Yaratganga shukrki, bugungi kunda yurtimizda ikki mingdan ziyod masjidlar faoliyat ko‘rsatmoqda. Yangidan-yangi masjidlar qurilmoqda, ta’mir talablari ta’mirlanib, chiroyli holatga keltirilmoqda. O‘tgan yili Toshkent shahrida qad rostlagan mahobatli “Minor” jome masjidi, hozirda qurilish ishlari jadal davom etayotgan “Jo‘rabek” jome masjidi, o‘tgan yili qaytadan qurilgan “Avayxon”, “Yakkasaroy”, “Pulemas ota” masjidlari bu kabi savobli ishlarning yaqqol namunasidir. Bu kabi bunyodkorlik ishlari nafaqat poytaxtimizda balki yurtimizning barcha viloyatlar miqyosida ham amalga oshirilmoqda. Jumladan, 2016 yil 29 iyul muborak juma kunida, Surxondaryo viloyati Uzun tumani “Bobotog‘” QFY “Oqmasjid” mahallasi “Oybuloq” qishlog‘i hududida joylashgan “Oqmasjid” nomli yangi jome masjid namozxonlar ixtiyoriga topshirildi. Shu munosabat bilan masjidning ochilish tadbiri o‘tkazildi.
Tadbirda O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo bo‘limi boshlig‘i Abdulhamid Tursunov, Surxondaryo viloyati bosh imom-xatibi Ergashali Rutamov va keng jamoatchilik hamda yoshi ulug‘ keksalarimiz ishtirok etishdi.
Tadbirda so‘zga chiqqanlar bu kabi xayrli ishlar diniy qadriyatlarga bo‘lgan ulkan e’tiborning natijasi ekanini ta’kidlashdi. Shuningdek, bu borada oyati karimada ham quyidagicha ta’kidlangani eslatib o‘tildi: “Allohning masjidlarini faqat Allohga va oxirat kuniga imon keltirgan, namozni barkamol o‘qigan, zakot bergan va faqat Allohdangina qo‘rqqan kishilar obod qilurlar. Aynan o‘shalar hidoyat topuvchilardan bo‘lishlari mumkin” (Tavba, 18). Ushbu oyati karimadan ham ma’lum bo‘ladiki, masjidlarni obod qilish, ularni ta’mirlash yuksak imon va mustahkam e’tiqodning ko‘rinishidir.
Bunday ezgu ishga hissa qo‘shish istagida, bunyodkorlar o‘z mahoratlarini ko‘rsatib, bor kuch-g‘ayratlari bilan mehnat qilishdi. Zero, masjid qurish, uni obod qilishning savobi ulug‘ ekani Islom manbalarida bayon qilingan. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) bunday marhamat qilganlar: “Kim Allohning roziligini istab masjid qursa, Alloh unga jannatda qasr barpo qiladi” (Imom Buxoriy rivoyati).
Haqiqatan ham, masjidlarni ko‘rkam qilish, qulay sharoitlarni tashkil etish katta ajr beriladigan amallardandir. Bu haqda Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan banday rivoyat qilingan: “Kim masjidda bitta chiroq yoqsa, o‘sha chiroqning nuri o‘chgunicha farishtalar u kishining haqqiga istig‘for aytib turadilar”.
Darhaqiqat, masjidlar obodligi yurt obodligidir. Zero, masjidga ibodat qilish uchun kelgan kishilar ona-Vatan tinchligi, xalq osoyishtaligini so‘rab, duo qilishadi. Bu mustajob duolarning sharofati ila Yaratgan yurtimizni yanada farovon qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Masjidlar bo‘limi
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati