .( Termiziy, Ibn Hibbon, Hokim va Sunani Dorimiy 447-hadis).
روي ابن عمر أن النبي صلى الله عليه وسلم كان ينهى الحائض والجنب عن قراءة القرآن
Ibn Umar roziyallohu anhu rivoyat qiladi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Xayz va junub holatdagi kishini Quronni tilovat qilishdan qaytargan”, edilar .( Mabsut Saraxsiy 3-juz 301-sahifa).
Qur’oni Karimni junub, hayz, nifos va tahoratsiz holdagilar ushlashi mumkin emas. Faqat Qur’oni karimning tashidan unga yopishmagan narsa ila ushlashlari joiz. Ular butun bir oyati karima yozilgan qog‘ozni ham ushlashlari durust emas.
Ba’zi ulamolar: balog‘atga yetmagan bolalar Qur’onni o‘rganayotgan vaqtlarida yengil tahoratsiz ushlashlarini joiz deganlar. Agar ta’lim beruvchi junub, hayz, nifos va tahoratsiz holda bo‘lsa, Ana shu holatlarda Kalomullohni ushlamasdan so‘zma-so‘z o‘qish ila ta’lim beradi.
Toshkent islom instituti 4-kurs talabasi
Tojiddinov Abdussomad Abdulbosit o‘g‘li
Britaniyaning “Em Insight” jurnalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Nashrda yozilishicha, O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi tomonidan tashkil etilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi xorijlik OAVda katta qiziqish uyg‘otgan.
Raqamli platformalar, sun’iy intellekt va axborot xurujlari avj olgan hozirgi zamonda ommaviy axborot vositalarining mamlakatlar, madaniyatlar va sivilizatsiyalar haqidagi tasavvurlarni shakllantirishdagi o‘rni tobora ortib bormoqda.
Maqolada ta’kidlanishicha, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Mirzo Ulug‘bek kabi jahon ilm-fani rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlar yurti bo‘lmish O‘zbekiston bu kabi global muhokamalar uchun eng maqbul maydondir.
Qatarning “The Peninsula” gazetasi mas’ul muharriri Muhammad Osmon forumning raqamli axborot asridagi ahamiyatiga to‘xtalib, Imom Buxoriyning hadislarni to‘plash va ularning haqqoniyligini tekshirishdagi qat’iy yondashuvini tilga oldi.
U ushbu metodologiyani manbalarni chuqur o‘rganish va verifikatsiya qilishning o‘chmas namunasi deb atadi va bu tamoyillar feyk xabarlar hamda sun’iy intellekt mahsulotlari ko‘paygan hozirgi davrda juda ahamiyatli ekanini bildirdi.
O‘zbekiston Milliy axborot agentligi muharriri O‘tkir Alimov forumning Mustaqillikning 35 yilligi ostonasida o‘tkazilayotganiga e’tibor qaratgan. U 50 mamlakatdan 300 ga yaqin OAV vakillarining Toshkentda jamlangani O‘zbekistonning sivilizatsiyalar chorrahasi sifatidagi o‘rni ortib borayotganidan dalolat berishini ta’kidladi.
Maqolada Toshkentdagi xalqaro mediaforum jurnalistika mas’uliyati, tarixiy tadqiqotlar chuqurligi va zamonaviy texnologiyalar imkoniyatlarini birlashtirgan holda Islom sivilizatsiyasini yangi, zamonaviy qiyofada dunyoga tanitishga xizmat qilishi bayon etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati