Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi: «Rabbingiz, Uning O‘zigagina ibodat qilishingizni hamda ota-onaga yaxshilik qilishni amr etdi. (Ey inson!) Agar ularning biri yoki har ikkisi huzuringda keksalik yoshiga yetsalar, ularga “uf!.. ” dema va ularni jerkima! Ularga (doimo) yoqimli so‘z ayt!» (Isro, 23).
Shokir ota ayoli Huriniso aya bilan baxtli hayot kechirdi. Farzandlarining barchasi hayotda o‘z o‘rnini topdi... Nevaralar ham birin-ketin voyaga yeta boshlashdi. Nevara kelin, nevara kuyov ko‘raman deb turgan payt Huriniso aya xastalanib, bandalikni bajo keltirdi.
Farzandlari onasining hamma ma’rakalarini o‘tkazishdi. Eng nufuzli to‘yxonalarda yuz kilolab oshlar damlandi. Ammo bularning hech biri Shokir otaning ko‘nglini yoritmadi. Uydagi har bir narsa ayolini eslatar, xotiralarini uyg‘otardi. O‘zi yolg‘iz qolsa, ancha vaqtgacha ko‘ziga uyqu kelmasdi. Keyingi paytlarda qon bosimi ko‘tariladigan bo‘lib qoldi. Eng qimmat dorilar ham, mohir shifokorlar ham dardini aritolmasdi.
Otasining yolg‘izlikdan qiynalayotgani, kun sayin so‘lib borayotganini ko‘rgan kichik o‘g‘il bir kuni asta gap boshladi:
– Gapni nimadan boshlasam ekan?.. Onamni hammamiz juda yaxshi ko‘rardik. Biroq taqdir ekan! Nima ham qilardik? Endi biz uchun muhimi – sizning borligingiz, salomatligingiz! Kim nima desa desin, menga sizning sog‘ligingiz, xotirjamligingiz kerak. Rozi bo‘lsangiz, soliha bir ayolni topib, nikohlab qo‘ysak?!
Shokir otaning ko‘zida yosh ko‘rindi. Kechagina do‘sti Turg‘un ham shu haqida gapirgandi. Erkak kishi keksayganida bir dardkashga muhtoj bo‘lib qolar ekan.
“O‘g‘lim, boringga shukr, rahmat!” – deya oldi ota.
Kichik o‘g‘il otasini uylantirish haqida akasi va singlisiga maslahat solganida, katta janjal ko‘tarildi.
– Otam senga og‘irlik qilyaptimi?
– Uy-joyga ega chiqadigan kerakmi senga?
– Onamni sen unutgan bo‘lsang unutgandirsan, bizlar unutganimiz yo‘q!
Shokir otaning dili qattiq og‘ridi, ko‘zlari namlandi. Aslida, onasining xotirasini aziz tutish haqida bong urayotgan shu farzandlar, onasi xastalanganda unga siltab muomala qilgan, qarashni malol olgan edilar. Ammo onaning vafotidan keyin ma’rakalarni el ko‘ziga, men farzandlik burchimni a’lo darajada bajarib qo‘ydim, deb o‘zini ko‘rsatish uchun dabdaba bilan o‘tkazayotgan edilar.
Yaxshilikni inson tirikligida qilish kerakligini hamma biladi-yu, ammo... Ota-onasi, yaqinlari o‘tib ketgan insonlarning ko‘pchiligi marhumlarning ruhi shod bo‘lishi uchun qozon-qozon osh berishni o‘ylab yurishadi-yu, yolg‘iz qolgan ota yoki onaning, jigarlarning, tiriklarning g‘amini yeyish, qalbiga quloq solish xayoliga kelmaydi. Bu qanday bedodlikki, yolg‘izlanib qolgan, ertalab uyg‘onamanmi, yo‘qmi, deb tong ottirayotgan keksalarning hayotini boshiga yolg‘izlik tushmagan, qalbi yarimlik ko‘rmagan farzandlar hal qilsa!..
Ularga otalar, onalar hayotini hal qilish huquqini kim berdi?!
Yolg‘iz keksalarning ko‘ngliga qarab, ular xohlasalar, yana turmush qurishlarini bir og‘iz aytib o‘tish farzandlardan lozimdir.
Bunday keksalarning taomini hozirlash, kiyim-kechagini but qilish bilan ularning yarim ko‘ngli to‘lib qolmaydi. Ularga bir hamdard, hamroh kerak.
Munira ABUBAKIROVA,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi mutaxassisi
Bangkok shahridagi “International Trade & Exhibition Centre” (BITEC) majmuasida Janubi-Sharqiy Osiyodagi eng yirik halol mahsulotlar, xizmatlar va innovatsiyalar namoyishiga bag‘ishlangan “Grand Halal Bangkok-2026” xalqaro ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rgazmada dunyoning 25 dan ortiq mamlakatidan kelgan oziq-ovqat, kosmetika, farmatsevtika va musulmonlar kiyim-kechaklari ishlab chiqaruvchilari, sayyohlik agentliklari, mehmonxonalar, savdo tarmoqlari, investorlar, import qiluvchilar, distribyutorlar, halol logistika hamda halol mahsulotlarni sertifikatlash bilan shug‘ullanuvchi jami 600 ga yaqin kompaniyalar mahsulot va xizmatlarini taqdim etdi. Rasmiy manbalarning ma’lumotlariga ko‘ra, uch kunlik tadbirga 15 mingga yaqin kishi tashrif buyurgan.
Mazkur nufuzli tadbirda O‘zbekistonning Bangkokdagi Bosh konsulxonasi xodimlari ham faol ishtirok etib, ko‘rgazma maydonida yurtimiz eksponatlari uchun maxsus pavilon ajratilishini ta’minladilar. Pavilonga tashrif buyurgan mehmonlarga respublikamizning turizm va ziyorat salohiyatini keng targ‘ib etuvchi tarqatma materiallar taqdim etildi.
Tashrif buyuruvchilarda, ayniqsa, Surxondaryo viloyatida saqlanib qolgan buddizm yodgorliklari, jumladan, qadimiy Kushon imperiyasi davrida keng rivojlangan buddaviylik ibodatxonalari, rohiblar hujralari va budda haykallarining tarixi hamda hozirgi holatiga doir ma’lumotlar katta qiziqish uyg‘otdi. Pavilonda ushbu tarixiy obidalar aks etgan maxsus bannerlar namoyish etildi.
Shuningdek, tadbir doirasida o‘zbek xalqining buyuk siymolari — Amir Temur, Alisher Navoiy, Zahiriddin Muhammad Bobur, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy va Imom al-Buxoriyning dunyo tarixidagi o‘rni hamda bashariyat sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan beqiyos hissasini yorituvchi videoroliklar namoyish etildi. Toshkent shahrida yangi barpo etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi haqidagi maxsus videolavhalar ham yig‘ilganlarda chuqur taassurot qoldirdi.
Ko‘rgazma davomida xorijlik mehmonlar o‘zbek xalqining boy milliy madaniyati, qadriyatlari va urf-odatlarini o‘zida aks ettirgan betakror milliy liboslar namunalari bilan ham yaqindan tanishtirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati