Sayt test holatida ishlamoqda!
31 Avgust, 2026   |   18 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:25
Quyosh
05:48
Peshin
12:23
Asr
17:03
Shom
19:02
Xufton
20:21
Bismillah
31 Avgust, 2026, 18 Rabi`ul avval, 1448

Buyuk qalb sohibi

29.11.2016   10245   89 min.
Buyuk qalb sohibi

Qur’oni Kariym nozil bo‘lganiga mana XIV asr bo‘libdiki, uning ma’naviy ozuqasi ko‘ngillarga hayot baxsh etmoqda. Alloh taolo Qur’oni Karimda vasfini keltirmagan biror jabha yo‘qki, kundalik hayotda kerak bo‘lmasa. Insonning ibtidosidan to intihosigacha shu buyuk kalom qamrab olgan. Har bir ish bulutsiz osmondagi yulduzlar kabi aniq va ravshan tushuntirilgan. Necha asrki shu dasturul amalni mahkam tutganlar muvaffaqiyat va sharafdadirlar. Ularning eng sharaflisi olamlar sarvari Muhammad mustafo sollallohu alayhi vasallamdirlar. Ularning xulqlari islom edi, ul Zot tirik Qur’on edilar. Har bir ishlarida Hikmat, har bir so‘zlarida ma’no bor edi.

Alloh taolo "Qalam" surasining to‘rtinchi oyatida: " Albatta, Siz buyuk xulq uzradirsiz!", deb marhamat kilgan. Hammamiz yaxshi bilamizki, har bir jamiyat oila deb atalgan poydevorlardan iboratdir. Xo‘sh, islom poydevorini qurishda buyuk xulq egasi-Janobimiz sollallohu alayhi vasallam qay yo‘lni tutganlar? Bu xonadon rahbarligini qay yo‘sinda olib borganlar?

Asvad roziyallohu anhudan rivoyat kilinadi: "Oisha roziyallohu anhodan: "Payg‘ambar alayhissalom o‘z ahllarining oldida nima qilar edilar?", deb so‘radim. "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam o‘z ahllarining xizmatida bo‘lar edilar. Agar namoz hozir bo‘lsa namozga chiqardilar. Ul Zot kattazang kishi emas edilar. Balki ko‘pincha o‘z ishlarini o‘zlari bajarardilar", dedilar.

Umra roziyallohu anxudan rivoyat qilinadi: "Oisha roziyallohu anhodan: "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam uylarida nima qilardilar?", deb so‘raldi. Oisha onamiz: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam odamlardan biri edilar. Kiyimlarini tozalar, qo‘ylarini sog‘ardilar", dedilar.

Rosululloh sollallohu alayhi vasallam shunday edilar. Qo‘l ostidagilarga yordam berishlik, ulardan foydalanishdan ko‘ra Sarvari olam sollallohu alayhi vasallamga mahbubroq edi. 

Ul Zot har bir zavjalariga alohida muomala qilar edilar. Har birining dunyoqarashi, yoshi, qiziqishlariga ahamiyat berardilar. 

Imom Ahmad va imom Abu Dovud Oisha onamiz roziyallohu anhodan keltirgan rivoyatda quyidagilar aytiladi: "Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam men bilan musobaqalashgan edilar. Men o‘zib ketdim. Bir muddatdan so‘ng mening vaznim og‘irlashganda yana men bilan musobaqalashib, mendan o‘zib ketdilar va:" Haligi bilan biru bir", dedilar.

Barchamizga ma’lumki, Oisha onamiz Rosululloh sollallohu alayhi vasallam bilan bir hovlida istiqomat qila boshlaganlarida to‘qqiz yo o‘n yoshlar atrofida bo‘lganlar. Rosululloh sollallohu alayhi vasallam Oisha onamizning yoshlariga mos sharoit yaratib berishga urinar, ularning darajalariga tushib muomala qilardilar. Yoshlari ulug‘ bo‘lishlariga qaramasdan Oisha onamiz bilan yugurish musobaqasini uyushtirar, Hayit bayrami munosabati bilan o‘tkazilgan tomoshalarni ko‘rishni istaganlarida ko‘tarib olib tomosha qildirar, Oisha roziyallohu anho bilan uynagani kelgan dugonalariga ijozat berardilar. 

Ular hech bir ayollarini yomon ko‘rmas, jerkib ularga ozor bermas edilar. Hattoki ular vafotlaridan so‘ng ham ularni yaxshilik va hurmat ila yodga olardilar.

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning Xadiyja zikr qilinsa, unga maqtov va xaqqiga istig‘for aytishdan zerikmaydigan odatlari bor edi. Bir kuni u zot uni yana eslab qoldilar. Mening rashkim kelib:" Alloh sizga o‘sha qari xotin o‘rniga boshqasini bergan", dedim. Bas, u zotning qattiq g‘azablanganlarini ko‘rdim. Hushim boshimdan uchib ketdi. Ichimda:" Allohim agar Rosulingni g‘azabini mendan ketkazsang, Endi hyech qachon uni yomon zikr qilmayman", dedim. Mening holimni ko‘rganlarida u Zot:" Nima deding?! Allohga qasamki, Alloh menga uning o‘rniga undan yaxshirog‘ini bermadi. Odamlar menga kufr keltirganlarida, u menga iymon keltirdi. Odamlar meni yolg‘onchi qilganlarida, u meni tasdiqladi. Odamlar mendan narsalarini berkitganda, u molini men uchun sarfladi. Alloh taolo menga boshqa ayollardan emas undan farzandlar berdi", dedilar.

Onalarimiz ichida eng birinchisi, islomga ilk bosh eggan ayol. Xadiyja roziyallohu anhoni Rosululloh sollallohu alayhi vasallam doim ehtirom bilan eslar, qattiq hurmat qilar va sevardilar. Ilk yelkadoshlari, ularni eng ko‘p qo‘llab-quvvatlagan sohibalari Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning qalblaridan chukur joy egallagan edilar. Ana shunday buyuk hurmat Rosululloh sollallohu alayhi vasallamni umrlarining oxiriga qadar qalblarida yashadi. 

Rosululloh sollallohu alayhi vasallam ayollariga yumshoqlik bilan munosabatda bo‘lar va ularning g‘am chekmasligi uchun harakat qilardilar. 

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:" Sofiyaga Hafsaning uni "Yahudiyning qizi", degani yetdi. Bas u yig‘ladi. So‘ng u yig‘lab turganda oldiga Rosululloh sollallohu alayhi vasallam kirib qoldilar va:"Seni nima yig‘latdi?", dedilar. "Hafsa menga "Yahudiyning qizisan", deb aytdi", dedi. Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam:" Sen nabiyning qizisan. Amaking ham nabiy, ering ham nabiy. U nima bilan sendan ortiq faxr qilar ekan?", dedilar. Keyin u Zot:" Allohdan qo‘rq, ey Hafsa!", dedilar.

Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning qalblari tengi yo‘q qalb edi. Hyech bir inson xoh u ayol bo‘lsin, xoh erkak ul zotdan yomonlik ko‘rmagan edi. O‘z yaqinlariga yelkadosh bo‘lgan Rosulimiz sollallohu alayhi vasallamga bitmas-tuganmas salovotu durudlar bo‘lsin. Bizni shunday zotning ummati qilgan Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsin.

 

Nuriya Jumayeva

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Fidoyi ajdodlarimiz jasorati – hamisha ibrat namunasi

28.08.2026   28563   6 min.
Fidoyi ajdodlarimiz jasorati – hamisha ibrat namunasi

Mustaqillik bayrami arafasida Vatan ozodligi yo‘lida kurashgan qahramon ajdodlarimizni minnatdorlik bilan yod etamiz, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Davlatimiz rahbari matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, ularning jasorati bugungi erkin hayotimiz va milliy istiqlolimizning qadrini yanada teran anglatadi.

28 avgust kuni Shahidlar xotirasi xiyoboniga davlat va jamoat tashkilotlari vakillari, ulamolar, nuroniylar va ziyolilar yig‘ildi.

Qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi.

Vatan fidoyilari haqiga Qur’on tilovat qilinib, duo o‘qildi. Elga osh tortildi.

Xiyobondagi ramziy qabr yonida ham Qur’on tilovat qilindi. Shu yerda davlatimiz rahbarining ulamolar va ziyolilar bilan tarixiy xotirani asrash, qatag‘on qurbonlari nomini tiklash hamda yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari yuzasidan muloqoti bo‘ldi.

– Shu kunlarda el-yurtimiz bilan birgalikda mustaqilligimizning 35 yilligini katta xursandchilik bilan kutib olyapmiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev. – O‘ttiz besh yildan buyon hech kimga qaram bo‘lmasdan, mana shunday tinch va tiniq osmon ostida erkin va farovon yashayapmiz. Bu – katta baxt, bebaho boylik. Shunday ulug‘ kunlarda istiqlol va ozodlik yo‘lida halok bo‘lgan qahramon ajdodlarimizni eslash, ularning xotirasiga hurmat bajo keltirish – muqaddas burchimiz.

Davlatimiz rahbari fidoyi ajdodlarimizning qahramonligi hech qachon unutilmasligi, ularning jasorati xalqimiz uchun hamisha ma’naviy kuch manbai bo‘lib qolishini ta’kidladi.

– Barcha islohotlarimiz markazida turgan “Inson qadri uchun!” degan ezgu g‘oya jasur ota-bobolarimizning ruhlarini shod etish, orzu-niyatlarini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha ishlarimizni yanada kuchaytirishni talab etadi. Bu aziz insonlar xotirasi qancha e’zozlansa, bugungi tinch hayotimiz, milliy istiqlolimiz qadri shuncha oshadi, – dedi Prezident.

Keyingi yillarda qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni tiklash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shahidlar xotirasi xiyobonidagi Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi to‘liq rekonstruksiya qilinib, ekspozitsiyasi boyitildi, zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlandi. Raqamli tizimlar va sun’iy intellekt yordamida ko‘rgazmalarning ta’sirchanligi oshirildi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha viloyatlarda tashkil etilgan qatag‘on qurbonlari muzeylari ham zamon talablari asosida jihozlandi. Ularning fondlari dunyoning turli nuqtalaridan keltirilgan noyob hujjatlar va fotosuratlar bilan boyitilmoqda.

2021-2025 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan qatag‘on qurboni bo‘lgan 1 ming 200 dan ziyod yurtdoshimiz oqlandi. Joriy yilda sobiq mustabid tuzum davrida nohaq ayblanib, turli muddatlarga qamalgan yoki o‘limga hukm etilgan yana 161 nafar vatandoshimizning nomi oqlandi.

So‘nggi besh yilda jadid bobolarimiz merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjumanlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Mustabid tuzumda nohaq qurbon bo‘lgan vatandoshlarimizning nomlari aniqlanib, ularning faoliyati, ilmiy va ijodiy merosi o‘rganilmoqda. Yuzlab, minglab fidoyi yurtdoshlarimiz haqidagi ma’lumotlar kitoblar, matbuot va ommaviy axborot vositalari orqali xalqimizga yetkazilmoqda.

Muloqotda o‘tgan asrning 80-yillarida ham minglab vatandoshlarimiz “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” degan soxta ayblovlar bilan siyosiy qatag‘onga uchragani qayd etildi. 1983-1990 yillarda 40 ming nafar o‘zbekistonlik tergov qilinib, 5 ming nafari jinoiy javobgarlikka tortilgan. Bugun bu borada ham tarixiy adolat tiklanmoqda. Bunday ezgu ishlar izchil davom ettirilishi ta’kidlandi.

Davlatimiz rahbari dunyoda qurolli mojarolar va siyosiy qarama-qarshiliklar kuchayib, ular bizga yaqin mintaqalarga ham kirib kelayotgani tashvishli ekanini ta’kidladi. Bu yurtimizdagi tinchlikni qadrlash, yanada jips va hamjihat bo‘lib yashashni talab etadi.

– Bizning yo‘limiz – tinchlik, do‘stlik va hamkorlik yo‘li. O‘zbekiston ushbu yo‘ldan hech qachon ortga qaytmaydi, – dedi Prezident.

Bugun yurtdoshlarimiz dunyoning istalgan mamlakatiga emin-erkin borib kelmoqda, O‘zbekiston barcha davlatlar bilan tenglik asosida hamkorlik qilmoqda. Bu mustamlakachilik zanjirlari va “paxta qulligi”dan butunlay ozod bo‘lganimizning amaliy ifodasidir.

Hayot va kelajakni bilim hamda ma’rifat asosida qurish, uzoq-yaqin mamlakatlar bilan do‘stona hamkorlik qilish Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim sharti ekani ta’kidlandi. Buyuk jadid bobolarimiz bejiz millatni uyg‘oqlikka, bilim va ma’rifatga chaqirmagan. Ularning kurash va ma’rifat maktabi bugun ham g‘oyat dolzarb ahamiyatga ega.

Shu bois, yoshlarning sifatli ta’lim olishi, vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishiga katta e’tibor qaratilmoqda. So‘nggi o‘n yilda oliygohlar soni 77 tadan 205 taga yetkazildi, qabul kvotalari muntazam oshirib borildi. Jahondagi TOP-100 talikka kiradigan oliygohlarda 3 ming 500 dan ziyod farzandimiz ta’lim olmoqda. Maktab va maktabgacha ta’lim tizimlarida ham muhim o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.

– Yoshlarni milliy g‘urur asosida tarbiyalashga alohida ahamiyat berishimiz kerak. Milliy g‘urur – insonning qalbini, yuragini, butun vujudini kuch-g‘ayratga to‘ldiradigan qudratli kuch. Milliy g‘ururi bor odam hech qachon yengilmaydi, – dedi Shavkat Mirziyoyev.

Poytaxtimizda Islom sivilizatsiyasi markazi barpo etildi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi butunlay qaytadan bunyod qilindi, Marg‘ilonda Burhoniddin Marg‘inoniy nomidagi markaz ishga tushirildi. Bular Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot yo‘li – tinchlik, do‘stlik va bunyodkorlik, bilim hamda ma’rifat yo‘li ekanini tasdiqlaydi.

So‘nggi o‘n yilda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilgan islohotlar tufayli 100 mingdan ziyod yurtdoshimiz hojilik maqomiga ega bo‘ldi. Davlatimiz rahbari diniy jamoatchilik jamiyatda mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, yoshlarga to‘g‘ri tarbiya berish jarayonlarida yanada faol ishtirok etishiga ishonch bildirdi.

– Bugun mana shu tabarruk maskanda turib, tinch-osoyishta hayotimiz, erishayotgan yutuqlarimiz uchun Yaratganga behisob shukronalar aytamiz. Mana shunday ozod va farovon kunlarni orzu qilib, armon bilan o‘tgan qahramon ota-bobolarimiz, jasur momolarimizning ruhlari shod bo‘lsin! Yurtimiz tinchlik, taraqqiyot va farovonlik diyori sifatida yanada gullab-yashnasin! Alloh taoloning o‘zi Vatanimizni panohida asrasin! – dedi Prezident.

Ulamolar qatag‘on qurbonlari va Vatan ozodligi yo‘lida jon fido etgan ajdodlarimiz ruhiga duo qilib, yurtimizdagi tinchlik-xotirjamlik, fayzu baraka barqaror bo‘lishini tiladilar. 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari