رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ " يأتي في آخر الزمان أناس من أمتي يأتون المساجد يقعدون فيها حلقاً ذكرهم الدنيا وحب الدنيا لا تجالسوهم ، فليس لله بهم حاجة " .
Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Oxir zamonda shunday ummatimdan bo‘lgan bir qavm keladiki, masjidlarda xalqa qilib o‘tirishadi. Dunyo so‘zlarini gapiradilar, chunki ular dunyoni yaxshi ko‘radilar. Ular bilan o‘tirmanglar! Chunki Alloh ulardan behojatdir” dedilar.
عن ابن عباس قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- :« الكلام في المسجد يأكل الحسنات كما تأكل النار الحطب ».
Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Masjidda gapirilgan dunyoviy gap (qadam bosib kelgan) savob amallarini barchasini yeydi, olov o‘tinni yegani kabi” dedilar.
عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِىِّ -صلى الله عليه وسلم- قَالَ « إِنَّ لِلْمُنَافِقِينَ عَلاَمَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا تَحِيَّتُهُمْ لَعْنَةٌ وَطَعَامُهُمْ نُهْبَةٌ وَغَنِيمَتُهُمْ غُلُولٌ وَلاَ يَقْرَبُونَ الْمَسَاجِدَ إِلاَّ هَجْراً وَلاَ يَأْتُونَ الصَّلاَةَ إِلاَّ دَبْراً مُسْتَكْبِرِينَ لاَ يَأْلَفُونَ وَلاَ يُؤْلَفُونَ خُشُبٌ بِاللَّيْلِ صُخُبٌ بِالنَّهَارِ ».
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Munofiqlarning bir nechta belgilari borki o‘shalar bilan taniladilar: salomlari la’natga xos, taomlari birovni norozi qilib tortib olingan, to‘dalab qo‘ygan g‘animatlari haromdan, masjidga kelsalarda faqat bir namozxonni g‘iybat qilish uchun yoki masjidagilarni so‘kish uchun va behayo so‘zlarni aytishlik uchun keladilar. Namozni kechiktirib kibrlanib o‘qiydilar. Ularning do‘sti ham yo‘q, birov bilan do‘stlashmaydilar ham. Xuftonda taxtaday qotib uxlab qoladilar, bomdodda esa baqir-chaqir qilib bahslashib turadilar” dedilar.
عن ابن مسعود قال: قال رسول اللّه صلى الله عليه وسلم: " قال الله عز وجل في بعض الكتب: إن بيوتي في أرضي المساجد وإن زواري فيها عمارها فطوبى لعبد تطهر في بيته ثم زارني في بيتي فحق على المزور أن يكرم زائره "
Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taolo ba’zi (nozil qilgan) kitoblarida shunday so‘zlarni dedi: “Masjidlar yerdagi mening uylarimdir. Undagi meni ziyoratchilarim esa, masjidga 5 vaqt namoz uchun keluvchilaridir. Baxt bo‘lsin shunday bandagaki, uyidan chiroyli xushbo‘ylanib chiqadi-da, mening uyimga Meni ziyorat qilish uchun keladi. Endi mezbonning bo‘ynidagi haq shuki, o‘z mehmonini ikrom qilishligidir”
Mavlono Jaloliddin Rumiy deydilar:
Agar Xoja shavad az banda roziy,
Ba u yor hast istiqboli moziy.
Shavad ay banda gar mavlo baozor,
Hamma dar har du olam az tu bezor.
Agar Hudo bandadan rozi bo‘lsa,
Kelajakda unga do‘st bo‘lgay.
Gar Hudo bandadan bo‘lsa norozi,
Ikki olamda hamma sendan bezor.
Alloh taolo bizlarni masjidga savob umidida borib gunohlar orttirib qaytishimizdan o‘zi asrasin.
Toshkent islom instituti 4-kurs talabasi
Tojiddinov Abdussomad Abdulbosit o‘g‘li
Qatarning “Al Jazeera” telekanali o‘z portalida Samarqand haqida maqola e’lon qilib, unda shaharni Ipak yo‘lining durdonasi hamda islom ilm-fani, madaniyati va me’morchiligining muhim markazi sifatida taqdim etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Material muallifi islom sivilizatsiyasiga bag‘ishlangan xalqaro mediaforum doirasida O‘zbekistonga tashrif buyurgan jurnalistlar, akademiklar va blogerlar guruhi tarkibida Toshkentdan Samarqandga tezyurar poyezdda yo‘l olgan.
Safarning asosiy obyektlaridan biri yaqinda qayta ta’mirlanib, foydalanishga topshirilgan Imom Buxoriy majmuasi bo‘ldi. Uning tarkibiga 10 ming kishilik masjid, buyuk hadisshunosning hayoti va ilmiy safarlariga bag‘ishlangan muzey, uning maqbarasi hamda Hadis ilmi instituti kiradi.
Muzeyga alohida e’tibor qaratilgan bo‘lib, u yerda “Sahih al-Buxoriy”ning qadimiy qo‘lyozmalari, Qur’oni karimning noyob nusxalari, olimning ilmiy safarlari xaritasi, shuningdek, uning ustozlari va shogirdlari haqidagi ma’lumotlar o‘rin olgan. Muzeyda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Imom Buxoriy ko‘p yillik safarlari davomida 600 mingga yaqin hadis to‘plagan bo‘lib, ulardan 7,2 mingtasi uning mashhur asariga kiritilgan.
Maqolada, shuningdek, 2018 yilda ochilgan Hadis ilmi maktabi haqida ham so‘z yuritiladi. Bu yerda talabalar besh yil davomida Imom Buxoriy va boshqa muhaddislarning merosini hamda oltita mashhur hadislar to‘plamini atroflicha o‘rganadilar.
Nashrda markaziy o‘rinni Ulug‘bek, Sherdor va Tillakori madrasalari joylashgan Registon maydoni egallaydi. “Al Jazeera” ularning me’moriy ahamiyati hamda Samarqandning ilmiy va madaniy rivojlanish tarixi bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi.
Muallif, shuningdek, Amir Temur, uning farzandlari va nabiralari dafn etilgan Go‘ri Amir maqbarasi, Mirzo Ulug‘bek rasadxonasi va Temuriylar sulolasi vakillarining maqbaralari joylashgan Shohi Zinda majmuasini ham ziyorat qilgan.
Materialning yakuniy qismida Samarqand Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo yo‘llari bilan bog‘liq qadimiy sivilizatsiyalar va madaniyatlar tutashgan shahar sifatida ta’riflanadi. Muallifning baholashicha, shaharning tarixiy merosi uning zamonaviy taraqqiyoti bilan uyg‘unlashib, avlodlar va madaniy an’analar o‘rtasidagi bog‘liqlikni saqlab kelmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati