رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ " يأتي في آخر الزمان أناس من أمتي يأتون المساجد يقعدون فيها حلقاً ذكرهم الدنيا وحب الدنيا لا تجالسوهم ، فليس لله بهم حاجة " .
Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Oxir zamonda shunday ummatimdan bo‘lgan bir qavm keladiki, masjidlarda xalqa qilib o‘tirishadi. Dunyo so‘zlarini gapiradilar, chunki ular dunyoni yaxshi ko‘radilar. Ular bilan o‘tirmanglar! Chunki Alloh ulardan behojatdir” dedilar.
عن ابن عباس قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- :« الكلام في المسجد يأكل الحسنات كما تأكل النار الحطب ».
Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Masjidda gapirilgan dunyoviy gap (qadam bosib kelgan) savob amallarini barchasini yeydi, olov o‘tinni yegani kabi” dedilar.
عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِىِّ -صلى الله عليه وسلم- قَالَ « إِنَّ لِلْمُنَافِقِينَ عَلاَمَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا تَحِيَّتُهُمْ لَعْنَةٌ وَطَعَامُهُمْ نُهْبَةٌ وَغَنِيمَتُهُمْ غُلُولٌ وَلاَ يَقْرَبُونَ الْمَسَاجِدَ إِلاَّ هَجْراً وَلاَ يَأْتُونَ الصَّلاَةَ إِلاَّ دَبْراً مُسْتَكْبِرِينَ لاَ يَأْلَفُونَ وَلاَ يُؤْلَفُونَ خُشُبٌ بِاللَّيْلِ صُخُبٌ بِالنَّهَارِ ».
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Munofiqlarning bir nechta belgilari borki o‘shalar bilan taniladilar: salomlari la’natga xos, taomlari birovni norozi qilib tortib olingan, to‘dalab qo‘ygan g‘animatlari haromdan, masjidga kelsalarda faqat bir namozxonni g‘iybat qilish uchun yoki masjidagilarni so‘kish uchun va behayo so‘zlarni aytishlik uchun keladilar. Namozni kechiktirib kibrlanib o‘qiydilar. Ularning do‘sti ham yo‘q, birov bilan do‘stlashmaydilar ham. Xuftonda taxtaday qotib uxlab qoladilar, bomdodda esa baqir-chaqir qilib bahslashib turadilar” dedilar.
عن ابن مسعود قال: قال رسول اللّه صلى الله عليه وسلم: " قال الله عز وجل في بعض الكتب: إن بيوتي في أرضي المساجد وإن زواري فيها عمارها فطوبى لعبد تطهر في بيته ثم زارني في بيتي فحق على المزور أن يكرم زائره "
Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taolo ba’zi (nozil qilgan) kitoblarida shunday so‘zlarni dedi: “Masjidlar yerdagi mening uylarimdir. Undagi meni ziyoratchilarim esa, masjidga 5 vaqt namoz uchun keluvchilaridir. Baxt bo‘lsin shunday bandagaki, uyidan chiroyli xushbo‘ylanib chiqadi-da, mening uyimga Meni ziyorat qilish uchun keladi. Endi mezbonning bo‘ynidagi haq shuki, o‘z mehmonini ikrom qilishligidir”
Mavlono Jaloliddin Rumiy deydilar:
Agar Xoja shavad az banda roziy,
Ba u yor hast istiqboli moziy.
Shavad ay banda gar mavlo baozor,
Hamma dar har du olam az tu bezor.
Agar Hudo bandadan rozi bo‘lsa,
Kelajakda unga do‘st bo‘lgay.
Gar Hudo bandadan bo‘lsa norozi,
Ikki olamda hamma sendan bezor.
Alloh taolo bizlarni masjidga savob umidida borib gunohlar orttirib qaytishimizdan o‘zi asrasin.
Toshkent islom instituti 4-kurs talabasi
Tojiddinov Abdussomad Abdulbosit o‘g‘li
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida O‘zbekiston va Indoneziyaning yetakchi ilmiy-ta’lim muassasalari vakillari ishtirokida «Islomiy merosni qayta jonlantirish: zamonaviy musulmon dunyosida aqidaviy o‘zlik, ma’naviy mo‘tadillik va ekologik amaliyot» mavzusida xalqaro ilmiy seminar bo‘lib o‘tdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Seminar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi hamda Indoneziyaning LPTNU–PBNU, UNUSIA, UNU Yogyakarta, UNUGIRI va IPMAFA kabi nufuzli ilmiy-ta’lim muassasalari hamkorligida tashkil etildi.
Anjumanda Imom Moturidiyning boy ilmiy merosi, moturidiylik ta’limotidagi aqidaviy masalalari, diniy tafakkur, ma’naviy mo‘tadillik, shuningdek, islomiy merosning zamonaviy jamiyatdagi ahamiyatiga bag‘ishlangan ilmiy ma’ruzalar taqdim etildi.
Xususan, indoneziyalik tadqiqotchi doktor Sahal Mahfudh Imom Moturidiyning «Ta’vilot al-Qur’on» asaridagi qiroat talqinlarining lingvistik xususiyatlari hamda ularning aqidaviy va fiqhiy yondashuvlarga ta’siriga bag‘ishlangan tadqiqotini taqdim etdi.
Doktor Sahal Mahfudh O‘zbekiston bilan yo‘lga qo‘yilgan ilmiy hamkorlikka alohida to‘xtalib, shunday dedi:
«O‘zbekiston islom ilmlari, xususan, Imom Moturidiy merosini o‘rganish bo‘yicha katta ilmiy salohiyatga ega. O‘zbekistonlik olimlar bilan hamkorlikda olib borilayotgan tadqiqotlar bizga yangi ilmiy manbalar bilan ishlash, turli yondashuvlarni o‘rganish va tajriba almashish imkonini bermoqda. Bunday ilmiy muloqot O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasidagi akademik aloqalarni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi, deb ishonamiz».
Shuningdek, doktor Nur Hidaya, Ls., M.A. Imom Moturidiyning «Kitob at-Tavhid» asari asosida aqidaviy o‘zlikning shakllanishi, turli qarashlar bilan ilmiy muloqot olib borish uslubi hamda asardagi nazariy yondashuvlar xususida ma’ruza qildi.
Doktor Nur Hidaya:
«O‘zbekistonda Imom Moturidiy va boshqa buyuk allomalar merosini o‘rganishga qaratilayotgan e’tibor bizda katta taassurot qoldirdi. Ayniqsa, o‘zbekistonlik hamkasblarimiz bilan bevosita ilmiy muloqot qilish, manbalar ustida birgalikda ishlash va fikr almashish tadqiqotlarimiz uchun muhim ahamiyatga ega. O‘zbekiston va Indoneziya olimlari o‘rtasidagi bunday hamkorlik kelgusida qo‘shma tadqiqotlar va ilmiy loyihalarni amalga oshirish uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qiladi».
Seminar davomida, shuningdek, Moturidiy va Muhosibiy merosida ma’naviy mo‘tadillik, O‘zbekiston va Indoneziya musulmon merosida ekologik tafakkur, tarixiy meros va zamonaviy amaliyotning o‘zaro bog‘liqligiga oid tadqiqotlar ham muhokama qilindi.
Mazkur xalqaro seminar O‘zbekiston va Indoneziya olimlari o‘rtasidagi ilmiy aloqalarni yanada mustahkamlash, Imom Moturidiy merosini zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida chuqur tadqiq etish, tajriba almashish hamda qo‘shma ilmiy izlanishlar ko‘lamini kengaytirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati