Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Yurtimizda ezgu an’anaga aylangan hashar tadbirlari bugun nafaqat obodonchilik, balki xalqimizning jipsligi va olijanobligini ifodalovchi umummilliy harakat sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Xotira va qadrlash kuni hamda muborak Qurbon hayiti bayramlari oldidan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar Kengashining qabristonlarni obod qilish va ziyorat odoblari yuzasidan aholiga qilgan murojaatiga hamohang tarzda xayriya hasharlari o‘tkazildi.
«Poklik — iymonning yarmidir», degan hadisi sharifga amal qilgan holda, respublika bo‘ylab 2 160 ta masjid, qabristonlar va 195 ta ziyoratgoh hududida obodonlashtirish ishlari amalga oshirildi.
Mazkur xayrli tadbirlar doirasida tizimdagi tashkilotlar tomonidan hududlarda 257 mingdan oshiq bir yillik va ko‘p yillik gul ko‘chatlari o‘tqazildi. 3 mln. kvadrat metrdan ziyod maydon tozalanib, tartibga keltirildi. Daraxtlar parvarishiga ham alohida urg‘u berilib, 56 752 dona daraxt va qariyb 138 ming kvadrat metr devorlar oqlanib, ko‘rkam holatga keltirildi. Tozalik ishlarini sifatli tashkil etish maqsadida 1 266 ta maxsus texnika jalb etilib, 23 ming tonnadan ortiq chiqindi olib chiqildi.
Ushbu savobli tadbirlarda soha xodimlari va ko‘ngilli yurtdoshlarimizdan iborat 142 000 nafar ishtirokchi faol qatnashib, munosib hissalarini qo‘shdi.
Bu kabi amallar hududlarning ko‘rkam qiyofa kasb etishi bilan birga, jamiyatimizda o‘zaro mehr-oqibat, bag‘rikenglik va hamjihatlik muhitining yanada mustahkamlanishiga xizmat qilmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati