Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Andijon viloyati tuman-shahar bosh imom-xatiblari ishtirokida tahliliy yig‘ilish o‘tkazdilar.
Muftiy hazratlari mamlakatimizda Davlatimiz Rahbari tashabbusi bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, yangi jome masjidlarning barpo etilayotgani, ko‘plari qayta bunyod etilayotgani va sohaga qaratilayotgan yuksak e’tiborga alohida urg‘u qaratdilar. Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari imom-xatiblarni mana shunday e’tiborga va ishonchga munosib bo‘lib, davr va mo‘min-musulmon xalqimiz talablariga hamnafas holda faoliyat yuritishga chaqirdilar.
Majlisda imom-xatiblarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlanayotgani, ularning ilmiy salohiyatlarini yuksaltirishga katta e’tibor qaratilayotgani, xususan, magistratura, doktoranturada tahsil olishlari hamda AQSH, Angliya, BAA kabi davlatlarda ilmiy safar va malaka oshirish imkoniyatlari yaratilayotgani mamnuniyat ila qayd etildi.
Shuningdek, viloyatdagi yarim yillik ish faoliyat tahlil qilinib, 41 mingdan ortiq ma’rifiy tadbir o‘tkazilgani, 4 800 nafar fuqaroning murojaati ijobiy hal etilgani, 5 600 ta mehnat migranti oilasi bilan muloqot tashkil qilingani, ehtiyojmand oilalarga 3,5 milliard so‘m va madrasalarga 809 million so‘m xayriya yordamlari ko‘rsatilgani ijobiy baholandi.
Yig‘ilishda Mustaqilligimizning 35 yilligi hamda "Mahallada obodlik va mehr-saxovat oyligi" munosabati bilan masjidlarni obodonlashtirish, aholi orasida targ‘ibot ishlarini kuchaytirish, fuqarolar murojaatlarini ijobiy hal etish va ma’naviy muhit sog‘lomligini yanada yaxshilash bo‘yicha muhim vazifalar belgilab berildi.
Bundan tashqari, ish faoliyatni raqamlashtirish, muftiy.uz ilovasidan samarali foydalanish, internet makonida sifatli va mualliflik media-kontentlari bilan faol ishtirok etish zarurligi alohida ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari nuqtlari nihoyasida har bir imom-xatib o‘zini shariat xodimi va millat fidoiysi sifatida teran anglashi, tashabbuskorlik va kasbga sadoqat bilan xalqimizga xizmat qilishlari lozimligini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati