Jamiyatimiz hayoti, ayniqsa insonlar o‘rtasida o‘zaro axborot almashish, ma’lumot olishda internet tarmog‘ining ahamiyati kundan kunga ortib bormoqda.
Inson salomatligi u oziqlanayotgan suv va ne’matlar sofligiga bog‘liq bo‘lganidek, shaxs dunyoqarishining sog‘lomligi va ilm saviyasi o‘zlashtirayotgan ma’lumot va bilimlarining manbalariga bog‘liqdir. Shu nuqtayi nazardan, davrimizda internet tarmog‘idan foydalanish odobi ijtimoiy odoblarning eng ahamiyatlilaridan biri hisoblanadi. Biroq, har narsaning yaxshi va yomon tarafi bo‘lganidek, so‘ngi paytlarda ijtimoiy tarmoqlarning ham jiddiy xatarlari yuzaga chiqmoqda. Jumladan, ayni davrda ayrim buzg‘unchi oqimlarning internetdan o‘z g‘arazi yo‘lida keng foydalanayotgani, yoshlarni o‘z domiga tortayotgani, ayrim saytlarda behayolik, o‘z joniga qasd qilish kabi ayanchlik illatlar targ‘ib etilayotgani, ba’zi ijtimoiy tarmoqlarda turli fitnalar, jamiyatni beqarorlashtiruvchi yolg‘on ma’lumotlar berilayotganini kuzatishimiz mumkin.Shuning uchun ham xalqimiz, xususan yoshlarni ana shunday xatarlardan ogoh etish har bir ziyoli, ma’rifatparvar insonning eng dolzarb vazifasiga aylanib bormoqda. Quyida ijtimoiy tarmoqlarning ana shunday xatarlaridan eng asosiylarini sanab o‘tamiz:
Yolg‘on va asossiz xabarlarning tarqalishi va Fitnalar uyushtirish makoni” ekani: Hozirgi globallashuv davrida eng asosiy muammoga aylangan illatlardan biri – yolg‘on axborotdir. Ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlarda turli asossiz ma’lumotlarni tarqatish, turli bo‘htonlar va uydirmalarni urchitish holatlari ko‘plab uchramoqda. Ayrim soddadil musulmonlar mana shunday uydirmalarga ishonib, yolg‘on va bo‘htonga sherik bo‘lib qolmoqdalar. Odamlardan eshitgan narsasini surishtirmay gapiraverish gunoh ekaniga quyidagi hadis ham yaqqol dalil hisoblanadi. Bu borada Payg‘ambarimiz alayhissalom: “Kishiga gunoh bo‘lishi uchun eshitgan narsasini gapirishining o‘zi kifoyadir”, – deganlar (Imom Muslim va Imom Abu Dovud rivoyati).
So‘nggi yillarda internet siyosiy kurashlar maydoni, turli xil manfaatlarning kuchli quroliga ham aylanib bormoqda.
Har qanday to‘siq, cheklov va taqiqlarni aylanib o‘tishga moslashtirilgan ijtimoiy tarmoqlar bugungi kunda chinakamiga jilovlab bo‘lmas kuchga aylandi.
Terrorchi to‘dalar, adashgan firqalar va boshqa buzg‘unchi kuchlar ijtimoiy tarmoqlar imkoniyatlaridan keng foydalangan holda odamlarni, ayniqsa yoshlarni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirish, ulardan o‘zlarining manfur maqsadlari yo‘lida foydalanish, jamiyatda nifoq chiqarish hamda eng achinarlisi urush olovini yoqishga urinishmoqda va bunga ma’lum ma’noda erishishmoqdalar ham. Aslida turli fitnalar uyushtirish, insonlar o‘rtasida adovat urug‘ini sochish – dinimizda eng katta jinoyatlardan biri ekani ta’kidlangan.
Alloh taolo Qur’oni karimda: “Fitna esa qotillikdan ham kattaroq (gunoh)dir...” deb marhamat qiladi. (Baqara surasi 217-oyat) Hammamiz ham yangiliklardan xabardor bo‘lish, dunyoqarashimizni o‘stirish maqsadida internet tarmoqlariga murojaat qilamiz. Muhimi – ulardan oqilona foydalansak, xususan yoshlarni aqlan va ruhan to‘g‘ri tarbiya topishida, turli yot qarashlar ta’siriga tushib qolmasliklariga xushyor bo‘lsak, maqsadga muvofiq bo‘ladi. Alloh taolo yurtimizni turli xil fitna-fasodlardan panohida saqlasin...
Zokirjon G‘apporov,
Kosonsoy tumani “Abdulhayxon” jome
masjidi imom-noibi
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti rektori, tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Uyg‘un domla G‘afurov, Mir Arab oliy madrasasi prorektori Uchqun Avliyoqulov va mazkur oliy madrasaning «Diniy fanlar» kafedrasi mudiri Narzullo domla Ahmedovdan iborat yurtimiz diniy ta’lim muassasalari vakillari Rossiya Federatsiyasida bo‘lib, bir qator nufuzli xalqaro anjuman va uchrashuvlarda ishtirok etdi.
Jumladan, Grozniy shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro ilmiy konferensiyada yurtimiz vakillari faol qatnashib, yurtimiz islom ta’limi an’analari, xususan, Toshkent islom instituti va Buxorodagi tabarruk Mir Arab madrasasining Markaziy Osiyo va Kavkaz mintaqasi uchun malakali diniy kadrlar yetkazib berishdagi tarixiy o‘rniga bag‘ishlangan ma’ruzalarini taqdim etdilar.
Tashrif doirasida Checheniston davlat universiteti hamda Kunta Hoji nomidagi Rossiya islom universiteti rahbariyati bilan muloqotlar o‘tkazilib, ta’lim sohasida tajriba almashish, qo‘shma ilmiy loyihalarni amalga oshirish, ustoz va talabalarning akademik almashinuvini yo‘lga qo‘yish masalalari kelishib olindi.
Shuningdek, Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un domla G‘afurov 4 sentyabr kuni Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya institutida o‘tkazilgan «Boyazitov o‘qishlari» IV xalqaro ilmiy-ma’rifiy konferensiyasida ma’ruza qildi. Unda yurtimizda hanafiylik va moturidiylik ta’limoti asosida ta’lim jarayoni yo‘lga qo‘yilgani, ustoz-shogird an’anasi, mo‘tabar asarlarni xatmi kutub qilish hamda «Ijoza» berish amaliyoti qayta tiklangani borasidagi tajriba o‘rtoqlashildi. Safar asnosida Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya instituti direktori, professor Dmitriy Shmonin bilan ham istiqbolli hamkorlik masalalari muhokama qilindi.
Muloqotlar davomida xorijiy hamkorlar Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholab, yurtimizning islom sivilizatsiyasi, ilm-fani va ta’limi sohasidagi beqiyos maqomini alohida e’tirof etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati