Sayt test holatida ishlamoqda!
02 Aprel, 2026   |   13 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:32
Asr
16:57
Shom
18:53
Xufton
20:07
Bismillah
02 Aprel, 2026, 13 Shavvol, 1447

Yolg‘iz otalar

05.01.2017   8818   3 min.
Yolg‘iz otalar

Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi: «Rab­bingiz, Uning O‘zigagina ibodat qilishingizni hamda ota-onaga yaxshilik qilishni amr etdi. (Ey inson!) Agar ularning biri yoki har ikkisi huzuringda keksalik yoshiga yetsalar, ularga “uf!.. ” dema va ularni jerkima! Ularga (doimo) yoqimli so‘z ayt!» (Isro, 23).

Shokir ota ayoli Huriniso aya bilan baxtli hayot kechirdi. Farzandlarining barchasi hayotda o‘z o‘rnini topdi... Nevaralar ham birin-ketin voyaga yeta boshlashdi. Nevara kelin, nevara kuyov ko‘raman deb turgan payt Huriniso aya xastalanib, bandalikni bajo keltirdi.
Farzandlari onasining hamma ma’rakalarini o‘tkazishdi. Eng nufuzli to‘yxonalarda yuz kilolab oshlar damlandi. Ammo bularning hech biri Shokir otaning ko‘nglini yoritmadi. Uydagi har bir narsa ayolini eslatar, xotiralarini uyg‘otardi. O‘zi yolg‘iz qolsa, ancha vaqtgacha ko‘ziga uyqu kelmasdi. Keyingi paytlarda qon bosimi ko‘tariladigan bo‘lib qoldi. Eng qimmat dorilar ham, mohir shifokorlar ham dardini aritolmasdi.
           Otasining yolg‘izlikdan qiynalayotgani, kun sayin so‘lib borayotganini ko‘rgan kichik o‘g‘il bir kuni asta gap boshladi:
– Gapni nimadan boshlasam ekan?.. Onamni  hammamiz juda yaxshi ko‘rardik. Biroq taqdir ekan! Nima ham qilardik? Endi biz uchun muhimi – sizning borligingiz, salomatligingiz! Kim nima desa desin, menga sizning sog‘ligingiz, xotirjamligingiz kerak. Rozi bo‘lsangiz, soliha bir ayolni topib, nikohlab qo‘ysak?!
Shokir otaning ko‘zida yosh ko‘rindi. Kechagina do‘sti Turg‘un ham shu haqida gapirgandi. Erkak kishi keksayganida bir dardkashga muhtoj bo‘lib qolar ekan.
         “O‘g‘lim, boringga shukr, rahmat!” – deya oldi ota.
Kichik o‘g‘il otasini uylantirish haqida akasi va singlisiga maslahat solganida, katta janjal ko‘tarildi.

– Otam senga og‘irlik qilyaptimi?

– Uy-joyga ega chiqadigan kerakmi senga?

– Onamni sen unutgan bo‘lsang unutgandirsan, bizlar unutganimiz yo‘q!
           Shokir otaning dili qattiq og‘ridi, ko‘zlari namlandi. Aslida, onasining xotirasini aziz tutish haqida bong urayotgan shu farzandlar, onasi xastalanganda unga siltab muomala qilgan, qarashni malol olgan edilar. Ammo onaning vafotidan ke­yin ma’rakalarni el ko‘ziga, men farzandlik burchimni a’lo darajada bajarib qo‘ydim, deb o‘zini ko‘rsatish uchun dabdaba bilan o‘tkazayotgan edilar.

 Yaxshilikni inson tirikligida qilish kerakligini hamma biladi-yu, ammo... Ota-onasi, yaqinlari o‘tib ketgan insonlarning ko‘pchiligi marhumlarning ruhi shod bo‘lishi uchun qozon-qozon osh berishni o‘ylab yurishadi-yu, yolg‘iz qolgan ota yoki onaning, jigarlarning, tiriklarning g‘amini yeyish, qalbiga quloq solish xayoliga kelmaydi. Bu qanday bedodlikki, yolg‘izlanib qolgan, ertalab uyg‘onamanmi, yo‘qmi, deb tong ottirayotgan keksalarning hayotini boshiga yolg‘izlik tushmagan, qalbi yarimlik ko‘rmagan farzandlar hal qilsa!..        

Ularga otalar, onalar hayotini hal qilish huquqini kim berdi?!
Yolg‘iz keksalarning ko‘ngliga qarab, ular xohlasalar, yana turmush qurishlarini bir og‘iz aytib o‘tish farzandlardan lozimdir.
Bunday keksalarning taomini hozirlash, kiyim-kechagini but qilish bilan ularning yarim ko‘ngli to‘lib qolmaydi. Ularga bir hamdard, hamroh kerak.
 

Munira ABUBAKIROVA,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi mutaxassisi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Zamonaviy ilmlarni egallash davr talabi

11.02.2026   1911   2 min.
Zamonaviy ilmlarni egallash davr talabi

Bugungi tez o‘zgarayotgan mehnat bozorida to‘g‘ri kasb tanlash moddiy farovonlik, shu bilan birga ikki dunyo saodatiga erishish yo‘lidir. Islom dinida halol kasb bilan shug‘ullanish yuqori baholanadi. Muqaddas dinimizda kasb-hunar egallashga katta e’tibor qaratilgan.

Qur’oni Karimda shunday marhamat qilinadi: “Namoz tugagandan so‘ng yer yuziga tarqaling va Allohning fazlidan (rizq) izlang...” (Juma surasi, 10-oyat).

Bu oyat musulmon kishi ibodatda hamda rizq izlashda, kasb-hunar bilan jamiyatga foyda keltirishda ham faol bo‘lishi kerakligini ko‘rsatadi.

Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom dedilar: “Hech bir inson o‘z qo‘li bilan mehnat qilib topgan taomidan ko‘ra yaxshiroq taom yemagan” (Imom Buxoriy rivoyati).

Bugungi kunda yoshlar IT, muhandislik, tibbiyot va hunarmandchilik kabi sohalarni puxta egallashlari lozim. Zero, kuchli mutaxassis bo‘lish millatning yuksalishiga xizmat qilish demakdir.

Misol uchun, axborot texnologiyalari sohasini egallash yuqori daromadli kasb hamda ulkan ajr-savoblarga sabab bo‘luvchi vositasi hamdir. Yoshlarni bu sohaga yo‘naltirish jamiyatga ko‘p manfaat keltiradi.

Bugungi kunda millionlab insonlar islom haqidagi ma’lumotlarni internetdan izlamoqda. Dasturchilar tomonidan yaratilgan sifatli veb-saytlar, mobil ilovalar (Qur’on qiroatlari, hadis to‘plamlari, namoz vaqtlari) insonlarning ibodatlarini osonlashtirishga va to‘g‘ri bilim olishiga xizmat qiladi. Internetdagi noto‘g‘ri ma’lumotlarga qarshi faqat kuchli bilim va zamonaviy media-texnologiyalar bilan kurashish mumkin.

Avvallari bir hadisni o‘rganish uchun oylab yo‘l yurilgan bo‘lsa, bugungi kunda dasturchilar yaratgan elektron kutubxonalar va qidiruv tizimlari soniyalar ichida kerakli ma’lumotni topish imkonini beradi. Bu esa “Ilm talab qilish har bir musulmonga farzdir” degan hadisga amal qilishni yengillashtiradi.

Onlayn xayriya platformalari, zakot hisoblagichlar va ijtimoiy yordam ilovalari orqali muhtojlarga yordam berish jarayoni shaffof va tezkor bo‘ldi. Bu sohada xizmat qilgan dasturchi ham xayriya qiluvchi kabi savobga sherik bo‘ladi.

Yosh dasturchining klaviaturadagi har bir bosgan tugmasi, agar u ezgu maqsadda bo‘lsa, ajr-savob yoziladigan xayrli amalga aylanishi mumkin. "Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq" deyilgan naql zamirida ham davrning ilg‘or ilmlarini egallab, uni ezgulikka xizmat qildirish g‘oyasi yotadi.

T.Azimov

Maqolalar