Bir kuni hazrat Ali (karramallohu vajhahu) Nabiy (sollallohu alayhi va sallam) huzurlaridan chiqib, uylariga keldilar. Qarasalar, Rasulullohning qizlari – Fotimai Zahro yung va tivitni charxda yigirib, ip qilib o‘tirgan ekanlar. Salmon Forsiy (roziyallohu anhu) esa, uni to‘qish bilan mashg‘ul edilar. Shunda Fotimai Zahroga qarab: “Ey ayollarning oliyjanobi, eringizni taomlantiradigan biror narsangiz bormi? – deb so‘radilar.
Fotimai Zahro: “Allohga qasamki, uyimizda yegulikdan hech vaqo yo‘q. Faqat mana bu olti tanga bor, xolos. Salmon Forsiyga yung va tivit yigirgandim, evaziga shuni berdilar. Ammo bularga Hasan va Husayn (roziyallohu anhumo)ga taom xarid qilmoqchi edim”, – dedilar. Shunda Ali (karramallohu vajhahu) u tangalarni olib, yegulik sotib olmoq uchun bozor tomon yo‘l oldilar. Ketayotib, bir odamga duch keldilar. U bunday deyayotgan edi: “Allohga biror narsa qarz beradigan kishi bormi?” U zot bu holatni ko‘rgach, Alloh roziligi uchun qo‘llaridagi o‘sha olti tangani unga hadya qildilar. Shu bois, bozordan hech narsa ololmasdan qaytishga majbur bo‘ldilar. Fotimai Zahro u zotning quruq qo‘l bilan uyga kelganlarini ko‘rgach, beixtiyor yig‘lab yubordilar.
Hazrat Ali so‘radilar: “Ey ayollarning oliyjanobi, sizni nima yig‘latdi?”
Fotimai Zahro: “Ey Abul Hasan, bo‘sh keldingiz, qo‘lingizda hech qanday yegulik ko‘rmadim, shunga farzandlarimizning och qolayotganiga toqat qilolmay yig‘layapman”, – dedilar.
Hazrat Ali: “Ey Fotima, men o‘sha tangalarni Allohga qarz berib keldim. Inshoalloh, tez orada qaytarib beradi”, – dedilar.
Hazrat Fotima: “Men ham shunday bo‘lishini bilgandim, shunga sabr qilyapman”, – dedilar.
Shunda Ali (karramallohu vajhahu) Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) huzurlariga bormoqchi bo‘lib yo‘lga chiqdilar. Uzoqdan bir a’robiyni ko‘rib qoldilar. U bir tuyani yetaklab kelayotgandi. Yaqinlashgach, hazrat Aliga ko‘zi tushib: “Ey Abul Hasan, bu tuyani sotmoqchiman, shuni siz oling”, – dedi.
U zot: “Yonimda pul yo‘q”, – dedilar.
A’robiy: “Nasiyaga bo‘lsa ham sotaman, olavering”, – dedi.
Hazrat Ali (roziyallohu anhu) so‘radilar: “O‘zi qanchaga sotmoqchisan?”
A’robiy: “Yuz tangaga”, – dedi.
Shunda hazrat Ali uni sotib oldilar. U a’robiy tuyani u zotga topshirganicha ketdi. Shundan so‘ng, yana bir a’robiy paydo bo‘ldi va tuyaga xaridor ekanini aytib, bahosini so‘radi.
Hazrat Ali (roziyallohu anhu): “Uch yuz tanga”, – dedilar
A’robiy rozi bo‘lib, uch yuz tangani sanab bergach, tuyaning no‘xtasidan ushlab olib ketdi.
Hazrat Ali (karramallohu vajhahu) Fotimai Zahro (roziyallohu anho)ning yonlariga o‘sha uch yuz tangani ko‘tarib keldilar. Rasulullohning qizlari buni ko‘rgach, tabassum-la: “Ey Abul Hasan, qo‘lingizdagi nima?” – dedilar.
Hazrat Ali bir tuyani nasiyaga, yuz tangaga olib, naqdga, uch yuz tangaga sotganlarini aytgandilar, Fotimai Zahro: «Ha, to‘g‘ri topibman”, – dedilar.
So‘ng, Ali (roziyallohu anhu) Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam)ning huzurlariga borgan edilar, u zoti bobarakot ham tabassum qilib: “Ey Ali, bo‘lib o‘tgan voqeaning tafsilotini men sizga aytaymi yoki o‘zingiz menga so‘zlab berasizmi?” – dedilar.
Hazrat Ali hurmat bilan: “Yo Rasululloh, o‘zingiz menga aytib bering”, – dedilar.
Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam): “Ey Ali, sizga tuyani keltirib, nasiyaga, yuz tangaga sotgan birinchi a’robiy kim ekani-yu, naqdga, uch yuz tangaga sotib olgan ikkinchi a’robiy kimligini bildingizmi?” – deb so‘radilar.
Hazrat Ali: “Yo‘q, Alloh va Uning Rasuli biluvchiroq”, – dedilar.
Shunda Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Ey Ali, sizga jannat bo‘lsin, Alloh taologa olti tangani qarzga berdingiz, Alloh taolo esa, sizga uch yuz tanga ato etdi, har bir tangangiz evaziga ellik tanga berdi. Birinchi a’robiy Jabroil (alayhissalom), ikkinchisi esa, Mikoil (alayhissalom) edilar”, – deb javob berdilar.
Tolibjon QODIROV
tayyorladi.
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida "Islom ma’rifati, hadis ilmi va Imom Buxoriy merosi" o‘quv kursi o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan yodgorlik majmuasi gid-ekskursovodlari uchun o‘tkazilgan mashg‘ulotlar doirasida ekskursiya faoliyati bilan bog‘liq huquqiy, nazariy va amaliy masalalar ko‘rib chiqildi, xabar bermoqda “Samarkandskiy vestnik” nashri.
- Bu yerga tashrif buyurgan har bir ziyoratchi faqat ibodat qilish uchun emas, balki ma’naviy "oziq" olish uchun ham borishi kerak, - deydi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Sh.Ziyodov. - Bu yerda faoliyat yuritayotgan gidlarning malakasini oshirish tizimini yo‘lga qo‘yar ekanmiz, ularga Imom Buxoriyning bizga qoldirgan merosini, bu merosning tarixiy manbalarini chuqur o‘rgatishimiz shart.
Kurs doirasida majmuaga birinchi marta tashrif buyurgan mehmonlar bilan muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari muhokama qilindi. Xorijlik ziyoratchilarga nafaqat Imom al-Buxoriy hayotidagi faktlar va diniy qadriyatlarimizni yetkazish, balki boy madaniy merosimizni asrab-avaylash va yetkazish kabi dolzarb masalalar ko‘tarildi.
Gid-ekskursovodlar ham o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, kelgusidagi ishlarni tashkil etish bo‘yicha takliflar berdilar. Bu bevosita ekskursiyalarni o‘tkazish paytida yuzaga keladigan masalalarni muhokama qilish imkonini berdi.
Kurs O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Diniy ta’lim sohasida kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, viloyat hokimligi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasini saqlash va uning atrofini obodonlashtirish departamenti tomonidan tashkil etildi.
Tarixiy obidalar va ziyoratgohlar turizm salohiyatining muhim qismi bo‘lgan Samarqand viloyati uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Mehmonga tashrif buyuriladigan joyning tarixi qanchalik to‘liq va tushunarli ochib berilishi gidning professionalligiga bog‘liq. Shuning uchun ham gid-ekskursovodlarning malakasini muntazam oshirib borish, ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini takomillashtirish hamda zamonaviy xizmat ko‘rsatish standartlarini joriy etish Samarqandda turizm xizmatlari sifatini oshirishda ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati