Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Salomatlikni mustahkamlash, tanani tetik va bardam saqlashning eng samarali yo‘li jismoniy tarbiya va sportdir. Xalqimizda “Sog‘ tanda — sog‘lom aql” degan hikmatli ibora bejiz aytilmagan. Tana sog‘lom bo‘lsa, insonning fikrlashi va ish unumdorligi ham yuqori bo‘ladi.
Ayni maqsadni ko‘zlagan holda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining tashabbuslari bilan tizimda sog‘lom turmush tarzini keng targ‘ib qilish va soha xodimlarining jismoniy faolligini oshirish maqsadida haftaning har juma kuni “Sport kuni” deb belgilangan.
Shu xayrli tashabbusning amaliy ijrosi sifatida bugun Diniy idora xodimlari o‘rtasida stol tennisi bo‘yicha musobaqa o‘tkazildi. Unda xodimlar o‘zlarining chaqqonlik va sportdagi mahoratlarini namoyish etdi.
Mazkur sport tadbiri orqali diniy soha xodimlari Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning «Kuchli mo‘min kuchsiz mo‘mindan ko‘ra Allohga yaxshiroq va sevimliroqdir» (Imom Muslim rivoyati), degan muborak hadislarini amalda isbotladilar.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning o‘zlari ham jismoniy faol bo‘lib, sahobalarni ot minish, kamondan o‘q otish, yugurish va kurashga chaqirganlar.
Bu kabi musobaqalar xodimlar o‘rtasida o‘zaro ahillik, hamjihatlik va sog‘lom raqobat muhitini kuchaytirishga, ularning ijodiy va ish faoliyatini yanada yuqori bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi.
Ma’lumot o‘rnida, stol tennisi – nafaqat yurak-qon tomir tizimini mustahkamlovchi ajoyib mashq, balki ko‘rish qobiliyatini tabiiy ravishda yaxshovchi eng foydali sport turidan biridir. Ayniqsa, telefon va gadjetlardan foydalanish ko‘paygan bugungi kunda bu o‘yin – doimiy harakatdagi to‘pni kuzatish orqali ko‘z mushaklarini chiniqtiradi, charchoqni oladi va diqqatni jamlashga yordam beradi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati