Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Imom Suyutiy rahimahulloh aytadilar: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ga ko‘p salavot aytish rizqlarni ko‘paytiradi, barakalarni ziyoda qiladi, hojatlarni qondirib beradi, g‘am-tashvish va barcha qayg‘ularni ketkazadi".
Ibn Qayyim al-Javziya rahmatullohi alayhi aytadilar: "Agar mo‘minlar Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga salavot aytishning fazilatini bilganlarida, tillari hech qachon undan to‘xtamas edi. Albatta, Payg‘ambarga salavot aytish qalbingdagi barcha niyatlar ijobat bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Uning samaralaridan biri — Qiyomat kuni sirot ko‘prigida sobit turish va undan o‘tishga yordam berishi".
Ibn al-Javziy rahimahulloh aytadilar: "Agar Alloh bir bandasiga yaxshilikni istasa, uning tilini Muhammad ﷺ ga salavot aytishga oson qiladi".
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko‘p salavot aytishda quyidagi fazilatlar bor: "Gunohlar kechirilishi, xatolarning yuvilishi, duolarning qabul bo‘lishi, hojatlarning qondirilishi, qiyinchilik va g‘amlarning ketishi, yaxshilik va barakalarning kelishi, Yer va Osmon Robbisining roziligiga erishish. Shuningdek, u qabrda egasi uchun nur bo‘ladi va turli balolardan najot beradi".
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga salavot aytish sening g‘amingni ketkazadi va gunohlaringni kechirilishga sabab bo‘ladi. Shu bilan sen dunyo va oxirat baxtiga erishasan.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Albatta, Alloh va Uning farishtalari Payg‘ambarga salavot aytadilar. Ey iymon keltirganlar! Sizlar ham unga salavot aytib, salom yo‘llanglar”.
Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Homidjon domla ISHMATBЕKOV